Tips bij relatieproblemen

Niet elke relatievorm past bij elk type mens. Wringt de monogame relatievorm voor jou? Dat is niet zo vreemd in deze tijd waarin we vrij van oude strikte normgen en geloofsregels leven. Kijk of de vorm waarin jullie relateren nog past of mag het wat vrijer zonder dat je het kind met het badwater weggooit. Traditionele monogamie legt strikte regels op over exclusiviteit in seksuele en emotionele relaties. Nieuwe Monogamie daagt deze regels uit en nodigt uit tot open gesprekken over seks, erotiek, lust, en verlangens. Dit laatste is spannend en vraagt om radicale eerlijke gesprekken.

Een liefdesrelatie biedt de mogelijkheid tot avontuur en groei, zowel innerlijk als in de relatie. Je relatie spiegelt patronen en potentie van jullie beiden, terwijl de relatie meer is dan twee individuen. Als je aandacht open en nieuwsgierig kan zijn, naar jezelf en elkaar, dan houdt de relatie de lichtheid van avontuur. Wil je samen hierin ontdekken, dan kunnen sessies of de workshop Alchemie van de liefdesrelatie je hiertoe uitnodigen.

Een liefdesrelatie biedt de mogelijkheid tot avontuur en groei, zowel innerlijk als in de relatie. Je relatie spiegelt patronen en potentie van jullie beiden, terwijl de relatie meer is dan twee individuen. Als je aandacht open en nieuwsgierig kan zijn, naar jezelf en elkaar, dan houdt de relatie de lichtheid van avontuur. Wil je samen hierin ontdekken, dan kunnen sessies of de workshop Alchemie van de liefdesrelatie je hiertoe uitnodigen.

In relaties reageren we vaak niet alleen als volwassene, maar ook vanuit oude patronen. Een gevoel van niet gehoord worden, machteloosheid of afwijzing kan sneller getriggerd raken dan je denkt. Wanneer emoties oplopen, verdwijnt het echte contact en nemen automatische reacties het over. Bewustwording van je eigen gevoel en behoefte is vaak de eerste stap naar verandering. Vanuit rust kun je leren uitspreken wat er in je leeft, zonder verwijt of verdediging. Dat opent de deur naar een andere, gelijkwaardigere verbinding.

Overspel raakt aan de kern van een relatie. Het vertrouwen wordt geschonden, de veilige bedding valt weg en wat vanzelfsprekend leek, staat ineens op losse schroeven. Voor veel stellen voelt het als een breuklijn: “Hierna wordt het nooit meer zoals het was.” En dat klopt. Maar dat betekent niet dat er geen hoop meer is. Soms ontstaat er, juist door de crisis heen, ruimte voor een andere, eerlijkere en diepere verbinding.

Hoop na overspel betekent niet dat het “meevalt” of dat je er snel overheen zou moeten stappen. Integendeel: hoop ontstaat pas wanneer de pijn serieus genomen wordt. Wanneer verdriet, boosheid, schaamte en angst er allemaal mogen zijn. Pas dan kan de vraag voorzichtig opkomen: wat is hier werkelijk geraakt – en wat vraagt dit van ons?

Overspel is zelden alleen een op zichzelf staande gebeurtenis. Het is vaak een signaal van iets dat al langer onder de oppervlakte speelde: gemis aan verbinding, ongeziene behoeften, oude pijn die opnieuw wordt aangeraakt. Dat maakt het niet minder pijnlijk, maar wel betekenisvoller om samen te onderzoeken.

Imago-relatietherapie, ontwikkeld door Harville Hendrix en Helen LaKelly Hunt, biedt stellen een kader waarin herstel na overspel mogelijk wordt zonder te vervallen in schuld, beschuldiging of verdediging.

Binnen Imago wordt een relatie gezien als een plek waar oude hechtingswonden opnieuw zichtbaar worden. Overspel wordt dan niet alleen benaderd als verraad, maar ook als een noodsignaal van een diepere ontregeling in de verbinding. Dit perspectief opent de deur naar begrip, zonder het gedrag goed te praten.

Een belangrijk element in Imago is de gestructureerde dialoog. Deze helpt partners om weer echt naar elkaar te luisteren – niet om te winnen of gelijk te krijgen, maar om begrepen te worden. De gekwetste partner krijgt ruimte om de pijn en impact te benoemen. De partner die vreemdging leert luisteren zonder te verklaren of te verdedigen. Dat alleen al kan helend zijn.

Van overleven naar opnieuw kiezen
Imago-relatietherapie helpt stellen om:
-veiligheid stap voor stap te herstellen
-onderliggende behoeften en kwetsuren zichtbaar te maken
-verantwoordelijkheid te nemen zonder elkaar te verpletteren
-opnieuw te onderzoeken of en hoe zij samen verder willen

Hoop betekent hier niet automatisch “bij elkaar blijven”. Hoop betekent dat er helderheid komt, eerlijkheid en keuzevrijheid. Voor sommige stellen groeit daaruit een hernieuwde verbinding, vaak bewuster en dieper dan voorheen. Voor anderen betekent het een respectvolle afronding zonder blijvende emotionele schade.

Na overspel is hoop geen snelle oplossing en geen garantie. Het is een proces van langzaam opnieuw leren vertrouwen, eerst in jezelf en daarna – misschien – in elkaar. Imago-relatietherapie biedt daarbij een veilige structuur, waarin de relatie niet langer het slagveld is, maar de plek waar heling kan ontstaan.

Soms is de grootste hoop niet dat alles weer wordt zoals het was, maar dat wat kapotging uiteindelijk leidt tot meer waarheid, meer bewustzijn en meer liefde – of dat nu samen is of ieder zijn eigen weg gaand.

In long-term relationships, resentment often acts like dust on a mirror—it doesn't change who you are, but it makes it hard to see each other clearly. When disagreements feel constant, it’s time to stop looking only at the conflict and start looking at the person.

Your history isn't just a record of fights. Remember the specific qualities that made you choose your partnetr years ago. Was it their wit? Their steady hands? The way they saw the world?

Remind yourselves: "We are not just roommates managing a life; we are two people who once chose each other out of billions." Love isn't just a feeling you have; it’s a commitment you make, especially when things are hard.

Take 5 minutes tonight to tell your partner one thing you still admire about them that has nothing to do with your daily chores or disagreements. Rebuilding connection starts with a single brick of appreciation.

When a partner carries PTSS symptoms from a past relationship, the "invisible guest" in your new bond is often a protective sense of fear. Moving forward requires a brave exchange: vulnerability from one and gentle anchoring from the other.

For the partner with experience of abuse: It takes immense courage to admit when the past is bleeding into the present. Sharing your triggers isn't "burdening" your partner—it’s giving them the map they need to understand you well.
For the supporter: You are a soft co-regulator. When your partner’s nervous system signals "danger," your calm voice, steady breath, and patient presence signal "safety."

In moments of distress, don't try to "fix" the past. Simply stay in the present. A quiet, "I'm right here, and we're safe," does more to heal a heart than any long explanation ever could.

Als je te afhankelijk bent van een ander, wat in allerlei soorten relaties kan voorkomen, is het interessant om na te denken over: op welke manier ben ik zo afhankelijk van de ander? Hoe voel of gedraag ik me bij deze ander wat ik zo waardeer dat ik me er (te) afhankelijk van maak?
Bijvoorbeeld: ik voel me zo gewaardeerd door de ander.
Denk vervolgens eens na over: heb ik deze zelfwaardering al eerder in m'n leven ervaren (op momenten waar deze specifieke persoon niet bij was)?
Hoogstwaarschijnlijk is je antwoord hierop: ja, ik heb dit al eerder zo ervaren, nl. toen en toen en toen... .
De conclusie die je vervolgens mag trekken is dat je deze specifieke ander niet nodig hebt om je gewaardeerd te voelen.
Zelfwaardering is een kwaliteit in jezelf, die je gemakkelijker kan voelen bij de persoon waar je je zo afhankelijk van voelt. Maar het is en blijft een kwaliteit in jezelf, die je zelf kan voelen (in je eentje) of ook kan voelen bij andere mensen. Als je dit beseft kun je je meer zelfstandig en volwassen voelen in plaats van afhankelijk.

Ik schrijf dit naar aanleiding van een techniek die ik geleerd heb bij mijn nascholing 'eenzijdig relaties verbeteren' (ERV). Dit is een therapievorm waarbij je individueel werkt aan betere relaties met een ander.
Wil jij graag je relatie(s) eenzijdig verbeteren?
Je ben van harte welkom om dit bij mij in Voorburg te doen!

Heb je al lang geen intimiteit en weet je niet goed hoe erover te beginnen?
kijk dan samen deze prachtige en zo herkenbare film Hope Springs. Dit kan je helpen op op een leuke manier met je partner in gesprek te komen over gemis aan intimiteit.
Liefs Jannet.

Steeds meer hoor ik cliënten zelf vertellen over hun hechtingsstijl en hoe ze hiermee soms vastlopen. Het is goed dat er meer bekendheid komt over dit onderwerp. Een aantal jaren terug was dit nog een thema dat enkel door professionals werd onderkend. Binnen de therapie is het vaak helpend
wanneer mensen hier zelf al wat onderzoek naar hebben gedaan en iets zijn gaan begrijpen over hun eigen hechtingsstijl en de invloed op hun relaties. Mocht je dus tegen problemen in je relatie aanlopen, verdiep je al eens in de hechtingsstijlen. Dit geeft je meer inzicht in de patronen van jezelf en die van je relatie.

Spreek met je partner af dat je elke dag 5 minuten echte aandacht hebt voor elkaar. Zonder telefoon. Zonder advies. Zonder oplossen.

En alleen deze drie vragen:
Hoe gaat het écht met je vandaag?
Wat hield je vandaag bezig?
Is er iets waarin je me nodig hebt?

En dan… alleen maar luisteren.
Niet fixen. Niet relativeren. Maar aanwezig zijn.

Het klinkt bijna te simpel, maar wat er gebeurt:
Je zenuwstelsel ontspant.
Je voelt je gezien en gehoord.
Kleine dingen worden geen grote misverstanden.

Verbinding zit vaak niet in grote gesprekken, maar in dit soort mini-momenten van aandacht. Momenten van inchecken bij elkaar, zonder te fixen en zonder te relativeren.

Wat vaak voorkomt is dat één van de partners meer seks wilt, en de ander minder. Dit gegeven, wat bijna in iedere liefdesrelatie voorkomt, kan ertoe leiden dat seksualiteit in de relatie los komt te staan van het verlangen naar intimiteit met elkaar. Seks wordt een probleem: een terrein om te strijden voor je persoonlijke behoefte aan meer of minder seks.
Wat uit het oog wordt verloren is dat seks hebben met je partner, ook gaat over het verlangen naar de ander. Je wilt niet alleen seks, je wilt je geliefde! Dat naar voren brengen is veel kwetsbaarder dan de strijd over de hoeveelheid seks, en biedt veel meer mogelijkheden tot verdieping en groei.

Wanneer een ruzie escaleert, is een bewuste time-out wijs om de emotionele lading te verlagen. Gebruik het afstand nemen om op je eigen aandeel te reflecteren in plaats van de schuld bij de ander te leggen. Hervat het gesprek pas als je hartslag is gedaald en hanteer consequent een 'ik-boodschap'. Ik voel, ik meen, ik denk en niet jij,jij,jij,jij.....
Focus op het benoemen van je eigen gevoelens en behoeften en probeer de ander niet te bekritiseren of te minachten. Luister actief naar de gevoelens van je partner...... ook als je de visie niet deelt. Adem in....adem uit....
Als je openstaat voor verbinding in plaats van je gelijk, kan de de relatie weer centraal komen te staan.

Codependency verwijst naar een patroon waarin iemand sterk gericht is op de behoeften, gevoelens en problemen van de ander, vaak ten koste van zichzelf. Binnen relaties kan dit betekenen dat iemand zich verantwoordelijk voelt voor het welzijn van de ander en moeite heeft om eigen grenzen, wensen of emoties serieus te nemen. Deze dynamiek ontstaat vaak in systemen waarin zorgen voor de ander belangrijker werd dan zorgen voor jezelf, bijvoorbeeld door ziekte, verslaving of emotionele onbeschikbaarheid van een ouder.

Voor een cliënt kan codependency belemmerend werken omdat het eigen autonomie en zelfgevoel ondermijnt. Iemand kan zichzelf verliezen in relaties, moeite hebben met nee zeggen of zich schuldig voelen wanneer hij voor zichzelf kiest. In systeemtherapie wordt onderzocht waar dit patroon is ontstaan en welke functie het ooit heeft gehad. Door dit bewust te maken, kan een cliënt leren om verantwoordelijkheid terug te leggen waar die hoort en ruimte te creëren voor gelijkwaardiger, gezondere relaties.

Horizontale en verticale loyaliteit

Binnen systeemtherapie speelt loyaliteit een belangrijke rol. We maken vaak onderscheid tussen verticale en horizontale loyaliteit. Verticale loyaliteit verwijst naar de (vaak onbewuste) trouw van een kind aan ouders en eerdere generaties. Deze loyaliteit ontstaat vanzelf: je bent verbonden met je ouders, simpelweg omdat zij jou het leven hebben gegeven. Horizontale loyaliteit gaat over relaties die later in het leven ontstaan, zoals met een partner, vrienden of collega’s.

Wanneer verticale loyaliteit erg sterk is, kan dit een cliënt in de weg zitten. Iemand kan zich bijvoorbeeld schuldig voelen als hij andere keuzes maakt dan zijn ouders verwachten, of moeite hebben om grenzen te stellen, zelfs als die grenzen nodig zijn voor zijn eigen welzijn. Dit kan spanningen veroorzaken in horizontale relaties, zoals een partnerrelatie, waarin andere behoeften en loyaliteiten een rol spelen. In therapie onderzoeken we hoe deze loyaliteiten werken, zodat cliënten meer ruimte kunnen ervaren om keuzes te maken die passen bij hun eigen leven, zonder de verbinding met het systeem te verliezen. Dit kan zowel individueel als in relatietherapie worden toegepast.

"Ik hou van mij" komt voor "Ik hou van jou"
In relaties is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen ipv alleen maar goed voor de ander te zijn. Durf te zeggen wat belangrijk is voor jou en waar je behoeftes liggen. Als je dat allebei doet, dan kom je steeds dichter bij elkaar.

Het boek 'een droom van een relatie' geeft een antwoord op de vraag waarom mensen relatieproblemen hebben en hoe ze, als ze weten hoe dat komt, samen gelukkiger kunnen worden. Door uit te leggen hoe relaties in elkaar zitten, ontwarren Hans en Cornelie in dit boek de complexiteit van het samen zijn. Een toegankelijk, praktisch boek.

Zijn er problemen in de relatie of terugkerende patronen? Schakel liever eerder hulp in dan later. Een therapeut kan helpen met inzichten om de relatie gezond te krijgen en te houden voordat er te veel kwijt is geraakt.

Wanneer een relatie in zwaar weer verkeert kun je je afvragen of karakters nietpassen/botsen, copingsmechanismen elkaar juist versterken, bindings-en verlatingsangst elkaar in stand houden. Wanneer je zenuwstelsel constant geactiveerd is en je je niet veilig voelt, raadpleeg eens de website van 'Het verdwenen zelf waarbij je aan de hand van informatie kan bepalen of de relatie voedingsbodem is voor destructief en ondermijnend gedrag is en relatietherapie nog een extra bron van onmacht wordt. kiezen voor jezelf is dan nog de enige optie.

Dr. Sue Johnson heeft veel ervaring met echtparen in therapie en adviseert om niet langer te focussen op gesprekstechnieken en te stoppen met het analyseren van je jeugd. In plaats daarvan moedigt zij aan om te beginnen bij het emotionele fundament van de relatie en je open en ontvankelijk op elkaar af te stemmen om te weten wat men van elkaar nodig heeft om weer in verbinding te komen.

In dit boek vind je bemoedigingen en werkbare oplossingen voor een huwelijk dat dreigt stuk te lopen. Vanuit bijbels perspectief wordt er uitleg gegeven hoe de bijbel spreekt van omgaan met elkaar binnen het huwelijk, ook als het moeilijk is. Het biedt met name perspectief aan echtparen die vanuit bijbelse visie willen proberen te leven.

We are increasingly turning to AI as a quick source of self-help and relationship support & advice. It’s convenient and always available, but it can easily lead you the wrong way.

The problem is that AI is designed to be "user-friendly"—it is programmed to please and agree with the person using it. When you talk to an AI about a conflict, it only hears your side of the story. Because it doesn't know your partner or see the full picture, it often ends up giving you a one-sided view of the situation.

By always taking your side, AI can accidentally make you feel like your partner is the only one at fault. This makes it much harder to see your own part in the problem. It feels good to be told you are right, but true self-help isn't about finding someone to agree with you. It’s about the honest, sometimes uncomfortable work of looking at the whole relationship—something an algorithm simply cannot do for you.

Don’t become dependent on AI just because it’s always available. While it can be a tool for quick information, it cannot replace the depth of real human insight. For relationship advice that helps you restore your connection or solve a conflict, find a counselor or therapist who can see the whole picture.

I often see couples struggling to understand each other’s perspective, even when they both want to connect. It can feel like hitting an invisible wall where no matter what is said, it just doesn’t land.
This happens because when a traumatic or defensive pattern is triggered, our system quietly slips into survival mode. In that moment, all our psychological energy is redirected inwards and we are in a way get overtaken with own feelings. When we are this flooded by our own internal battle, we lose the ability to see our partner as a separate person with their own valid reality. Instead, they start to feel like a threat to our balance. We can’t build a bridge to someone else while we are still struggling to find our own footing. Real connection only becomes possible once we move out of defense and find enough internal safety to finally look across the gap.

I often see couples struggling to understand each other’s perspective, even when they both want to connect. It can feel like hitting an invisible wall where no matter what is said, it just doesn’t land.
This happens because when a traumatic or defensive pattern is triggered, our system quietly slips into survival mode. In that moment, all our psychological energy is redirected inwards and we are in a way get overtaken with own feelings. When we are this flooded by our own internal battle, we lose the ability to see our partner as a separate person with their own valid reality. Instead, they start to feel like a threat to our balance. We can’t build a bridge to someone else while we are still struggling to find our own footing. Real connection only becomes possible once we move out of defense and find enough internal safety to finally look across the gap.

De perfecte partner bestaat niet. Wij zijn namelijk ook niet perfect. Wanneer je jezelf kunt polijsten zet je een proces in gang waardoor we unieker onszelf worden, door onszelf in relatie te houden met degenen van wie we houden.
Het is een levenslang proces om onze vorm te blijven vinden.

IMAGO relatietherapie is een vorm van relatietherapie die ervan uitgaat dat je je partner eigenlijk onbewust kiest. Verliefde stellen zeggen vaak tegen elkaar: het lijkt wel alsof ik je al twintig jaar ken! Dus je valt op iemand die vertrouwd aanvoelt.

Vaak zet je met je partner, heel onbewust, jouw vertrouwde manier van omgaan met elkaar voort, zoals je die ooit thuis bij je ouders of verzorgers hebt geleerd. Het IMAGO is dus hier het beeld dat je meeneemt vanuit je kindertijd van hoe de liefde werkt.
Dat beeld plak je vervolgens op je partner, vooral als er stress is in de relatie, en daardoor zie je jouw partner niet meer zoals hij of zij echt is en komen er misverstanden en ga je uit verbinding.

In IMAGO Relatietherapie kijken we naar het gedrag van jou en je partner en hoe jullie elkaar daarin pijn doen. Dan kijken we naar waar je in je jeugd dat gedrag nodig hebt gehad om te kunnen omgaan met lastige momenten, overigens zonder met een beschuldigende vinger naar je ouders of verzorgers te wijzen.

Hierdoor komt er wederzijds begrip en veel meer mildheid met elkaar, kom je weer veel dichter bij elkaar en is er weer ruimte is voor liefde en passie.

Wist je dat iedere relatie waar je niet de energie van positieve momenten instopt, altijd richting het negatieve zal gaan? Dus zonder positieve input, zal een relatie slechter worden. Dat heeft te maken met hoe je brein geprogrammeerd is om ervoor zorg te dragen dat het negatieve opgemerkt wordt, zodat je veilig kan blijven.

Dus is het heel nuttig om te leren hoe een relatie nu precies werkt in relatie tot het brein en hoe je ervoor kunt zorgen dat je samen een positieve spiraal creëert, en er dus aan werkt om je relatie gezond te houden.

Daarom kan relatietherapie ook in een periode waarin je nog niet in crisis bent, juist helpen om de problemen voor te zijn en te leren hoe je je relatie leuk en verbindend kunt houden.

Als je relatieproblemen hebt kun je in relatietherapie gaan.
Maar als je partner dit niet wil of als dit niet helpt óf het gaat om een andere relatievorm, zoals een vriend, vriendin of een collega, dan kan ERV je toch helpen de relatie te verbeteren. Soms zie je iemand helemaal niet meer, maar blijft deze persoon je toch bezighouden.
Je kunt de ander niet veranderen, maar je kunt wel jezelf helpen om sterker te staan, meer zelfvertrouwen te hebben, rustiger te blijven, met andere ogen naar de ander te kijken, beter te communiceren en meer.

Om dit te bereiken kan ik je inzicht geven en ik ken veel oefeningen waarbij het doel is om de relatie (eenzijdig) te verbeteren.

Wees welkom in mijn praktijk in Voorburg!

Innerlijke rust:

Innerlijke rust kun je o.a. bereiken tijdens momenten van (zelf)reflectie.

Vaak worden we het meest geraakt in contact met de ander. Wanneer je in zo'n situatie verwarring of een andere heftige emotie bemerkt (bv boosheid, verdriet, angst, gekwetstheid, pijn), spreek dan met jezelf af dat je diezelfde dag nog even ruimte maakt om hierop te reflecteren.

Dit kun je doen door even rustig te gaan zitten of bijvoorbeeld in de natuur te gaan wandelen om zo een moment te nemen om terug te kijken naar die situatie en ook naar wat er toen eigenlijk met jou gebeurde. Wát het precies was dat jou zo raakte. Daarna kun je helderheid zien te krijgen over waaróm het jou zo raakte.

Meestal spelen er in zo’n situatie triggers naar dingen in jouw verleden: een woord dat gebruikt werd, een uitspraak die jou herinnert aan een eerdere uitspraak, een intonatie, een blik, een onderwerp, een geur, een geluid. Het kan eigenlijk van alles zijn wat op dat moment, geheel onverwacht, even een brug slaat naar een lastige of pijnlijke situatie van vroeger. Waardoor je een bovenmatige reactie voelt in jezelf, soms zelfs heftig gaat reageren op die ander.

Omdat je deze hevige emotie dan in het huidige contact ervaart, schrijf je dit aan die ander toe en heb je vaak niet in de gaten dat deze emotie eigenlijk gekoppeld is aan jouw verleden. En dat deze nu alleen opnieuw geactiveerd wordt doordat je oude pijn nog niet opgeruimd is.

Soms krijg je dit zelf helder door te reflecteren, soms is het handig om de hulp van een therapeut hierbij in te schakelen die ervaren is om met trauma te werken.

NB: Zie hierbij trauma niet altijd als iets heel groots; ik omschrijf het altijd als iets dat je meegemaakt hebt, groot of klein, wat je destijds geraakt en gevormd heeft. En wat, omdat het nog niet geheeld is, nog steeds een invloed heeft op je huidige functioneren en kwaliteit van leven.

Ik raad momenteel vaak het volgende boek aan: "Liefde in de tropenjaren" van Katrien Koolen.

Hoe blijf je als ouders voldoende tijd vinden voor elkaar? Where did the sex go (en komt die ooit nog terug)? En wat als je partner een heel andere visie op opvoeden heeft dan jij? Het is maar een greep uit de vele vragen die Katrien Koolen op haar sofa te horen kreeg. Met dit boek wil ze koppels ondersteunen die in de storm van het ouderschap elkaar soms uit het oog verliezen. Dat doet ze aan de hand van herkenbare verhalen en praktische tips die net wat verder gaan dan 'plan eens een date night in'. Zodat je je relatie kunt blijven voeden en de liefde levendig houdt, ook in de drukte van je gezin.

In relaties schiet boosheid vaak snel omhoog. Een opmerking, een blik of gedrag van je partner kan iets raken, waarna verwijt of verdediging volgt. De aandacht gaat dan naar wat de ander ‘fout’ deed, terwijl het eigenlijke pijnpunt onzichtbaar blijft.
Tip voor koppels:
Neem samen of ieder voor zich even gas terug. Speel de situatie in gedachten nog eens rustig af en sta stil bij wat er bij jou als eerste werd geraakt. Was het verdriet, onzekerheid, afwijzing of gemis? Blijf daar even bij, zonder het meteen te willen uitleggen of oplossen.
Wanneer je leert benoemen wat jou vanbinnen raakt, ontstaat er ruimte voor echte verbinding. Het gesprek verschuift van aanval naar openheid: ‘Dit raakte mij’ in plaats van ‘Jij doet altijd…’.
Kwetsbaarheid vraagt moed en versterkt de relatie. Bewustwording van je eigen aannames, conclusies en patronen is de sleutel tot verandering — voor jezelf én voor jullie samen.
Kom je er samen niet uit dan kan relatietherapie een hulpbron zijn.

Gesprekken met je partner gaan veelal over praktische zaken, huishouden, financiën, afspraken, vrienden, familie. Op de achtergrond zijn er altijd onderwerpen aanwezig die je wel bezighouden, maar die je moeilijk vindt om te benoemen en ter sprake te brengen. Spreek af dat je allebei voor jezelf een lijstje maakt van onderwerpen die je moeilijk vindt om te bespreken. Plan een geschikt moment om een onderwerp van je lijstje kenbaar te maken en er samen aandacht aan te geven.

Je leven samen met vaste gewoonten en vanzelfsprekendheden kan zomaar in een sleur terecht komen.
Om zo maar eens samen te doen:
Teken elkaar met zoveel mogelijk details. Kijk goed naar je partner. Wat zie je?
Deel het met elkaar.

In een relatie is het belangrijk om rekening met elkaar te houden, elkaar te horen en te proberen te begrijpen. Om dat goed te kunnen doen is het belangrijk om eerst jezelf goed te horen, te begrijpen en te weten wat je behoeften zijn. Dat wil niet zeggen dat de ander jouw behoeften zal moeten vervullen. Belangrijker is het om daar zelf zorg voor te (kunnen) dragen. Hoe meer je jezelf met jouw angsten, behoeften en verlangens kunt dragen en jezelf daartoe te kunnen verhouden, hoe dieper de verbinding met de ander kan zijn. Juist in gelijkwaardigheid en wederkerigheid. Zie ook Schnarch: Passionate Marriage

Word je meer bewust van verschillen tussen jou en je partner. Mannen en vrouwen belichamen polariteiten. Wat voor een vrouw werkt, werkt vaak niet voor een man. Bijvoorbeeld hoe mannen en vrouwen verwerken en problemen oplossen is totaal verschillend. Het brein van een man en dat van een vrouw functioneert hierin anders. Begrip hiervoor kan de onderlinge communicatie wat makkelijker maken. We zijn vaak geneigd om onze manier van denken te projecteren op de ander. Dat is wat niet zo goed werkt in een relatie. Zoek bijvoorbeeld eens op you tube het filmpje op: Het verschil tussen mannen en vrouwen hersenen. Op een luchtige manier wordt globaal uitgelegd hoe anders we beredeneren. En daardoor begrijpen wel elkaar verkeerd en zien we over het hoofd hoe de ander zijn/haar best doet om de relatie te laten werken. In plaats daarvan voelen wel ons gekwetst en ongezien. Dat is jammer en in veel gevallen helemaal niet nodig.
Daarnaast, of je nou een relatie hebt met het andere geslacht of met hetzelfde geslacht, kunnen we onderling ook enorm verschillen in de manier waarin we ons geliefd voelen. We willen ons graag geprioriteerd voelen in een relatie. maar het verschilt enorm per persoon waardoor hij/zij zich geprioriteerd voelt.
Hier zijn veel boeken over geschreven en veel video's over gemaakt. Je hier een beetje in verdiepen kan een echte eye-opener zijn.

Je kan ook alleen aan je relatie werken.
In mijn praktijk zie ik vaak mensen die verlangen naar meer verbinding, maar waarvan de partner (nog) niet mee wil komen naar relatie therapie. Als jij wel wil, hoef je niet te wachten. In individuele relatietherapie kijken we samen naar jouw 50% in de relatie: jouw patronen, gevoelens, behoeften en manieren van reageren.

In elke relatie draag je altijd voor de helft bij aan de dynamiek. Wanneer jij iets verandert in hoe je communiceert, grenzen aangeeft of met emoties omgaat, ontstaat er vaak vanzelf beweging. Ik help je om meer rust, helderheid en regie te ervaren, zodat je bewuster en steviger in verbinding kunt zijn — met jezelf én met de ander.

Praktische tip om vandaag al toe te passen
Merk je dat je in contact met je partner snel in strijd, terugtrekken of aanpassen belandt? Pauzeer dan bewust en stel jezelf deze ene vraag:
“Wat heb ík nu nodig om in verbinding te blijven met mezelf?”
Door eerst bij jezelf te checken — in plaats van te reageren vanuit gewoonte — ontstaat er ruimte voor een andere keuze. Dat kan iets kleins zijn: je gevoel benoemen, een grens aangeven of juist even afstand nemen. Kleine veranderingen aan jouw kant kunnen al merkbaar verschil maken in de relatie.

In een samengesteld gezin kan het voelen alsof je twee werelden moet samenbrengen: jullie relatie én de bestaande band tussen ouder en kind. Het is heel normaal dat één van de partners soms moeite heeft met het kind of de kinderen van de ander. Dit betekent niet dat de relatie gedoemd is, maar wél dat begrip, geduld en helderheid nodig zijn.
Iedereen heeft zijn eigen tempo heeft in het opbouwen van vertrouwen in een relatie. Kleine, positieve contactmomenten met het kind opbouwen, zal daarbij helpen. Niet geforceerd, maar stap voor stap.
Therapie, individueel en/of samen, kan daarbij ondersteunend zijn. Open leren praten over verwachtingen en grenzen krijgt bewuste aandacht. Samen kun je leren hoe je verbonden blijft als koppel terwijl je het gezin laat groeien op een manier die voor iedereen veilig en goed voelt.

Seksuele impulsen kunnen een manier zijn om pijn, spanning of een gevoel van leegte te reguleren. Door met mildheid naar jezelf te kijken en te onderzoeken welke emoties of behoeften schuilgaan achter het gedrag, ontstaat er ruimte voor verandering. In gesprek gaan met een therapeut kan helpen om patronen helder te krijgen, veilige alternatieven te ontwikkelen en stap voor stap weer meer regie en zelfcompassie op te bouwen. Je hoeft deze weg niet alleen te bewandelen, begeleiding en verbinding zijn vaak de sleutel tot herstel.

Een open relatie kan gezond en duurzaam zijn wanneer beide partners écht achter het concept staan, niet vanuit druk of angst maar vanuit een gedeelde wens. Het vraagt om open communicatie, wederzijds vertrouwen en regelmatig check-ins om gevoelens, grenzen en behoeften te bespreken. Wanneer beide partners zich gehoord, gerespecteerd en emotioneel verbonden voelen, ontstaat er ruimte om een open relatie op een veilige manier vorm te geven.

Hoe relatietherapie werkt: een eenvoudige uitleg

Wanneer koppels in relatietherapie komen, blijkt bijna altijd dat ze niet tegen elkaar vechten, maar tegen een patroon dat tussen hen in is komen te staan. Dat patroon bestaat vaak uit misverstanden, niet-uitgesproken gevoelens en oude pijn die opnieuw wordt getriggerd.

Relatietherapie helpt koppels om:

1. Het patroon zichtbaar te maken

Een therapeut laat zien wat er gebeurt wanneer er ruzie ontstaat:
Wie trekt zich terug?
Wie wordt boos?
Wie voelt zich niet gehoord?
Wat gebeurt er in het lichaam en in het zenuwstelsel?

Zodra het patroon duidelijk wordt, voelen partners vaak:
“O, dáár raken we verstrikt. Het is niet dat jij de vijand bent.”

2. De onderliggende emoties te herkennen

Onder irritatie zitten vaak diepere behoeften:
gezien worden
nabijheid
veiligheid
waardering
Therapie leert koppels deze gevoelens te herkennen en uit te spreken, zodat er geen escalatie hoeft te ontstaan.

3. Veiligheid terug te brengen

Een therapeut zorgt ervoor dat beide partners zich gehoord voelen. Want pas als er veiligheid is, komt er ruimte voor echte verbinding.

4. Nieuwe manieren van communiceren te oefenen

Partners leren:
vanuit hun gevoel te spreken
zonder verwijten te praten
actief te luisteren
pauzes te nemen als het escaleert
Hierdoor ontstaat er rust, begrip en weer ruimte om elkaar te bereiken.

Een goede, praktische tip voor koppels
Gebruik de ‘pauze + check-in’ techniek
Dit is een simpele, krachtige methode om conflicten en miscommunicatie te voorkomen.

Zo werkt het:
Stop het gesprek zodra één van jullie zich overweldigd voelt.
Zeg: “Ik moet even een pauze, ik wil dit goed doen.”

Neem 10–20 minuten afstand.
Wandel, adem, drink water, maar denk niet verder na over het conflict.

Doe een check-in met jezelf:
Wat voel ik echt?
Wat heb ik nodig?
Waar gaat het mij eigenlijk om?
Ga daarna pas verder met het gesprek.

Begin zo:
“Ik wil je vertellen wat ik voelde. Ik had eigenlijk behoefte aan…”

Waarom werkt dit zo goed?
Het voorkomt dat het brein in ‘vechten of vluchten’ schiet.
Je gesprek blijft kalm en respectvol.
Jullie raken minder snel verstrikt in het oude patroon.
Er ontstaat ruimte om echt naar elkaar te luisteren.

“Narcissistic abuse” refers to relationships — romantic or within family systems — marked by manipulation, deception, betrayal, sabotage, gaslighting, control, emotional neglect, or psychological or physical violence. These experiences are often subtle and gradual, happening behind closed doors, which makes them difficult for outsiders to recognize.”

After prolonged exposure to narcissistic abuse, many survivors develop a cluster of symptoms:
deep insecurity about themselves, confusion about what’s real, chronic fear, guilt or shame, difficulty setting boundaries, isolation, emotional and physical complaints, extreme fatigue or exhaustion, and depressive feelings. In some therapeutic settings, this cluster is referred to as Narcissistic Victim Syndrome (NVS).

Important: NVS is not an official diagnosis in current diagnostic manuals such as the DSM-5.
But that does not diminish the reality of the pain or the impact it has. In mental health care, these symptoms are usually understood as trauma — and in cases of long-term, repeated psychological abuse, they often fit the picture of Complex PTSD.

Tip:
Because it’s still under-recognized in mainstream mental health systems, your own acknowledgment — or that of a trusted therapist — becomes a crucial part of healing. Recovery starts with validation: your experiences are real, the inner scars are real, even if others say “it wasn’t that bad” or “you’re exaggerating.”

Wat is “narcistisch misbruik / slachtoffersyndroom” (NSS)

“Narcistisch misbruik” beschrijft relaties — romantische of binnen gezin/families — waarin sprake is van manipulatie, misleiding, bedrog, sabotage, gaslighting, controle, emotionele verwaarlozing of psychisch of lichamelijk geweld. Deze ervaringen zijn vaak subtiel en sluipend, gebeuren vaak in besloten kring, waardoor het moeilijk is om het van buiten te zien.


Na langdurige blootstelling kan bij slachtoffers een cluster van klachten ontstaan: onzekerheid over zichzelf, verwarring over wat echt is, chronische angst/schuld/schaamte, moeite met grenzen, isolement, emotionele en lichamelijke klachten,extreme vermoeidheid of uitputting, depressieve gevoelens. Dit geheel wordt in hulpverlening soms aangeduid als “Narcistisch Slachtoffer Syndroom (NSS)”.



Belangrijk: NSS is géén officiële diagnose binnen standaard diagnostische handboeken (zoals DSM‑5).

Maar dat maakt de pijn, impact en klachten níét minder. We noemen de klachten binnen de geestelijke gezondheidszorg vaak trauma of (in sommige gevallen) Complexe PTSS — vooral bij langdurig en herhaald psychisch misbruik.

Omdat het nog weinig officieel en binnen de hulpverlening erkend is , is erkenning door jezelf of een vertrouwde therapeut of begeleider essentieel voor jouw herstel. Herstel begint met validatie: jouw ervaringen zijn echt, je innerlijke littekens zijn reëel — ook als iemand zegt “dat valt wel mee” of “je beeld is overdreven”.

.TIP 1 — “Herstel begint met herkenning & innerlijke waarheid”

“Zeg tegen jezelf: ‘Wat ik heb meegemaakt waren geen kleine ruzies of normale relatieproblemen — geen liefde- maar dit was misbruik.’ Erken dat je realiteit misschien vervormd werd, dat je gevoelens werden genegeerd, dat je over jouw eigen waarneming, waarden en normen bent gaan twijfelen. Door serieus te nemen wat je hebt meegemaakt — zonder jezelf te veroordelen — geef je jezelf toestemming om te helen. Validatie en erkenning zijn fundamenten voor herstel.”

Volgens onderzoek van dr. John Gottman is een gezonde relatie gebouwd op een hoge verhouding positieve tegenover negatieve interacties. Zijn bevinding: succesvolle stellen hebben ongeveer een 5:1-ratio. Positiviteit zit niet alleen in grote gebaren; juist kleine dagelijkse bevestigingen doen het werk. Denk aan complimenten, vriendelijk oogcontact, humor, fysieke aanraking en waardering uitspreken. Deze micro-momenten versterken de emotionele bankrekening en vergroten jullie draagkracht tijdens conflicten. Door bewust positieve interacties toe te voegen, verhoog je zowel de relatie­satisfactie als de emotionele intimiteit, wat wetenschappelijk gekoppeld is aan duurzamere en stabielere relaties.

Onderzoek laat zien dat niet de hoeveelheid tijd die je samen doorbrengt doorslaggevend is, maar de kwaliteit van jullie onderlinge responsiveness: het vermogen om te reageren op de signalen, emoties en behoeften van de ander. Psychologen noemen dit “emotional attunement”. Wanneer partners zich gezien en gehoord voelen, stijgt het gevoel van veiligheid en verbondenheid. Oefen dagelijks kleine momenten van afstemming: luister zonder te onderbreken, toon interesse, stel open vragen en bevestig wat je hoort. Dit activeert het ‘calming system’ in de hersenen en verlaagt stress, waardoor jullie veerkracht als koppel groeit.

Dit boek van Sue Johnson begeleid je/ jullie via 7 gespreksonderwerpen naar een hechtere en veiligere relatie. Daarnaast vind je in het boek verhalen uit de praktijk, gesprekstechnieken, oefeningen en advies.
Sue Johnson is de ontwikkelaar van Emotionally Focused Couple Therapy.

Voer een "non-negotiables & negotiables"- gesprek
Welke dingen zijn absoluut essentieel voor jullie allebei? En welke dingen zijn flexibel? Veel koppels worden pas helder als dit hardop wordt uitgesproken.

Laat één ruzie per dag in de "koelkast"
Sommige discussies zijn biologisch gezien niet op te lossen als je lijf stresshormonen heeft. De koelkast-techniek geeft het brein tijd.

Doe elke maand een mini audit: "Wat werkte goed deze maand?Niet: "Wat ging fout?"
Maar: "Wat wil ik méér zien?"
Positieve audits werken beter dan reparatiegesprekken

Introduceer een pauzewoord
Een neutraal woord (bijvoorbeeld ananas) dat betekent: "Stop- ik ben overprikkeld."
Dit kan de emotionele escalatie enorm verminderen

Maak een 'vertaalslag-woordenboek" van jullie irritatie-zinnen
Voorbeeld:
"Laat maar" = "Ik voel me even overweldigd". Help misverstanden drastisch verminderen
Creëer een persoonlijk 'comfort-protocol
Noteer wat jouw partner moet doen als je boos, verdrietig of teruggetrokken bent (thee zetten, ruimte geven, aanraken, etc.) Voorspelbaarheid kan helpen in een relatie

Plan een wekelijkse wandeling samen
Geen gesprek, geen muziek, geen telefoon. Gewoon naast elkaar lopen. Het verbetert non-verbale communicatie afstemming en verlaagt conflictintensiteit.
Gebruik de :wissel-van-hartslag: techniek
Ga 1 minuut tegenover elkaar zitten, leg je hand op elkaars borst en probeer je ademhaling op elkaar af te stemmen. Dit vermindert spanning en vergroot verbondenheid

Ik ontvang vaak partners met relatieproblemen. Het gebeurt met enige regelmaat dat 1 (of beide) partner(s) wat in paniek is door de ontstane problemen. Dan is er een soort push om "het snel op te lossen".
Zorg voor innerlijke rust, want het gras gaat niet sneller groeien als je er aan trekt. Het probleem is ook over langere tijd ontstaan (ook als een van de partners vreemd is gegaan - want wat is daaraan voorafgegaan?) Neem je tijd, focus wel, creëer rust, ga in je helikopter zitten en analyseer samen waar de schoen wringt.
En in het geval de boel "in de brand staat",: eerst blussen en dan je brandpreventieplan.

We hebben allemaal een lijstje met regels in ons hoofd. Overtuigingen waar we aan moeten voldoen. Kijk eens naar welke regels in jouw hoofd zitten over hoe een relatie zou moeten zijn: bijvoorbeeld elkaar altijd begrijpen, je moet het altijd gezellig hebben. Zo zijn er vele regels.
Maar kloppen die regels wel? En moet je er ten alle tijden aan voldoen, altijd??
Herken je regels? Praat er samen over..... Wat is belangrijk voor jullie samen.

Als jullie vastlopen in ruzies, gekibbel en ontwijken. Zoek dan tijd om weer nieuwsgierig naar elkaar te kunnen zijn. Maak tijd voor een afspraak en stel elkaar vragen, waarbij je alleen over jezelf kan praten als je iets gevraagd is. Maak hierover afspraken met elkaar en plan de afspraak ruim van te voren zodat je je vragen kan bedenken.

Heb je relatieproblemen? Kijk eens goed in de spiegel, daar ben jij met alles wat er in jou leeft. Stel jezelf de vraag: Wat is mijn aandeel in de relatieproblemen die er zijn? Ga naar binnen, onderzoek en ben radicaal eerlijk naar jezelf; Wat had of zou jij anders kunnen doen ten behoeven van jullie relatie? Deel, als het goed voelt, met je partner.

Ontdek met Moedige liefde van Richard Schwartz hoe je relatie niet stukloopt op miscommunicatie of onbegrip, maar juist kan uitgroeien tot een bron van heling en groei. Dit boek biedt een vernieuwende blik op liefdesrelaties vanuit het Internal Family Systems (IFS)-model en laat zien hoe echte intimiteit ontstaat wanneer je niet probeert je partner te veranderen, maar leert luisteren naar je eigen innerlijke delen. Een inspirerend en verdiepend boek voor wie verlangt naar meer verbinding — met zichzelf én met de ander.

Tip: realiseer je dat jij de enige bent die ziet wat jij ziet.
Toelichting:
Anders gezegd, je waarneming is subjectief. Waarneming is gekleurd, vertekend, tijdelijk, veranderlijk en onvolledig. Het is een illusie om te denken dat we objectief de wereld om ons heen (en in ons zelf) waarnemen, en die illusie is een bron van problemen.

Dit inzicht in het proces van waarnemen gaat in de westerse wereld terug op de Gestalt psychologie. Je neemt ook je medemens waar door jouw subjectieve bril en je vormt onbewust een subjectief beeld van hem of haar. Maar jouw beeld representeert maar de helft van wat er tussen jou en die ander gebeurt. De andere helft bestaat uit de hele (eveneens subjectieve) ervaring van die ander, diens intenties, gevoelens, ervaringen. Dat maakt geen deel uit van jouw beeld. Jouw beeld van de ander is net zo onvolledig als het beeld dat die ander heeft van jou. Hier schuilt een rijke bron van misverstanden.

Tip: strijden om de waarheid, wie gelijk heeft, is iets dat we allemaal wel eens doen, maar compleet zinloos. Het is een strijd die tot jarenlange problemen kan leiden vooral in intieme relaties van vrienden en partners. Omdat we allemaal volledig subjectief waarnemen heeft Ieder mens een eigen waarneming, een eigen interpretatie en een eigen “waarheid”.

Als dit tot je door dringt kan je stoppen met de strijd en kiezen voor een bevredigender tijdsbesteding: op een moment dat je merkt dat jij en je vriend of partner een andere kijk of een andere behoefte hebben kan je besluiten om met elkaar te bespreken wat de reden is voor het verschil. Die reden ligt verborgen in eerdere ervaringen van beide partijen, ervaringen die van elkaar verschillen en daardoor ook een verschillend perspectief geven op de voorliggende situatie.

Als je dit gaat doen maak je van een strijdpunt een leerzame ervaring: je krijgt informatie over ervaringen die je vriend of partner hebben gevormd en diens zienswijze bepaald. Je leert hem of haar beter kennen en begrijpen. In psychologische termen: je leert iets over jullie beider persoonlijkheid en de verschillen daartussen. Ieders persoonlijkheid is opgebouwd op basis van zijn of haar ervaring, en vormt de subjectieve lens waardoor alles wordt waargenomen.

Veel relatieproblemen komen eigenlijk door problemen in de communicatie. Vaak reageren we verwijtend als we iets niet fijn vinden aan de ander. Echter reageren de meeste mensen hier dan ook weer defensief op. Achter ieder verwijt zit een verlangen. Oefen om meer je eigen verlangen uit te spreken in plaats van het verwijt bij de ander te leggen!

Als je je voor de zoveelste keer ergert aan een reactie van je partner en je partner vraagt je of je hem/haar wil helpen om dit gedrag te verminderen, kan je proberen of het helpt om wat humor in te zetten.
Spreek dan samen een grappig geluid, codewoord of gebaar af, zodat je partner op een luchtige manier even afstand kan nemen en de kans krijgt om zich te resetten.

Een praktisch geschreven boek over de kracht van integratieve gedragstherapie binnen relatierelaties. Geschreven door Pieternel Dijkstra & Aerjan Tamminga.
Het boek biedt inzicht in hoe patronen van strijd, verwijdering en miscommunicatie ontstaan én hoe koppels opnieuw verbinding kunnen maken door acceptatie en gedragsverandering te combineren. Met duidelijke uitleg, concrete voorbeelden en toepasbare interventies is dit een waardevolle bron voor zowel beginnende als ervaren relatietherapeuten.

Ontrouw betekent een forse breuk in je relatie. Veel en vaak ongekende emoties spelen op. Relatietherapie is dan een goede optie. In therapie kan de communicatie weer op gang gebracht worden. Ieders verhaal kan ruimte krijgen. Mogelijk kan ieder zo weer de eigen weg vinden. Of samen of alleen emotioneel gesterkt verder.