Tips bij angsten

Niet toegeven aan je angst is helaas niet zo gemakkelijk als het klinkt. Deze stapjes kunnen je op weg helpen:
Merk je angst op en merk ook op dat je via je lichaam altijd verbonden bent met de wereld om je heen. Voel het contact met de grond waarop je staat of de stoel waarop je zit, kijk om je heen en bekijk eens met aandacht wat je ziet. Merk ook op wat je hoort en ruikt.
Realiseer je dat je een keus hebt. Je kunt aan je angst toegeven door dat wat je bang maakt uit de weg te gaan, wetende dat deze dan zal blijven bestaan en waarschijnlijk zelfs zal groeien. Is het je dat waard? Bedenk wat je zou doen als de angst er niet was. Wat zou je dan doen? Wat zou dat je brengen op lange termijn? Als dat belangrijk genoeg voor je is, doe het dan.
Het vergt moed om dingen anders te doen, zeker als je bang bent. Ga niet de strijd aan met je angst, maar laat de angst zijn. Tegelijkertijd doe je dat wat jou gaat helpen om te komen waar jij wilt zijn vanuit een milde houding naar jezelf.

Angst kan je helemaal beheersen, zodanig dat je alles wel zou willen doen of juist laten om het kwijt te raken. Het nare is alleen dat hoe meer dingen je uit de weg gaat om die angst niet te hoeven voelen, hoe groter de angst zal worden.
Vergelijk die angst maar eens met een tijgerwelp die plotseling in je huis zit. Mooi, aandoenlijk, maar ook een beetje eng, want je kunt zomaar gebeten worden. Daarom besluit je hem goed te eten te geven. Dat werkt voor even; de tijger laat je even met rust maar al snel wil hij meer en je geeft hem nog wat. Je merkt dat de tijger blijft groeien en steeds sterker en gevaarlijker wordt. De tijger wordt jou de baas en als je niet oplet zal hij jou op een dag verslinden.
Stop dus met het voeden van je angsten. Geef er niet aan toe, maar doe iets anders dan je normaalgesproken zou doen. Een eerste stap is het bij jezelf opmerken dat je angstig bent en vervolgens het tegenovergestelde doen: bijvoorbeeld blijven zitten in plaats van weggaan, of andersom, op iemand afstappen in plaats van hem/haar uit de weg te gaan, etc. Hoe spannend ook, door dit te doen zul je je meer vrij gaan voelen en niet meer door je angst overheerst worden.
En ik weet het: het klinkt zo eenvoudig, maar het vergt ontzettend veel moed om niet toe te geven aan je angst. Begin klein en vraag gerust hulp van een professional als je er niet in je eentje uitkomt.

Bij een angst of paniek aanval is het belangrijk dat je oefent in het aanvaarden van je angst. Als je de strijd aangaat met de paniek, vererger je de paniek. Kun jij tijdens een paniekaanval de angst ‘er laten zijn’, dan leer jij je de regie te pakken over de paniek.

Let er daarbij op dat je niet te veel waarde gaat geven aan irrationele gedachten. Jouw hoofd is misschien geneigd om allerlei doemscenario’s te bedenken en mogelijke levensbedreigingen in de gaten te houden. Zorg ervoor dat je dit in de gaten hebt en jouw gedachten voortdurend toetst aan de realiteit.

Denk dus vooral niet te vaak “ik krijg geen lucht”, “ik ga flauwvallen” of “ik krijg een hartaanval” als dit niet daadwerkelijk ook gebeurd is.

Je kunt bijvoorbeeld in plaats daarvan tegen jezelf zeggen: “ik ken dit gevoel al, ik weet misschien niet precies wat het is, maar ik weet wel uit ervaring dat het niet bedreigend is”. Of "mijn klachten mogen er zijn, ze zijn ongevaarlijk".

Het is dus belangrijk dat je leert om deze klachten niet direct als bedreigend te zien, maar ze juist te aanvaarden. Door acceptatie ervan zal je merken dat ze minder aanwezig gaan zijn en je er dus minder last van zal hebben.

Luister eens naar het Lied van Veldhuis en Kemper genaamd "Ravijn".

Hierin wordt onder andere bezongen: "Want de allermooiste bloemen groeien vlak langs het ravijn
En om die te kunnen plukken moet je durven bang te zijn.
Want als de mooiste bloemen groeien langs de rand van het ravijn
Dan moet daar ook het beste uitzicht op je stoutste dromen zijn".

Vaak is het goed te luisteren naar je angsten, want echt reële angsten zijn er vaak niet in ons leven, meer dat wat ons brein ervan maakt. Je bent misschien wel angstig omdat je ook heel graag iets wil, iets wat belangrijk
voor je is.

Durf je stappen te zet op weg naar dat wat belangrijk is voor je?

OEFENING OM MET JE ANGST OM TE GAAN
Ondanks dat alles in je lijf en je hoofd zal proberen om weg te bewegen van de angst, ligt de oplossing juist in de tegenovergestelde beweging ‘go where the fear is’. Met deze oefening kom je daarbij:

1. Bedenk eens waar je eigenlijk het meest bang voor bent.
2. Vraag jezelf af als je hier aan denkt wat het allerergste is wat er zou kunnen gebeuren…
3. In gedachten maak je nu een film van die situatie en je stelt je voor dat het allerergste gaat gebeuren.
4. Voel wat dat doet in je lijf. Wat voor een gevoel roept het op? Ga naar dat gevoel in je lijf en maak het zo mogelijk nog erger en heet dit gevoel welkom.
5. Voel dat je langzaam kleiner wordt en terwijl je bij je gevoel blijft merk je op of er spontaan herinneringen omhoog komen.
6. Word je bewust van deze herinneringen en sta toe wat dit in je lijf doet. Je hoeft niets meer te doen dan alleen maar aanwezig te blijven in je lijf.

Het kan zijn dat er geen herinneringen omhoog komen. Ook dan hoef je niets anders te doen dan het gevoel in je lijf toe te staan. Ondanks dat er mogelijk gedachtes opkomen die je proberen van de angst af te laten bewegen, kijk of het lukt om steeds weer bij je fysieke sensaties te blijven en toe te staan dat dit gevoel er mag zijn. Weet dat de gevoelens zullen zakken als ze er echt mogen zijn en dat dit vaak ook tijd kost. Hoe meer je je gevoel kunt verwelkomen, hoe sneller je innerlijke rust gaat ervaren.

Stel: je wordt gebeteren door een hond die normaliter lief is, bij voorbeeld een tekkel, dan pas je de volgende keer toch een beetje op. Je gaat de hond misschien wel vermijden. Dat vermijden van honden kan steeds grotere vormen aannemen zodat je veel later bang bent van alle honden, niet alleen van die enen tekkel. Door te vermijden geef je de angst de ruimte zich uit te breiden in je hoofd.

Neem het onderwerp waar het over gaat niet té serieus. Stel je bent enorm bang om niet rond te komen. Elke maand weer. Maar klopt dat wel? Ben je bang om niet rond te komen, of voel je je gewoon met regelmaat angstig en koppel je er een actueel onderwerp aan vast? Als je kan erkennen dat je je angstig voelt, zonder je bezig te houden met het onderwerp waarover de angst lijkt te gaan, word angst ineens dragelijker. Dat geldt niet voor fobieën, maar wel voor angsten die meer intern plaatsvinden.

Raak je verstrikt in je gedachten en zie je de uitweg niet meer? Je kunt altijd terug naar je lichaam. Focus op je ademhaling, voel je voeten, voel dat je stevig zit of staat en probeer je aandacht daar te houden. Je hoofd hoeft niet stil te worden, maar jij bepaalt waar je aandacht naartoe gaat.

Siddhartha van Hermann Hesse is een prachtig boek over onzekerheid, angsten en dicht bij jezelf blijven. Heel inspirerend, zeker ook als je worstelt met je eigen pad volgen.

Door angst en stress ga je vaak oppervlakkig en hoog ademen. Je kunt dan gaan hyperventileren, zweten en krijgt hartkloppingen.
Hierdoor ontstaat angst voor de angst en je komt in een vicieuze cirkel terecht.
De 4-7-8 ademhalingsoefening kan je dan weer tot rust brengen.

Adem 4 tellen in door je neus.
Houd de adem dan 7 tellen vast.
Adem nu heel rustig 8 tellen lang uit door de neus.

Doe deze oefeningen zo vaak als nodig is.
Deze ademhalingsoefening kun je ook doen als je angstig bent s'-nachts niet kunt slapen.

Als je heel graag van de hoge duikplank wilt springen maar je durft niet, heeft het weinig zin om te wachten tot je niet bang meer bent voor je gaat. Je zult moeten springen terwijl je het óók nog steeds een beetje eng vindt. Door het te doen bouw je langzaamaan wat vertrouwen op, zodat je uiteindelijk zonder angst kunt springen. Voor mij is dit een behulpzame gedachte. Door iets te doen dat je eng vindt wordt je angst minder. Dat omkeren werkt niet.

Over liefde en loslaten van Jan Geurtz: Dit boek laat zien dat life events en daarmee pijnlijke emoties, in wezen een opening is naar spirituele groei. Met behulp van korte, praktische instructies en meditatiekaarten is de sprong te maken naar een ruime open liefdevolle staat van zijn.

Opnieuw zo'n schrijven wat zomaar de sleutel kan dragen naar jouw ontwikkeling. Pagina 14: Ouders (mensen) die zo'n klimaat als kind niet hebben gekend, zijn nood-lijdend, dat wil zeggen: ze zoeken hun hele leven naar wat ze op het juiste moment niet van hun ouders hebben kunnen krijgen: iemand die helemaal op hen ingaat, hen volledig begrijpt en serieus neemt.

Verward dit citaat je? Of pakt het je? Of doorgrond je het? Of maakt het je nieuwsgierig? Of verdrietig, of bang, of boos? Ga door... En ga de beweging die je van daaruit bent gaan maken ervaren, zodat je je kunt gaan ontwikkelen.

Doordat u uw dwanghandelingen steeds opnieuw uitvoert, blijft u ANGST houden voor wat u probeert te voorkomen. Onderzoek heeft aangetoond dat het om de angst te laten verdwijnen nodig is op te houden met het uitvoeren van dwanghandelingen. Daarmee bent u in de gelegenheid om nu eens goed te beoordelen of de rampen of gevaren die u vreest ook echt gebeuren. U zult merken dat u uw dwanghandelingen niet langer als veiligheidsmaatregelen hoeft uit te voeren, waarmee ook uw angst langzaam vermindert.

Een belangrijke vraag om mee te starten bij het behandelen van angst, is de vraag: in hoeverre is deze angst reëel?
Als je partner bijvoorbeeld eens is vreemdgegaan, is het heel reëel om bang te zijn dat het nog een keer gebeurt. Dat is een hele andere soort angst dan bijvoorbeeld smetvrees. Irreële angsten hebben vaak hun oorsprong in het zenuwstelsel. Er is dan angst aanwezig in het lichaam, die gekoppeld is aan een oude ervaring. Soms ben je je daar bewust van, maar dat is lang niet altijd zo.
Het lichaam is gespannen en staat 'aan'. Het brein merkt dit en creëert een verklaring voor de aanwezige angst en een fobie of 'gegeneraliseerde angststoornis' is geboren. Vaak wordt exposuretherapie of cognitieve therapie aangeboden. Soms helpt dit, maar in veel gevallen ook niet. De angst verschuift dan naar een ander onderwerp of keert na een tijdje weer terug. Het is dan belangrijk om lichaamsgericht te gaan werken met een therapeut die hier ervaring mee heeft.

Als je vastdraait in je gedachten ga je vaak nog harder aan het werk om de oplossing te verzinnen. Vaak maakt dit het piekeren alleen maar erger, ga je je hier fysiek ook angstig door voelen, wat je hoofd weer als bewijs ziet dat er toch echt iets mis gaat.
Dit gebeurt allemaal in je hoofd. Merk je dat je daar geen oplossing kunt verzinnen en dat je vooral hard bezig bent weg te blijven van je gevoel? Ga terug naar je lichaam. Probeer met aandacht bij je ademhaling te blijven, zet je voeten op de grond en voel je rug. Voel dat je een stevige basis hebt, ook al gelooft je hoofd dat nog niet. Wat heb je te verliezen?

Everyday Zen van Charlotte Yoko Beck biedt een fijne en praktische gids om te oefenen met meditatie, je angsten aankijken en hier echt bij stilstaan.

In ons leven hebben we gelukkig vele vrijheden en toch kunnen je eigen gedachten en overtuigingen je behoorlijke beperkingen opleggen en je gevangen houden.

Let maar eens op hoe vaak je op een dag denkt of zegt: “ik moet”, “ik kan het niet”, “ik zou”, “ik probeer”, “ik moet presteren”.

Vervang die beklemmende woorden van angst eens door iets anders, zoals: “ik kan”, “ik wil”, “ik ben bereid om”, “ik kies”, “ik wil leren”.

Heb jij dat soms ook? Een gedachte die zomaar in je hoofd komt en vaak bizar kan zijn. Je zit in de auto en denkt: als ik nu het stuur omgooi bots ik tegen de vangrail of tijdens een gesprek denken dat je zomaar iets ongepast zou kunnen zeggen. Misschien weet je zelf ook wel voorbeelden.
Weet dat heel veel mensen deze vreemde gedachten hebben. Alleen schamen we ons ervoor of durven er niet over te praten. Weet dat het gedachten zijn die je totaal niet wenst of nooit zou doen.
Wetenschappers denken dat deze gedachten een soort waarschuwing zijn. Je bedenkt iets wat je absoluut niet zou willen en je brein maakt daar een voorstelling van. Dat kan helpend zijn om je te behoeden voor gevaar of ongewenste situatie.
Het wordt lastiger als je de gedachten serieus gaat nemen of probeert de gedachten weg te drukken. Beide opties zijn niet helpend.
Wat wel helpt: schenk er aandacht en vergroot de gedachten uit. Praat er met iemand over (en lach er samen om!!) Je bent niet de enige.

Angst kan verlammend werken en je tegen houden om dingen te doen die je graag wilt doen.

Herken je het dat je gemakkelijk veel tijd en aandacht geeft aan het laten verdwijnen van je angst?

Het kan helpen om te focusen op wat je juist wel kunt. Bijvoorbeeld om je af te vragen, welke dingen je graag wilt doen. "Wat zijn de dingen die ik belangrijk vind in mijn leven". "Wat zou ik doen als ik helemaal geen last had van mijn angst".

Kijk of met wat er dan boven komt, je daar jezelf een heel klein doel in kunt stellen. Verandering begint uiteindelijk met de eerste stap. Dus als je graag weer wilt gaan sporten - wat zou het allereerste stapje zijn. (bijvoorbeeld, de sportscholen in de buurt eens online gaan opzoeken, of eens naar een sportschool toelopen zonder er zelfs maar naar binnen te hoeven).
Als die kleine stap dan lukt - beloon jezelf met iets. Zodat je op dat kleine deel kan blijven focusen en je niet in boosheid verzand met wat je allemaal niet kan.

Bij angsten kun je heel veel bereiken met Brainspotten. Dus zoek een therapeut die dit kan.

• Hoe mindfulness bij angst en paniek kan helpen
• Met behulp van mindfulness kun je je gewaar worden van wat er precies gebeurt wanneer jij angst ervaart. Je leert allereerst om een stabiele, veilige basis te vinden waar je altijd naar terug kunt keren, zodat je je niet verliest in de angst en angstgedachten.
• Stukje bij beetje kun je leren om angst te voelen in je lichaam, in plaats van er over na te denken in je hoofd. Je leert het niet als iets slechts te zien. Mindfulness werkt niet tegen angst, maar met de angst. Je leert de angst kennen en hem weer waarderen als raadgever, in plaats van als koning op de troon.
• Zodra je de angst kunt voelen en durft te voelen in je lichaam, kun je ontdekken dat je dit prima aankunt, dat het te doen is. Je kunt het gevoel dragen en merken dat het komt en gaat, dat het soms langer, soms korter blijft, maar ook weer wegebt. Stukje bij beetje doorbreek je de vicieuze cirkel en de koppeling tussen de angst en datgene wat angst oproept.
• Dat betekent niet dat je nooit meer angst zult ervaren, maar wel dat je ondanks je angst de vrijheid hebt om te kiezen wat je wilt doen. Je laat je er niet meer zo door leiden.

Deze mooie tip heb ik van een ervaringsdeskundige gekregen: Hij vertelde dat hij enorm op zag tegen een treinreis. Hij zou een vriend ontmoeten en keek daar naar uit. Maar de geplande rustige treinreis verliep anders, want door omstandigheden was een trein uitgevallen. Er waren nu ineens heel veel reizigers. Het klamme zweet brak hem uit, nu moest hij samen met veel mensen reizen. En toen realiseerde hij zich dat op zijn telefoon zijn favoriete maar vooral rustgevende muziek op zijn Play list stonden. Hij kon zich tussen al die mensen om hem heen, concentreren op de rustige en zachte stem van de zangeres. Hierdoor werd de focus op omgeving iets minder belangrijk en kon hij alsnog zijn treinreis voortzetten. Een overwinning met als beloning het weerzien van zijn vriend.
En jij: welke muziek zorgt voor jouw ontspanning en ondersteuning op moeilijke momenten?

Het essentiële verschil tussen het leren van een ademhalingstrucje om rustiger te worden en het beoefenen van mindfulness ligt in de manier waaróp je je aandacht naar de ademhaling brengt. In de mindfulness brengen we aandacht naar de ademhaling zonder dat we het vervelende gevoel, de onrust weg proberen te krijgen. Als er bijvoorbeeld angst is, dan geven we ruimte aan de angst (zolang als dat voor jou oké is) en daarnaast richten we onze aandacht op de ademhaling. Het proces van het richten van je aandacht op de ademhaling is tegelijkertijd ook een stuk van het loslaten van de angst. Je doet dit niet om van de angst af te komen maar om een beter contact met het hier-en-nu te maken, door je adem te voelen. Het gevolg hiervan is vaak dat je niet meer helemaal in beslag genomen wordt door de emotie; er is weliswaar nog steeds angst, maar je bent je daarnaast ook bewust van je adembeweging. Je verruimt daarmee als het ware je perspectief waardoor je je niet meer zo ‘gegrepen’ voelt door de angst.
ik verzorg Individuele mindfulness training op maat.

The language of Emotions (van Carla McLaren) geeft een helder en inzichtelijk beeld in hoe we met onze emoties omgaan, maar ook welke informatie er onder die emoties te vinden is. Stop met wegrennen van wat je voelt, maar luister naar wat het je te zeggen heeft.

Werken met je innerlijk kind delen kan je in de vorm van een stappen plan:

1. Waardoor wordt je getriggerd?
a. Hoe en waar voel je het in je lichaam
b. Welke emoties herken je
c. Wat zijn je gedachten
d. Eat is je gedrag
2. Waar herken je dit van uit je vroegere leven of je jeugd?
3. Blijf met je aandacht bij dit deel, dit is het kind deel dat zich aandient. Wees lief en erken het deel. Wees erbij met aandacht en begrip en troost. Blijf er even bij om het helder te krijgen zodat je het de volgende keer eerder en beter kan herkennen.
4. Vraag wat het het deel nodig heeft en geef dat van uit je volwassene aan het kinddeel. Neem daar de tijd voor en ervaar wat het met je doet.
5. Probeer iedere dag tijd te nemen om te reflecteren wat je kinddelen nodig hebben.

I am happy to share three things that are easy to apply and can certainly support your healing process a great deal. I also feel the need to start with a disclaimer as the personal development work can go extremely fast or can take longer. This has mainly to do with really delicate balances that need adjustment and healing inside each of us and that is often not that easy to assess upfront, not even by the most experienced professional. I have seen so often people heal much faster than I thought possible and others show sign of deep wound also after a lot of good healing work. We are not all the same and feeling safe starts with appreciating who we are, the way we are and whatever this may mean.
This said, I know three ways that can help you face your fear, open your heart and heal feeling emotionally unsafe.
The first way I know is gratefulness. This entail that you, every day, really focus on feeling gratefulness: notice all that you can be grateful for in your life. Write down at least three things every day and try not to repeat the same things every day. Expand every day your ability to see how much there is to be grateful in your life. It can be little things, it can be people, from your present or from your past, it can be situation, luck and all sorts. Writing three different ones every day will create as archive of all the things you can be grateful for in life, a treasured reminder that expands with your ability to open your heart to gratefulness.
You will notice that entering this attitude daily changes your outlook at life and makes you realize your life is safer than you had realized. It is almost as if by opening your heart to gratefulness you were removing a mist that was making the world seaming so gloomy and scary.
Important to say is that being grateful doesn’t mean that you give up your dreams, plans and ambitions to grow, achieving more or dreaming ambitiously for your life, not at all. You will see that the state of gratefulness is quite empowering.
The second way to heal fear, open your heart and feeling more and more strong and safe is to pay compliments to others: the people you love, other people you know, but also people you meet and notice, there is no actual limit to how far you can bring this.
Don’t leave your comfort zone too quickly and don’t invent compliments. Just stay open during your day and feel free to express yourself if the opportunity present itself. The more open you manage to stay the more opportunity to pay compliments will become visible.
When you pay someone a compliment you are taking the lead and expressing yourself to price someone’s deed or value. That is quite an exercise in leadership and personal power, power of the heart in this case, as the compliments are the singing of your heart express into words.
If you notice that you struggle to find compliment to give I say, great of you to notice and then I would go back to asking yourself why is that. What feeling, experience, thought makes it so difficult to see beauty, goodness, positivity around you? There may be a treasure in your honest answer to this question, I hope you feel find this treasure and do great things with it.
The third way to counteract unhealthy fear is to focus often on your purpose, that is, your whys. We all have a strong connection to our purpose in life, however, there is no opportunity to cultivate that connection in schools, work environment or other social context. This is one reason reconnecting with your purpose could feel weird at first, still really important and quite revitalizing, in my opinion.
You may start asking why you did the study you did, if you were going back would you do the same? How do you imagine guiding your children through the same process when the time comes?
The same can be asked about your work or your relationship: why are you in the relationship you are now? If you could do it over, would you do something differently? If yes, why? Imagining guiding your children through decision in this field, what would you say and why?
As I said, these questions can feel uncomfortable at first, however, you will be happy you poked the bear after a while as the alternative is to going forward in a life that doesn’t really represents who you are and cannot allow you to be who you could be.
There is so much more to be said about fear, about all the different ways it can manifest, sneaky and subtly, to make us smaller, less visible, less important, less valuable, less successful and ultimately less happy.
To conclude this reflection I choose to share some inside in what is possible when fear is healed, to show you what is possible and why is worth it. The more fear is healed the more you say what you really think and this means showing up for who really are. This will make you visible, especially to like-minded people that resonate and appreciate who you are, your tribe. Withing a network of like-minded free-expressing individuals you will easily strive as you will feel safe and your creativity and intuition as well as your intellect will be fired up.
When you feel safer and less afraid you will also start to do more and more what you really like to do. This will allow you to develop your talents and skills, those skills that make you happy and where you are probably also good at. This is just the way to create something valuable, relevant and important for you and your environment. When you enter the doing from your flow of the heart energy, what you create contribute to a better and safer self that lives in a enhanced version of the world.
Last but not least, not by any stretch of the imagination, when we feel safer, stronger and less afraid without a danger, we listen to our intuition. Intuition is the voice of God, is our essence sending us messages. If you trust this you can follow your intuition even if you don’t understand why. It does require a discrete level of courage to be able to open up to intuition, however, you can take little step and asking your intuition which way to take to go where you are going today, or what to eat for lunch. Use intuition in a way that you feel safe and your intuition can show you the ropes of this new relationship with soul.

Fear is a completely natural response to danger.
Fear is the way our organism protect us from imminent peril.
Fear is healthy. Fear is a response to threat, to protect us, to warn us.
Why, then, are we afraid of speaking up when there is no threat?
Why are we afraid to do what we like, to make ourself visible, without any danger in sight?
Why are we afraid to follow our intuition?
These questions are just to stimulate an healthy reflection that hopefully will take you out of your fight, flight or freeze response for a moment.
The scientific explanation to why we react, so often, with so much fear, can be best found in the consequences of stress. Stress produces adrenaline and cortisol in our body. These hormones are the appropriate biological response, if you are in a situation of danger, like encountering a bear or a tiger on your way. These hormones make you alert: the blood pressure goes up, the heart rate increases, the concentration of glucose in your blood increases and you are ready to face danger, your mind is focused and sharp, your reflexes are alert. You can face danger, use all resources to engage in fighting the danger and then go back to a normal functioning of the body, a sustainable operating of your biological machine.
If the physical condition created to face danger is protracted for a long period of time, it become a chronic state and you will see your body and your mind deteriorate. All sicknesses are said to be traced back to stress nowadays. So the important question to ask is:
Why do we get scared so easily? Why are we so stressed?
Well, fear comes from a lack of safety. Physical safety is not enough, we need most and foremost emotional safety and emotional safety is tricky. We should get it at home from our parents, however, that often doesn’t happen as who does not feel emotionally safe him or herself is typically not in state to offer to their children what they don’t have themselves.
The intention of providing safety to our children, is more often than not, present in parents across cultures: everybody desires to offer safety to their children, however, if you never experience emotional safety yourself, then, you have an harder task at hand that you may realize.
I feel this is where I can explain better how do I know that emotional safety is so important. IN the late fifties, psychologist Harry Harlow conducted a study with baby monkey to research the basic needs of infant and understand from there what drives their behaviours. Before was believed that babies were attaching to the one feeding them, however, Harlow’s experiment showed something different.
Harlow exposed a baby monkey to two surrogate mother, one made of wire and wood and the other made of foam, rubber and soft terry cotton. Sometimes the wooden and wire mother had food, and sometime the soft rubber mother did. The monkey was choosing the spend a significantly higher amount of time with the soft cotton surrogate mother either she had food or not. The conclusion reached with this experiment was that comfort, companionship and love are a basic need that support healthy development: feeling safe as a baseline.
Up until the fifties it was believed that attachment worked differently, that is was related to feeding children. This create an historic precedent for misconceptions and unwillingly created lack of safety that gone, then, passed down to the following generation. This alone could explain a lot of the lack of safety that is to be found in large quantities amongst people nowadays.
Another aspect to consider but that I don’t analyse to in depth is the standardization of schooling system and the structure of majority of work places in the public and private sector. There is overall a tendency towards standardization, conformism and order that is at risk to deprive the individual of his or her identity. There is less and less space to be different, to be original and authentic.
Sir Ken Robinson is famous to have said that the school system tends to kill creativity by educating people out of their creativity. The way this is done is mainly by demonizing mistake ‘what we do know is that if you are not prepared to be wrong, you will never come up with anything original. Kids will take a chance, if they don’t know they’ll have a go, they are not frightened of being wrong.’ Said Sir Ken Robinson.
A rediscovery of your relationship with your inner child and all his or her talents is definitely something I would encourage you to pursue in this quest towards safety, strength and the achievement of the most authentic version of yourself. However, this alone is a huge topic that I feel I need to keep for another time.
For now, the best first step towards healing is to acknowledge your lack of emotional safety and to embrace the idea of working to create increasingly more safety for yourself knowing that your offspring will benefit from that, as the safer you feel, the more safety you will be able to offer them.
If you are doubting if this is your case let me give you some example of how fear may manifest when you don’t feel safe:
- You may notice that you don’t feel comfortable saying what you really thing at work, with friends or even with your partner. This doesn’t need to happen everyday to highlight an issue with safety, however, if you do, sometime, refrain from speaking up when you have something to say, ask yourself ‘why’ you do it. Ask the ‘why?’ of the answer you find with the first why and keep digging with 5 whys. What you will discover about your fear and sense of emotional safety, should shade a lot of light on your personal situation and what really prevents you to express yourself freely;
- The way you occupy your time, during work, at home and in your free time, could also reveal a lot about your stress level, your fear engagement and your untapped potential. Why do you do what you do? Because it serve an higher purpose, something you feel you came to this life to accomplish? Or just because? How do you feel if you dig also here with 5 whys to find out why you do what you do. Do you function from a place of fear or from a place of safety?;
- We all possess the ability to perceive our environment, we all have intuition, however, not all of us use it. When I use my intuition and I express what my intuition brings me and I have in front of me someone that is not as comfortable with intuition I often get one of these reactions:
o How do you know that?
o How can you be sure?
o It doesn’t make any sense
To which my curiosity goes straight to a completely different level of elaboration. I want to know how they feel if they listen to what I say, I want to know if they find my ideas interesting and if they have intuition of their own to add on to the mine. In those moment I dream to expand my self-expression to become us expression knowing it could bring beautiful things. The question they ask come from fear and my approach come from feeling safe. What is your reaction?
No judgment whatsoever if you realize you live often in fear, that you feel frequently unsafe emotionally. I would say: join the club!
This is not just about acknowledging that we are afraid and that we often don’t feel safe emotionally, this is about healing. I would say that the biggest work goes towards healing. Healing as a way to connect with our essence and strive in being who we really are. This encompass speaking our mind, doing what we prefer and listening to our intuition. It is quite a good way of living. You never know exactly where you are going to land when you go looking for your essence, however, nobody ever complained about what they found with their essence.

Mooi boek over vergeving van Edith Eger, mooie oefeningen. waarin ze duidelijk maakt dat in plaats van je zelf ( laten) vernietigen je verleden kan transformeren naar meer liefdevol met je zelf en anderen omgaan.

Jeff Foster
- de weg van Rust-
moed vinden om alles in liefde te omarmen.

Een boek waar je door heen kunt bladeren en je oog op mooie gedichten kunt laten vallen of een inhoudelijk hoofdstukje over bijv. omgaan met lichamelijke pijn of angst. Toegankelijk geschreven.

Onderzoek je angstige gedachten en probeer ze rationeel te analyseren. Stel jezelf vragen zoals: "Is mijn angst gebaseerd op feiten of op mijn perceptie?" en "Wat is het ergste dat er kan gebeuren, en hoe waarschijnlijk is dat eigenlijk?" Dit kan helpen om je angst in perspectief te plaatsen en realistischer te denken.

Angst is een van de lastigste emoties om mee om te gaan. het is waarschijnlijk ook de meest vermeden emotie. Sluimerende angst kan veel klachten veroorzaken, zowel lichamelijk als psychisch. Het aankijken en kunnen dragen van je angst is de oplossing, maar dat is helemaal niet gemakkelijk.
Door erover te praten, wat vaak in therapie gebeurt, blijven we nog steeds grotendeels weg van de angst. We hoeven het nog steeds niet perse te voelen. Lichaamsgerichte therapie en ademwerk, kunnen je helpen je angst te doorvoelen en te dragen. Dit gaat in jouw tempo, je draagkracht wordt (meestal langzaam maar) zeker vergroot. Je zult merken hoeveel opluchting dit letterlijk geeft in je lichaam.

Als je last hebt van angsten, dan wil je het vaak zo snel mogelijk WEG hebben. Je gaat op zoek wat je kan doen om het weg te krijgen.

Houd het op zo'n moment zo simpel mogelijk. Want met zoeken ga je ook vaak je hoofd in, en daar zit de oplossing niet.

En met simpel bedoel ik;
- Pauzeer
- Voel
- Verbind.

Dus als je de angst voelt; pauzeer even. Voel waar in je lijf je de angst voelt. (zonder te bedenken wat je 'verkeerd' hebt gedaan of wat je moet doen om het weg te krijgen, gewoon alleen de locatie voelen). En verbind je vervolgens met dat gevoel. Door het als het ware te omarmen. Het er te laten zijn. Door het niet weg te duwen, maar het ook niet groter te maken.

Pauzeer, voel, verbind. En je zal merken dat het angstige gevoel milder wordt.

Soms is iemand behept met dermate veel angst om te voelen, dat hij/zij erg focust op het krijgen van controle in de ratio, het verstand.
Bij doorvragen, blijkt dan soms, dat men zegt: "Maar als ik mijn gevoel toelaat, dan ben ik bang voor de gevolgen".
De (vermeende) gevolgen heb je overdacht, is een hersenactiviteit.
Mijn credo: ga vooral toelaten wat je voelt. Ontken jezelf daarin niet.
Als je uit angst je gevoel niet toelaat, kan dit zijn weerslag hebben op (vele) fysieke ongemakken.

Als je angst groter is dan je verlangen, dab heeft het geen enkele zin om in therapie te gaan. Je moet intrinsiek gemotiveerd zijn om je angsten te overwinnen, pas dan zal het je lukken

Remember, it's better to create something and be criticised, than to create noting and criticise others.

Minder last hebben van angsten start bij het leren reguleren van je zenuwstelsel. Terugveren en uit die vecht-, vlucht/ en bevriesstand komen.

Doe je dit niet en blijf je stress toevoegen (bewust of onbewust) dan zal vroeg of laat je systeem gaan overlopen en dit uit zich dan in lichamelijk en
mentale klachten als;

- burn-out;
- chronische pijn;
- verzwakt immuunsysteem;
- spijsverteringsproblemen;
- slaapproblemen;
- vermoeidheid;
- chronische spanning;
- angst;
- depressie, etc.

Het is belangrijk om ruimte te creëren in je systeem, in je lijf. Dit doe je door de opgeslagen stress los te laten. Op die manier heb je meer ruimte en energie voor de dingen die je graag wil doen in je leven.

Wanneer je leert luisteren naar je zenuwstelsel en zijn vecht- vlucht- en
bevriesreacties, leer je ook hoe je stress onmiddellijk kunt loslaten. Als
je dat kan, dan speel je dus een actieve rol bij het verbeteren van je
gezondheid.

Dit is geen quick fix of een eenmalige oefening. Het loslaten van diepgewortelde stress, evenals het opnieuw bedraden van je zenuwstelsel om beter te reageren op nieuwe stress, kost tijd.

Het heeft jaren geduurd (letterlijk vanaf de geboorte) voordat stress zich
in je lichaam ophoopte, en voor de programmering in je hersenen die je
niet aanspoort om die stress los te laten, zich ontwikkelde.

Gelukkig kun je er zelf dus invloed op uitoefenen!
Hiervoor is het nodig dat:

* Je aanwezig bent. Dus in plaats van je te concentreren op de 'wat-als'
situaties in je hoofd, concentreer je je op het hier en nu.
* Je voelt. Sta jezelf toe om het natuurlijke proces dat je lijf moet doorlopen, te ervaren. Dan kan de stress loslaten en kun je voelen wat er naar boven komt (dit voelt niet altijd fijn).
* Je voelt, ipv denkt. Wat er meestal gebeurt, is dat je brein je wil
beschermen tegen het voelen van ongemak in je lichaam, terwijl in feite
precies het tegenovergestelde nodig is om op het juiste pad te komen en de
stress los te laten. Het gaat om voelen, niet om denken.

Boektip: Het innerlijke kind - Angst loslaten.
Geschreven door: Susanne Huhn.

Niet meer piekeren kun je leren - Paul mcgee

Hoe je met kleine veranderingen je zorgen, stress en angsten kunt loslaten Heb je soms het gevoel dat je je te vaak zorgen maakt? Pieker je niet alleen over de grote dingen, maar ook over de kleine? Wel, je bent niet de enige. Maar zo hoeft het niet te zijn. Zorgen, stress, angsten - welk etiket je er ook op wilt plakken - hebben een grote invloed op je leven en je omgeving. Wanneer je piekert, lijkt het alsof de motor van je gedachten voortdurend wordt aangedreven. Je krijgt geen rust en dat put je uit. En als je moe bent, denk je niet helder. En als je niet helder denkt, maak je gemakkelijker fouten en heb je niet altijd een even duidelijk zicht op wat belangrijk is en wat niet. Maar goed nieuws: er is een uitweg! Je kunt leren om kalm en beheerst om te gaan met de uitdagingen die het leven je voorschotelt. Je kunt leren om de positieve kanten van stress en zorgen te benutten en de negatieve achter je te laten.
Paul McGee is in het Verenigd Koninkrijk een van de vooraanstaande sprekers op het gebied van verandering, zelfvertrouwen, relaties op de werkvloer, motivatie en stress. Hij schreef al verschillende boeken over deze onderwerpen en is de stichter en bezieler van S.U.M.O. (Shut Up, Move On).

Doorbreek je patronen in vijf stappen
Een systematisch plan om negatieve gevoelens, gedachten en gedrag te veranderen.
Geschreven door Hannie van Genderen

Dit boek biedt een praktisch en toegankelijk vijfstappenplan voor het doorbreken van hardnekkige, ongewenste patronen. Je kunt er zelfstandig mee aan de slag gaan of samen met een therapeut.
Daarmee zul je in de toekomst steviger in je schoenen staan in situaties die je voorheen altijd lastig vond.-

Schematherapie helpt je de oorsprong van hardnekkige patronen te doorgronden en veranderen. Tijdens de therapie wordt de invloed van ervaringen uit je jeugd op je denken en doen onderzocht. Je leert je patronen herkennen en zodanig te veranderen dat je anders gaat denken, je beter gaat voelen en dingen anders gaat doen. Je leert voelen wat je behoeften zijn en je leert hier op een gezondere manier mee om te gaan. Hierdoor zul je beter richting kunnen geven aan je leven.

Ook met Autisme kan angst overwonnen worden. Als je er aan toe bent kun je met jouw onbewuste gaan werken en zo jouw angst overwinnen.

Angst begint soms met een gedachte, soms met een fysieke reactie op een situatie. Het wordt vaak erger als je erover na gaat denken, en in die gedachten kan je jezelf compleet verliezen. Probeer daarom weer contact te maken met je lichaam, dat is altijd in het moment van nu (je gedachten zijn dat maar zelden). Haal adem, voel je voeten, voel je benen, voel hoe je zit of staat. De enige plek waar je echt controle hebt over wat je doet is in het hier en nu, niet in je gedachten.

Dankzij bijscholingen kan ik wel zeggen dat ik steeds meer geschoold raak in het begeleiden van mensen die last hebben van angst en paniek.
Wat wel eens wordt gedacht is niet zo: EMDR en hypnotherapie zijn geen toverstokjes die angst wegtoveren.
Je hebt iets te ontwikkelen, een andere kijk op angst, een andere omgang met jezelf en met je angst. Als je dit wilt aangaan zijn hypnotherapie en EMDR bijzondere hulpmiddelen die ik kan inzetten zodat jij weer gemakkelijker en vrijer je leven kunt leiden zoals jij dat graag wilt.

Moeilijke gedachten, gevoelens en omstandigheden zitten in het basispakket van het leven. Het is de kunst om er slim mee om te gaan. Hoe zou het zijn om niet meer te vechten of vluchten voor angst en pijn? Dat je mag denken wat je denkt, mag voelen wat je voelt en zijn wie je bent?

Gijs Jansen, heeft het zelfhulpboekje "Uit liefde voor jezelf geschreven". Met dit zelfhulpboek krijg je ACT technieken en oefeningen aangereikt waarmee je meer uit je leven kan halen. Makkelijk te lezen en praktisch toepasbaar.

Tip: geef niet toe aan angst.
“Angst is een slechte raadgever”, is een bekend gezegde. Angst kan sterk zijn, voelen als paniek. Dat zijn momenten waarop je de angst niet kan beheersen en overweldigd wordt door de angst. Is er wat aan te doen?
Er is gezonde angst, voor werkelijk gevaar, en ongezonde angst voor denkbeeldig gevaar. Deze zijn vaak lastig te onderscheiden. In grote lijnen heeft denkbeeldig gevaar (en ongezonde angst) doorgaans te maken met wat we denken dat er kan gebeuren. Werkelijk gevaar nemen we waar in onze fysieke omgeving en daarop reageren we snel. Maar dit onderscheid is in de praktijk niet altijd helder, want ook onze waarneming wordt beïnvloed door wat we denken: er ligt een stuk tuinslang en ik denk een giftige slang te zien.
Als je toegeeft aan je angst, is angst de baas over jouw leven. Je gaat situatie, locaties, mensen e.d. mijden omdat je bang bent voor wat er kan gebeuren. En dat mijden helpt niet echt, je gaat steeds meer vermijden. Om van de angst af te komen is nodig dat je zelf de regie terugneemt. Daarvoor is nodig om de angst te onderzoeken. Om de angst te kunnen onderzoeken is nodig dat je die helder leert waar te nemen, “aankijkt”, in plaats van er voor weg te rennen. Als je wegrent is, zoals gezegd, de angst de baas. Dit onderzoeken van je angst is een leerproces. Soms is de angst overweldigend en kan je er op dat moment niets tegen doen. Maar er komt altijd een moment dat de angst minder wordt en er ruimte komt om de angst toe te laten als een bewust gevoel. Dat geeft de mogelijkheid om “in de angst te voelen” om de angst te laten vertellen waar die over gaat. De angst weet wat er aan de hand is en “vertelt het je” als je er klaar voor bent. Je gaat verbinding voelen met de angst en meer beheersing. Zo wordt angst geleidelijk minder heftig en overweldigend.
N.b. Wat doorgaans niet helpt is nadenken over de angst. Dus: laat de angst zoveel mogelijk toe en voel er in met een houding van nieuwsgierigheid naar wat die angst je te vertellen heeft.

Vooral rondom de thema's angst, spanning en trauma is het belangrijk om rustig laagje voor laagje af te pellen. Ik doe dat door in drie fases te werken:
1. Begrijpen waarom je ervaart wat je ervaart. Hoe de klacht tot stand is gekomen in jouw leven.
2. Veranderen en bijsturen van de oude patronen die niet meer helpend zijn. Andere keuzes maken, die goed zijn voor jou.
3. Oplossen van restspanning in het lichaam/zenuwstelsel d.m.v. ademwerk en lichaamsgerichte therapie.
M.n. die derde stap ontbreekt vaak in de reguliere aanpak van angst in therapie. Daardoor blijven de klachten soms toch nog aanwezig ondanks jarenlange behandeling. Of steken later ineens toch weer de kop op. Het is essentieel om de lading van de emoties en spanningen die in het zenuwstelsel is opgebouwd, te ontladen. Dit doe ik d.m.v. lichaamsgerichte therapie en ademwerk.

Als je je angstig voelt gaat je hartslag omhoog, voel je vaak druk op je borst, gaan je schouders omhoog en schiet je daarna in je hoofd. Stel jezelf gerust door achterover te leunen, je voeten te voelen, jezelf te laten voelen dat er meer is dan je gedachten. Voel waar je focus is, speel hiermee, en leer ervaren dat je lichaam je kan helpen weer te kalmeren.

The Language of Emotions, van Karla McLaren.
Prachtig boek over de verschillende informatiesystemen die we bezitten (intuitie, ratio, emoties, fysieke informatie) en hoe je deze kunt laten samenwerken.

Brainspotting is een laagdrempelige effectieve therapie bij angstaandoeningen. Het richt zich op het verwerken van bewuste en onbewuste blokkades.
Wil je hier meer over weten? Ik vertel je er graag mee over!

Bewust onderweg: Op de fiets, auto, in de bus/trein: Voel je lichaamshouding, voel dat je zit, de aanraking van je billen, benen voeten. Ga voluit zitten, stevig. Als je moet staan: voel dat je staat ed. Voel je handen: omklem je het stuur…of je tas: wat is de temperatuur van je handen?

 

Hoe is het met je schouders, maag, waar voel je de adembeweging. Stel vast wat je opmerkt om je heen.

Welke geluiden, wat is er te zien. Ga hoe je snelheid is (als je fietst, of auto rijdt).

 

Bij het stoplicht of in de file: Kun je zelf ook even stilstaan? Adem eens wat dieper in - en uit, kijk aandachtig om je heen; waar ben je in gedachten mee bezig? Breng je aandacht naar het onderweg zijn. Ga na of je hier bent, of al in gedachten op het werk.

Heb jij bloosangst? Dit zijn tips die je kunnen helpen.

Oefening 1: Stoppen met vermijden
Een eerste stap is om situaties waarin je bang bent om te gaan blozen niet te vermijden. Mensen met bloosangst gaan die situaties vaak uit de weg, of bereiden zich voor op die situaties. Dit doen ze door bijvoorbeeld:

• een dikke laag make-up te dragen
• mensen niet aan te kijken en zich op de achtergrond te houden
• te zorgen dat ze erg koel blijven

De truc is om bovenstaande dingen niet te doen. Je zult merken dat de wereld niet vergaat als je bloost. En dat mensen het je helemaal niet kwalijk nemen. Zo kun je leren om het blozen te accepteren en je minder aan te trekken van anderen.

Oefening 2: Expres blozen
Probeer bij elke interactie of je kunt gaan blozen. Ik begrijp dat je nu denkt: ‘dat is juist niet de bedoeling!’.

Als je iemand kunt vinden bij wie je durft te blozen, zal het niet lukken. Hieruit blijkt maar weer dat je juist gaat blozen wanneer je het niet wilt. Na verloop van tijd kun je het ook proberen bij mensen bij wie je liever niet wil blozen. Je zult zien dat het blozen een stuk minder wordt als je juist probeert om te blozen.

Oefening 3: Benoem je bloosangst
Deze strategie kun je op twee manieren invullen. Je kunt beginnen om tegen mensen te zeggen dat je bloosangst hebt. Dat levert vaak interessante gesprekken op. Mensen zullen je vertellen dat het ze nog nooit is opgevallen dat je bloost. Of dat ze blozen helemaal niet erg vinden. Dit is al een manier om je minder aan te trekken van het blozen.

Een andere strategie is om te zeggen wanneer je bloost. Dus als je voelt dat je begint te blozen, zeg je: ‘Ik ga er helemaal van blozen. Ik moet denk ik even nadenken over je vraag’.
Veel succes!

Ken je dat wel, je zit in een vergader- of trainingszaal en van iedereen wordt gevraagd om zichzelf voor te stellen. De gespreksleider wijst de eerste persoon aan en gaat vervolgens het rijtje af. Langzaam maar zeker komt de beurt jouw richting op.

 

Misschien merk je dat je al in je hoofd zit: wat ga ik zeggen, hoe kom ik over?

 

Veel mensen die last hebben van angst om zichzelf te presenteren, herkennen dit. Het is niet zozeer de situatie zelf die spanning geeft, maar wat er vanbinnen bij je  gebeurt. Je aandacht verschuift helemaal naar jezelf. Je wordt je bewust van je stem, je houding, je woorden. En hoe meer je daarop let, hoe onzekerder je wordt.

 

Dit overmatige zelfbewustzijn is als in een cirkeltje blijven ronddraaien. Je bent jezelf continu aan het observeren en beoordelen, voelt de spanning toenemen en raak nog meer op jezelf gefocust. Tegelijk raak je het contact met de situatie en met anderen kwijt.

 

Vaak is dit een vorm van sociale angst. Je probeert controle te houden en wilt voorkomen dat je iets “verkeerd” doet. Maar juist die controle maakt het moeilijker om ontspannen te zijn.

 

Wat helpt, is om je aandacht weer naar buiten te richten, naar de anderen, naar wat er werkelijk gebeurt. Dat helpt je om uit die vernauwde focus te komen. Of met andere woorden: Geef hen een rol in de film, die jij aan het maken bent. Kijk en luister naar de anderen en vraag je af: wat zegt de ander eigenlijk, hoe klikt iemands stem, hoe kijkt iemand, et cetera. Je zult merken hoe mild je dan gaat kijken.

 

Heb je dit geprobeerd maar blijf je last van houden van het angstige gevoel? Dan is het waardevol om te onderzoeken waar deze spanning vandaan komt. In gesprek krijg je meer inzicht in jezelf en leer je anders omgaan met deze situaties.

Voel je je angstig? Neem tijd om te vertragen in plaats van weg te rennen van je gevoel, en schrijf de antwoorden op de volgende vragen op:
- wat voel je in je lichaam
- wat zijn je gedachten op dit moment?
- welke emotie zou je geven aan dit gevoel?

Door deze antwoorden op te schrijven krijg je beter zicht op wat er gebeurt als je je angstig voelt. Je gaat het verschil zien tussen je gevoel, je gedachten en hoe deze twee samenwerken.

Boekentip: The language of emotions van Karla McLaren.
Inzichtelijk en praktisch boek over hoe om te gaan met verschillende emoties. We zijn vaak gewend te strijden tegen ons gevoel, het te veroordelen of er vanaf te willen. Dit boek laat je zien dat dat zonde is: er zit veel informatie in de verschillende emoties.

Sommige zzp’ers hebben een soort magische grens die ze weerhoud om groot (succesvol) of rijk te worden. Iets houdt ze tegen om hun volledige potentieel te bereiken.

Vaak zijn de onderliggende overtuigingen terug te voeren naar hun opvoeding en kindertijd. Het is ook typisch Nederlands om gewoon te moeten zijn. “Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg”. Vooral niet je hoofd boven het maaiveld steken, want dat is arrogant.

Ga aan de slag met wat maakt dat je die grens hebt. Ga op zoek naar je belemmerende overtuigingen en ga daar eens wat aan peuteren.

Succes!

Veel angstgevoelens zijn afkomstig uit gebeurtenissen uit het verleden. Ze zeggen vaak niets over de huidige situatie maar over een vergelijkbare situatie in het verleden. Een manier om uit dit verleden te komen en meer aanwezig te zijn in het heden is mindfulness. Door mindfulness oefeningen uit te voeren leer je met wat meer afstand naar je gedachten te kijken. Dus ook naar je angstgedachten. Online zijn er veel gratis oefeningen te vinden of gratis apps te downloaden.

Angst is een zware en pijnlijke emotie. Deze wil je liever niet voelen. Daarom hebben mensen de neiging om situaties uit de weg te gaan die de angst oproepen. Dit vermijdingsgedrag maakt de angst helaas alleen maar groter. Eigenlijk is de angst vooral een signaal dat je veel spanning voelt, dat je het idee hebt dat je niet veilig bent. Hoe moeilijk het ook is, probeer dit gevoel te accepteren. Laat het er zijn en probeer samen met dit gevoel toch de situaties aan te gaan die je nu steeds vermijdt.

Het nut van angst en somberheid.
Inzichten uit de evolutionaire psychiatrie.
Geschreven door: Randolph Nesse.

Ik kan iedereen die meer van relaties wil begrijpen het boek KRIJG DE LIEFDE DIE JE WILT van Harville Hendrix & Helen LaKelly Hunt aanraden.

Wat je uit dit boek kunt leren is:
- waarom je ooit verliefd bent geworden op juist die partner die jou nu zo
irriteert.
- waarom je relatie in een dip kan raken en hoe je dat weer herstelt
- dat jouw verleden impact heeft op je relatie en wat je daarmee kunt doen
- hoe je conflicten omkeert in een steeds hechtere verbinding
hoe je gevoelige onderwerpen op een veilige manier bepreekt
- hoe je een liefdevolle relatie vol plezier creëert.