Assertiviteit tips

Vind je jezelf niet assertief genoeg?

Dik kans dat je denkt dat je de relatie op het spel zet
- als je je mening uit
- als je nee zegt
- als je een verzoek doet
- als je ....[vul maar in]

Maar staat de relatie écht op het spel?
Zou jij iemand 'afschrijven' omdat z/hij duidelijk is?

Trek de stoute schoenen aan, accepteer je verhoogde hartslag,
wees dapper en duidelijk,
en geniet van het resultaat.

Wees je bewust van het verschil tussen assertiviteit en agressiviteit.

Veel mensen denken dat je assertief bent wanneer je alles zegt wat in je opkomt en alleen aan je eigen belangen denkt. Het tegendeel is echter waar!

Als je assertief ben dan kom je op een rustige manier voor jezelf op. En daarbij zorg je ervoor dat je de ander niet onnodig kwetst.

Je beschermt je eigen rechten, maar daarbij respecteer je ook de rechten van een ander! Waak er dus voor dat je niet doorschiet naar agressief gedrag.

Assertief zijn gaat vaak samen met goed communiceren.

Bij assertiviteitsproblemen leer ik mensen eerst een goede communicatie aan want de manier waarop je iets zegt is bepalend voor hoe je over komt. Te onderdanig is niet goed maar te agressief is ook niet goed.

Het is de kunst om zuinig te zijn op de relatie maar zonder jezelf daarin tekort te doen.

Als iemand je iets vraagt hoef je niet meteen te reageren. Je kan zeggen: 'ik zal erover nadenken en kom erop terug!'

 

Als je dan 'ja' zegt, doe het dan met liefde.

 

Zeg je 'nee' stel je dan voor dat jouw 'nee' een muur is. Iemand loopt daar misschien 2x tegenaan maar de derde keer echt niet meer.

Assertief zijn begint met duidelijk te voelen, wat je wilt. Je lichaam helpt je daarbij door aan te geven, of je iets wel of niet wilt. Let daar maar eens op.

 

Als iemand een voorstel doet en je leunt een beetje naar voren of maakt jezelf iets groter, dan is dat waarschijnlijk een 'ja'. Als je naar achteren leunt of jezelf kleiner maakt, is dat waarschijnlijk een 'nee'.

 

Meestal zijn het maar kleine bewegingen, maar ze kunnen je veel vertellen.

Zeg je vaak "ja" tegen een ander en heb je daar achteraf spijt van? Er is geen man over boord. Je kunt er altijd op terug komen.

 

Meestal voel je al heel snel dat je de verkeerde beslissing hebt gemaakt. Ga er dan eens rustig voor zitten en bedenk eens hoe je had willen reageren.

 

Zoek dan contact met degene waar het over gaat en zeg bijvoorbeeld: "Ik heb je beloofd om je een paar dagen te komen helpen. Ik heb hier spijt van. Ik kom daarmee in de knel. Wat ik wel voor je wil doen is.....".

Wil je 'nee' leren zeggen?
Bedenk dat nee zeggen tegen een ander, volledig ja zeggen is tegen jezelf!

Houd de communicatie bij jezelf

Wat wil jij? Wat vind jij? Wat voel jij?

Zolang je de communicatie bij jezelf houdt, is het eenvoudiger om assertief te zijn. Een simpel ‘Ik zou het op prijs stellen als je vaker […]’ of ‘Als je dat soort dingen tegen me zegt dan doet dat me pijn, ik zou je willen vragen daar rekening mee te houden.

 

Zo niet, dan praat ik liever met iemand die me wel respecteert.’

Vermijd aarzeltaal bij ‘nee’ zeggen – ‘Nou, op zich is dat misschien voor nu een beetje onhandig, ik kijk even, uhm...’ – Aarzeltaal verzacht je ‘nee’ niet. Die maakt je boodschap alleen maar minder helder.

 

Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik wil dat niet, ‘Ik heb geen tijd op dit moment’ of ‘Helaas, ik heb andere plannen’. Wees eerlijk en direct. Formuleer eventueel van tevoren wat je precies wilt zeggen.

BEDENKTIJD VRAGEN!

Wanneer iemand je een verzoek doet, neem ruimte en tijd om bij je zelf te voelen of je daar ja of nee op wilt zeggen. Vraag bedenktijd en zeg: ik kom er later op terug.

Een laagje dieper... Stap in een moederrol, of vaderrol voor jezelf.

Dit klinkt misschien vreemd... Maar regelmatig heb ik cliënten die het moeilijk vinden om voor zichzelf op te komen, vanuit een laag zelfbeeld:
Wie ben ik om hier iets van te zeggen?
Ach maar ze bedoelen het goed...
Alles is beter dan het schuldgevoel dat ik krijg als ik mijn eigen keuzes maak.


Maar heeft zo iemand kinderen, dan komt ineens de leeuw of leeuwin naar boven. 'Maar van mijn kinderen blijven ze af.'

Dat bracht me op een idee. Hoe werkt het, als je jezelf visualiseert als kind, naast, in of achter je, en iemand wil zijn of haar grenzen overschrijden?

Soms is het dan gemakkelijker om de juiste keuzes te maken, om niet te rechtvaardigen wat de ander doet, maar om vol compassie, power en bescherming om te gaan met jezelf.

Want als jij zorgt voor jezelf, kun je zijn wie je echt bent.
En als jij dat durft, zal de wereld je omarmen.

Het boek; Altijd aardig blijven, van Piet Weisfelt. Een boek over boosheid en liefde, met heldere uitleg over wat mensen belemmert om assertief te zijn in hun leven.

Onderzoek je "ziektewinst".
Ook als je je subassertiviteit wil los laten, kan het zo zijn dat dit niet lukt, omdat je (onbewust) nog voordeel hebt van je subassertieve gedrag. Dit wordt ook wel "ziektewinst" genoemd.

- Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat je door je subassertiviteit sommige dingen niet hoeft te doen waar je geen zin in hebt.
- Of dat je door je subassertiviteit aardig gevonden wordt door je ouders, geliefden, of op je werk. En dat je dat eigenlijk wel fijn vindt.

Zodra je weet welke positieve kanten er aan je subassertieve gedrag zitten, kun je mogelijk een alternatief bedenken om dat voordeel te krijgen zonder dat je vast hoeft te blijven aan je subassertieve gedrag.

De volgende vragen kunnen je helpen om "het voordeel" van je subassertiviteit te ontdekken:

- Wat (voor fijns) kan ik doen dankzij de subassertiviteit, wat ik anders niet zou kunnen doen?
- Wat (voor fijns) ontvang ik dankzij de subassertiviteit, wat ik anders niet zou ontvangen?
- Wat kan er misgaan als ik de subassertiviteit niet meer heb?

Oefen met assertief gedrag.
Als je assertiever wilt worden, dan zul je het op een gegeven moment ook in de praktijk moeten gaan doen.

Ga dus oefenen met assertief zijn. Je hoeft niet direct superassertief te zijn, maar je kunt vandaag vast wel iets doen waardoor je net iets assertiever bent dan gisteren. Neem zo stapje voor stapje.

Wees niet té assertief of agressief

Mensen die assertiever willen worden, gaan daar soms in het begin te ver mee. Ze willen hun mening dan doordrukken of eisen dat ze hun zin krijgen. Ze gaan van subassertief naar aggressief. Je wilt juist daar tussenin zitten: assertief.

Gedrag is assertief als je oog hebt voor jouw eigen belangen, zonder over de ander heen te lopen. Probeer dus op een rustige maar duidelijke manier je mening te geven waarbij je ook kunt laten merken dat je de ander ook begrijpt.

Praat vanuit "Ik ..."

Wanneer je wilt aangeven dat het gedrag van een ander jou stoort, dan kun je je zin het beste beginnen met "ik", bijvoorbeeld:

- Ik heb er last van...

- Ik zou het fijn vinden als...

- Ik kan me moeilijk concentreren als...

Probeer "jij-bakken" zoveel mogelijk te voorkomen. Dus niet "Jij bent altijd..." of "kun je niet een keer...".

Mensen voelen zich dan eerder aangevallen. Dus geef aan wat je vindt en wilt vanuit "ik".

Als je assertiever wilt zijn, dan helpt het als jouw lichaamstaal jouw woorden ondersteunt. Ga voor de spiegel staan en oefen je gezichtsuitdrukkingen en handgebaren. Sta stevig op allebei je voeten en ontspan je schouders.

Veel mensen wachten met een gesprek, een keuze of een verandering totdat ze zich zeker genoeg voelen.

Maar zelfvertrouwen werkt meestal niet zo.

De meeste mensen voelen zich pas zeker nádat ze iets hebben gedaan wat spannend was. Niet ervoor.

Als je wacht tot alle twijfel verdwenen is, kan het leven behoorlijk klein worden. Groei vraagt niet om afwezigheid van angst. Groei vraagt om bereidheid om mét die angst in beweging te komen.

Zelfvertrouwen is vaak niet de oorzaak van een stap. Het is het gevolg ervan. Welke stap ga jij zetten?

Onderzoek samen met een therapeut wie je in de kern bent en wat voor jou het beste werkt.
Misschien past assertiviteit wel gewoon bij je maar vindt de omgeving dat je er iets aan moet doen. Het kan ook zijn dat je introvert aangelegd en er zelf last van hebt.
Of ben je gaandeweg assertief geworden door invloeden van buitenaf en daardoor jezelf kwijt geraakt? Dit onderzoek aangaan om dichter bij je authenticiteit te komen levert vaak mooie dingen op.

Voor je iets toezegt of reageert, stel jezelf één stille vraag:
“Wil ik dit echt, of wil ik vooral gedoe vermijden?”

Die mini‑check duurt twee seconden, maar doet dit:
hij haalt je uit de automatische ja‑reflex
hij laat je voelen wat jouw grens eigenlijk is
hij geeft je lichaam tijd om eerlijk te reageren
hij maakt je antwoord rustiger, simpeler, steviger

En dan zeg je pas iets, en probeer het zonder uitleg en zonder verontschuldiging. Succes!

In plaats van iets groots te veranderen, kies je één micro‑moment op de dag en verschuif je het gevoel ervan een paar millimeter.

Bijvoorbeeld:

Als je ’s ochtends altijd meteen “aan” gaat, sta dan 30 seconden stil bij je adem voordat je iets doet.

Als je een taak opent waar je tegenop ziet, raak dan eerst even het bureau aan, alsof je jezelf toestemming geeft om langzaam te beginnen.

Als je hoofd vol is, verplaats dan letterlijk je lichaam 20 cm, ga iets anders zitten, draai je stoel, zet één voet anders neer.

Wist je dit?
Assertief zijn voelt voor veel mensen fysiek ongemakkelijk — en dat is geen toeval. Als kind leerde je brein: conflict = gevaar. Die koppeling ligt opgeslagen in je amygdala en activeert nog steeds een stressrespons als je een grens wil stellen. Je lijf gaat in de verdedigingsstand vóórdat je mond open is.
Het is dus geen karakterfout. Het is een aangeleerd overlevingsmechanisme.

Dagelijkse gewoonte: de 10-seconden pauze
De volgende keer dat iemand je iets vraagt waar je eigenlijk geen zin in hebt:
Zeg niets. Tel rustig tot 10.
In die 10 seconden:
Voel wat er in je lijf gebeurt
Vraag jezelf: "Wil ík dit — of wil ik dat de ander zich goed voelt?"
Geef dan pas antwoord

Dat is alles. Geen grote confrontaties. Geen perfecte boodschap. Gewoon: de pauze inbouwen tussen prikkel en reactie.

Er zijn drie vormen van assertiviteit: sub-assertief, assertief en agressief.
Cliënten, die sub-assertief zijn, zijn onbewust vaak bang om agressief over te komen, als zij gewoon opkomen voor zichzelf.
Het rustig en duidelijk uitspreken van je gevoel, het benoemen wat het gedrag van een ander met je doet en aangeven wat je van de ander wil, is niet agressief, maar voor alle partijen handig en nuttig. Gewoon proberen.

Veel mensen merken pas laat dat een grens bereikt is. Je zegt nog even “ja”, gaat toch door of probeert rekening te houden met anderen. Ondertussen raakt je energie langzaam op.

Grenzen aangeven betekent niet dat je hard of onaardig bent. Het betekent dat je merkt wat voor jou wel en niet goed voelt.

Soms geeft je lichaam dat al eerder aan:

* vermoeidheid
* irritatie
* spanning
* onrust
* het gevoel dat alles “te veel” wordt

Dat zijn vaak signalen dat je ergens over je eigen grens heen gaat.

Grenzen aangeven hoeft ook niet groot of streng te zijn. Juist kleine momenten kunnen helpend zijn. Bijvoorbeeld:

* iets langer nadenken voordat je antwoord geeft
* zeggen dat je ergens later op terugkomt
* aangeven dat je rust nodig hebt
* eerlijk zijn over wat haalbaar is

Veel mensen vinden dit spannend. Zeker als je gewend bent om voor anderen te zorgen of conflicten te vermijden. Toch merken veel mensen dat duidelijke grenzen juist meer rust en duidelijkheid geven, voor jezelf én voor de ander.

Een grens aangeven is ‘nee’ zeggen tegen een ander, zodat je ‘ja’ kan zeggen tegen jezelf. En wie zo goed voor een ander kan zorgen, mag ook goed zorgen voor zichzelf!

Als het lastig voor jou is om assertief te zijn, ook met dingen die je belangrijk vindt, dan kan het zijn dat je een sabboteur op de lijn hebt. Een deel in jou die jouw assertiviteit blokkeert, jou afleidt, in de vermijding gaat. Elk deel heeft een positieve intentie. Waar probeert de sabboteur jou voor te beschermen? En waar ben je bang voor? Wanneer je de angst die daar onder ligt echt aan kan kijken kan assertiviteit gaan stromen.

Vaak vinden we het makkelijker om voor iemand anders op te komen dan voor onszelf. Praat tegen jezelf zoals je tegen je beste vriend of vriendin zou praten. Wat zou je hen aanraden of gunnen (qua grenzen stellen, in een onderhandeling etc) ?

Wanneer iemand je iets vraagt of je onder druk zet, zeg dan niet meteen "ja". Wacht vier seconden voordat je reageert. Deze korte stilte doorbreekt je automatische neiging om te pleasen en geeft je de regie terug. Je creëert de ruimte om te voelen of je het écht wilt, of dat je liever zegt: "Ik kom er zo even op terug.

Ja, zeker, leer delen met wat er in je omgaat. Maar hoe, hoeveel, wanneer....dat maakt heel veel uit. Wanneer het in een relatie om jouw gevoel gaat draaien, (wat kan gebeuren bijv. vanuit trauma, verslaving, ene naar het andere uiterste schieten, etc.), wanneer je gevoel 'eist' om gehoord te worden, dan draait het niet meer om jou of de ander, maar om jouw relationele rekening-gevoel. In relaties die dichtbij jou staan is afstemming hierin heel belangrijk voor succes in assertief leren zijn. Neem hen daarin mee. Begin je het net te leren, laat weten dat je oefent, maak de ander deel van je proces. En leer onderscheiden van van jou is en wat vanuit de rekening komt. Leer met welke intensiteit je aandacht voor jezelf kan en mag vragen en grenzen aan kunt geven. Succes, hou vol, blijf oefenen, daardoor groei je!

Wat is nu een fijne manier om assertief te zijn? Duidelijk, maar niet te weinig of te heftig communiceren? Ga opzoek naar een therapie vorm waarbij je er niet alleen over praat maar ook concreet kan oefenen. Zo kun je leren met hoofd, hart en lichaam synchroniseren, wat je communicatie weer duidelijker maakt!

Assertiviteit houdt in weten wat je wil, wat je waardevol vindt en waar je behoefte aan hebt. Je maakt aan de ander duidelijk wat je denkt en voelt en je neemt zelf initiatieven om je behoeften vervuld te krijgen. Je communiceert eerlijke en direct met de ander. Je komt op voor jou recht zonder de ander in het vervullen van hun behoeften in de weg te staan.

Passieve mensen kunnen vaak verliezers zijn in hun relaties met anderen. In hun belangrijke behoeften wordt niet voorzien. Zij raken teleurgesteld en voelen zich vaak ontevreden en/of machteloos.

Herken je dit gedrag bij jezelf? Ga dan op zoek naar hoe jij in jouw behoeften kunt voorzien. En wat heb je daarvoor nodig? Omkeren van gedrag is een proces en wordt nieuw gedrag in het beoefenen daarvan.

Assertiviteit begint niet bij harder praten, maar bij helder kiezen waar jij voor staat. Wanneer je vanuit je waarden spreekt— o.a.: rust, respect, eerlijkheid, gelijkwaardigheid, waardering, etc. —wordt je boodschap vanzelf steviger. Pauzeer één ademhaling voordat je reageert, voel wat voor jou klopt, en formuleer dan een duidelijke, vriendelijke zin. Zo blijf je trouw aan jezelf zonder de verbinding te verliezen.

Deze mooie ervaring komt uit mijn praktijk:
Een cliënt wil heel graag iets moois doen met zijn leven: hij wil een opleiding beginnen om ervoor te zorgen dat hij leuk werk krijgt én financieel zelfstandig zal worden.
Een heel mooi streven, zeker als je beseft hoeveel traumatische ervaringen zijn zelfvertrouwen en het vertrouwen in de buitenwereld hebben vertroebeld.
Om aan deze opleiding te kunnen beginnen moet hij echter wel voor zichzelf opkomen en dat vond hij nog heel spannend.
Dankzij de methode die we toepasten is dit hem ondertussen (twee dagen na de sessie) gelukt!
De methode was deze:
Een denkbeeldige tijdlijn (op de grond) met een stuk voor de cliënt in de ruimte zijn gewenste toekomst.
Vlak voor z'n voeten lag zijn probleem, de blokkade waardoor hij het moeilijk vond voor zichzelf te kiezen en voor zichzelf op te komen.
Tijdens de sessie wordt de blokkade vanaf een afstandje bekeken, geobserveerd. De belangrijkste begeleidingsvraag die ik hierbij stel: "Wat wil je met deze blokkade? Wat is er nodig dat hiermee gedaan wordt, zodat jij je doel kunt bereiken?"
Toen dit duidelijk was heeft hij de blokkade verwijderd en kon de cliënt zijn toekomst inlopen en deze ervaren, alvast een voorproefje voor hoe fijn dit zal zijn binnenkort. Dit fijne sterke gevoel wordt bekrachtigd en verankerd in hem.
Twee dagen later belt hij me op: "Het is gelukt! Ik mag starten met de opleiding! Dankjewel, Dianne!"
Ik reageer dat hij het zelf heeft gedaan, en wat fijn dat ik hem hierbij heb mogen begeleiden met hypnotherapie: heel graag gedaan!

Natuurlijk is dit een succeservaring voorafgegaan door veel persoonlijke ontwikkeling en meerdere sessies en ook tranen van verwerking.
Het is wél een prachtig voorbeeld van hoe moderne hypnotherapie mensen kan helpen om hun blokkades zelf op te lossen en daadwerkelijk een mooie nieuwe toekomst op te bouwen.

Wil jij ook voor jezelf leren kiezen?
Je bent van harte welkom in mijn praktijk!

Denk je ook wel eens: 'als ik maar wat assertiever was, dan zou ik me beter voelen, gelukkiger, me minder snel geraakt voelen, minder aangevallen voelen'? Zie je 'assertief zijn' als een 'veilige haven', een garantie voor gevoelens van 'zekerheid', 'innerlijke rust', 'gelijkmatigheid' of 'krijgen wat ik wil'?

De realiteit is dat 'assertief zijn' in de praktijk betekent 'assertief reageren op wat we meemaken'. Wanneer we ervaren dat andere mensen vriendelijk, attend, behulpzaam, zorgzaam en respectvol met ons omgaan, voelen we ons meestal veilig, op ons gemak, ontspannen, waardoor we gemakkelijker onze wensen en grenzen aan durven geven.
De realiteit is ook wel eens anders. Niet iedereen reageert zo 'veilig' op ons. Veel mensen reageren impulsief, op basis van hun eigen gekleurde emoties , hun eigen behoeftes en belangen, zonder rekening te houden met die van ons. En eerlijk is eerlijk, dat doen wij zelf toch ook?

Assertief zijn betekent in de praktijk vaak :je telkens weer bewust afvragen 'hoe kan ik hier nu assertief op reageren?' En je realiseren dat assertief gedrag iets anders is dan agressief reageren. Een assertieve reactie houdt zeker in dat je op momenten dat het nodig is, grenzen stelt. Hoe je dit doet, bepaalt of je je assertief of agressief opstelt.

Een vraag die je hierbij kan helpen is: 'wat kan ik nu (op dit moment) doen dat helpend en respectvol is voor ons (alle betrokkenen)?'

Ben je getuige van een misdrijf? Dan kun je gevoelens van angst, boosheid, machteloosheid ervaren. Op basis van de bovenstaande vraag, handel je assertief door zo snel mogelijk 112 te bellen (hulp) en zoek je ondertussen, al dan niet samen met anderen, naar mogelijkheden het misdrijf te stoppen. Dat is namelijk respectvol naar zowel slachtoffers als de daders. Enerzijds door het lijden van slachtoffers te beperken. Anderzijds door te voorkomen dat de dader een nog groter misdrijf begaat.

Krijg je met iemand ruzie om een Parkeerplek waar jullie beiden recht op menen te hebben? Stel je dan ook deze vraag. Misschien ben je overtuigd van het feit dat jij als eerste bij de P plaats was en geef je dit vriendelijk aan in de veronderstelling dat de ander dit zal accepteren. Wanneer de ander dit bestrijdt en de plek vervolgens opeist, kun je opnieuw assertief reageren door je af te vragen wat nu een helpende en respectvolle reactie van jou zou kunnen zijn. In de praktijk blijkt dit niet zo eenvoudig.
Je voelt je misschien uitgedaagd en vindt de dwingende reactie van de ander onterecht en ongepast. Je ervaart toenemende boosheid en de neiging in discussie te gaan, te verharden in je houding en gedrag. Wat meent die ander wel! Jij laat je door niemand zo behandelen! Voor je het weet reageer je net zo onverbiddelijk en agressief als de ander.

Een assertieve reactie betekent dat je bewust kiest voor gedrag dat helpend en nodig is voor alle betrokkenen. En dan niet alleen op de korte termijn maar ook op de langere termijn. Hiervoor gelden geen algemene regels die we kunnen volgen.

Wanneer we geconfronteerd worden met mensen die zich superieur dan wel onderdanig opstellen, is het vaak minder eenvoudig ons gelijkwaardig en assertief op te stellen. Hoe stellen we onze grenzen? Welke actie is hier respectvol voor ons en de ander(en? Kan dit doel wel altijd bereikt worden?
Is het de moeite waard, is het nodig dat ik hier nu de barricade voor opga?
Is de manier waarop ik dit wil gaan doen ook helpend op de lange termijn of geeft het mij voor nu even een goed gevoel?

'Assertief zijn' en 'respectvol met jezelf en anderen omgaan' is met andere woorden een streven. Een pad dat we niet ongeschonden kunnen bewandelen en waarop we nooit uitgeleerd raken.

De vraag: 'wat kan ik hier nu doen dat respectvol is voor ons' helpt je op weg maar is geen wondermiddel tegen pijn en ander ongemak.
We hebben veerkracht nodig, het vermogen 'ons verlies te accepteren' (choose your battles) en te blijven leven naar onze eigen waarden waar en wanneer dit mogelijk is.

Je hoeft niet meteen alles te zeggen of grote confrontaties aan te gaan. Begin met het oefenen van uitspreken wat er in je leeft in kleine, alledaagse situaties. Bijvoorbeeld: “Ik heb wat meer tijd nodig. Later kom ik op je vraag terug,” of “Ik zou liever iets anders doen.” Door te benoemen wat er in je leeft, leer je jezelf beter kennen én laat je de ander toe in jouw wereld.
Juist deze kleine momenten maken het verschil. Je vergroot de verbinding tussen jou en de ander en je kunt nieuwe, positieve ervaringen op in gehoord en gezien worden. Zo bouw je aan je zelfvertrouwen en wordt het makkelijker om jezelf te laten zien.

Assertief handelen vraagt niet alleen mentale helderheid en moed, maar ook om je lichaam voelen en aanwezig kunnen blijven bij wat je ervaart in je lijf.

Als je spanning voelt, onzekerheid of angst om jezelf uit te spreken, breng dan eerst je aandacht naar je lichaam. Voel je voeten op de grond. Adem rustig in en langer uit, richting je buik. Neem letterlijk ruimte in door je houding aan te passen: bijv. rechtop staan, op twee voeten op schouderbreedte. Eventueel kun je op een plek waar niemand je ziet je armen van je af bewegen en letterlijk je ruimte vergroten. Dit helpt je zenuwstelsel te kalmeren en je stressniveau te doen dalen.

Je lichaam weet vaak al eerder dan je hoofd of iets klopt. Door jezelf fysiek te ondersteunen, vergroot je je innerlijke stevigheid en wordt het makkelijker om bij jezelf te blijven en vanuit je hart te spreken.

Becoming more assertive is not about becoming louder or aggressive. In psychotherapy, assertiveness is understood as the ability to stay connected to yourself while staying in relationship with others. It starts with clarity. You cannot express a boundary you have not first acknowledged internally. A useful therapeutic exercise is to pause and ask yourself three questions: What am I feeling? What do I need? What am I willing and not willing to tolerate?

Assertiveness also requires regulating fear. Many people were conditioned to associate self-expression with "arrogance", "aggression", and through that, with rejection or conflict. When you practice assertiveness, your nervous system may activate even if you are doing nothing wrong. Learning to breathe, slow down, and tolerate that discomfort is part of the work.

Use simple, direct language focused on your experience, not accusations. “I am not available for this” is enough. You do not need excessive explanations. Over time, assertiveness builds self-respect and teaches others how to treat you.

Goede voornemens werken niet voor de lange termijn.

Een voornemen is iets wat je je voorneemt om te doen, een intentie, een plan in je hoofd. En juist door de wijze, waarop dit in onze hersenen werkt, sta je al met 1-0 achter.

Goede voornemens ontstaan in het denkende deel van ons brein, maar gedrag wordt aangestuurd door automatische gewoontes. Ons brein beloont het bedenken van een voornemen al, waardoor het voelt alsof we al actie hebben ondernomen. Een bijkomende factor is dat zodra stress, vermoeidheid of tijdsdruk toenemen, het brein overschakelt op energiezuinig en bekend gedrag en dus jouw oude gedrag.

De vraag is niet of we gemotiveerd zijn, maar hoe we onze intenties kunnen vertalen naar gedrag dat het brein daadwerkelijk kan uitvoeren.

En daarmee is de eerste stap van voornemen naar ander gedrag andere vragen te stellen dan we gewend zijn:

1: Wat wil ik echt, hoe ziet dit eruit en wat zorgt ervoor dat ik dit niet heb of doe?
2: Als ik dit niet doe, wat is dan mijn grootste pijn? En als ik dit wel doe, wat is dan mijn grootste opbrengst?
3: Wat is het limiterende patroon wat er nu onder zit?
4: Creëer een nieuw alternatief.
5: Conditioneren van het nieuwe alternatief.
6: Test het uit, schaaf bij en pas aan waar nodig.

"Het kost je de helft van je leven om te ontdekken dat het leven een doe-het-zelfproject is." - Napoleon Hill

Onthoud dat jij de belangrijkste bouwer van jouw leven bent. Kleine zelfgekozen stappen - hoe simpel ook - brengen je dichter bij een leven dat echt bij je past.

7-daagse Self-Love Affirmatie Challenge

Maandag:
Ik ben het waard om goed voor mezelf te zorgen.

Dinsdag:
Mijn mening is net zo belangrijk als die van anderen.

Woensdag:
Ik verdien respect, liefde en duidelijke grenzen.

Donderdag:
Ik mag het rustig aan doen en toch succesvol zijn.

Vrijdag:
Ik vertrouw op mijn intuïtie en neem beslissingen vanuit kracht.

Zaterdag:
Ik kies bewust voor wat mij energie geeft.

Zondag:
Ik erken mijn groei en ben trots op mijn inspanningen.

Een week lang dagelijks self-love affirmaties herhalen helpt je om je grenzen duidelijker aan te geven, met meer zelfvertrouwen te communiceren en keuzes te maken die écht bij jou passen. Je voelt je steviger, ervaart minder stress en bereikt meer doordat je energie bewuster inzet. Je kunt ze in je agenda schrijven, of op een post-it op een plek ophangen waar je hem regelmatig tegenkomt.

Jouw mening wordt gewaardeerd. In iedere gezonde relatie wordt het op prijs gesteld als je deelt wat jouw mening is. Eerlijk duurt het langst, ook hierin. Deze helpende gedachte kan helpen eerder te vertellen wat je eigenlijk wilt zeggen.

Soms zeggen we “ja”, terwijl iets in ons eigenlijk “nee” voelt.
Vaak ligt daar geen onwil onder, maar een oud patroon: de wens om aardig gevonden te worden, harmonie te bewaren of afwijzing te vermijden.

Probeer eens stil te staan bij dat moment. Wat voel je in je lichaam? Welke gedachte komt op?

Assertiviteit begint niet met het hardop zeggen van “nee”, maar met het opmerken van het deel in jou dat moeite heeft om trouw te blijven aan jezelf. Wanneer je bewuster vanuit jezelf leert kiezen, ontstaat er meer rust, helderheid en oprechte verbinding met jezelf én met anderen.

Moet jij ook zoveel van jezelf? En, hoe bevalt dat? Merk je ook dat de dingen die je moet doen zoveel meer energie vergen dan de dingen die je mag doen? Veel mensen voelen een enorme weerstand zodra ze tegen zichzelf zeggen dat ze ... moeten en ...moeten en ... moeten doen. Eerst moet ik ..... (opruimen, schoonmaken, koken, ...) en dan pas heb ik rust, ben ik goed genoeg, mag ik genieten! Maar echt genieten van de vrije tijd en de activiteit daarna, lukt vaak al niet meer want.... te moe!

En als je dan even een beetje opluchting hebt gevoeld, is dat vaak de volgende dag weer weg want.... dan moet er weer zo veel! We hebben onszelf in een hamster-molentje gehesen waar we in blijven rennen zonder dat er een eind aan komt. Wanneer we uitstappen, merken we dat we geen steek verder zijn gekomen. Alles begint weer van voren af aan.

Neem daarom de tijd om je af te vragen wat je nu werkelijk wilt. Wat wil je eigenlijk bereiken met alles wat je 'moet' van jezelf. Wat vind je echt belangrijk om te doen, om te zijn, om te voelen en te ervaren? Wat geeft jou echt voldoening?
En kun je accepteren dat er grenzen zijn aan wat je per dag voor elkaar krijgt? Kun jij je nog zelf bewust begrenzen en genieten van kleine onverwachte momenten? Is er nog tijd voor spontaniteit?
Is je 'lijst met belangrijke zaken' misschien niet realistisch en veel te lang?
Begrenzen geeft echte rust, voldoening en de vrijheid te doen wat jij op dit moment echt belangrijk vindt.
Maak contact met je hart om te voelen wat jij waardevol vindt. Neem de tijd om te voelen wat je wel en niet wilt doen. Gebruik je denkvermogen om te beslissen wat nu nodig is.

Als je gewend bent om je aan te passen, voelt ‘nee’ zeggen vaak als iemand teleurstellen. Maar jezelf voortdurend wegcijferen bouwt langzaam frustratie, uitputting of zelfs wrok op.
Je hoeft niet grof te zijn om duidelijk te zijn. Grenzen aangeven kan vriendelijk én krachtig tegelijk.

Zeg deze week één keer “ik laat het even bij jou” in plaats van het over te nemen. Kijk wat er gebeurt.

Gebruik de “ik-boodschap”
In plaats van te zeggen “Jij luistert nooit” (wat verwijtend klinkt), zeg je:
"Ik merk dat ik me niet gehoord voel als ik mijn verhaal vertel, en ik zou het fijn vinden als je daar even tijd voor maakt."

Zo blijf je bij je eigen gevoel en wens, zonder de ander meteen in de verdediging te duwen.

Op werk

“Ik begrijp je punt, maar ik zie het zelf anders: …”

“Op dit moment heb ik te veel taken. Kunnen we samen prioriteiten stellen?”

“Ik heb ruimte nodig om mijn werk goed te doen, daarom wil ik dit punt graag even toelichten.”

Privé / persoonlijk

“Ik voel me niet prettig bij deze situatie, daarom wil ik dit graag anders aanpakken.”

“Ik heb even tijd voor mezelf nodig, ik hoop dat je dat begrijpt.”

“Ik wil graag dat je naar me luistert zonder me te onderbreken.”

Algemeen (assertief, zonder aanvallend te zijn)

“Ik hoor wat je zegt, maar dit is wat voor mij belangrijk is: …”

“Nee, dat past nu niet voor mij.” (kort en krachtig, zonder uitleg als dat niet nodig is)

“Ik respecteer jouw mening, maar ik kies ervoor om het zo te doen.”

Tips:

1. Begin met “ik” in plaats van “jij” of “men”. Zo voorkom je dat je aanvallend of verwijtend klinkt.

2. Wees duidelijk en concreet. Weid niet uit naar andere zaken of patronen. Hoe meer je erbij haalt, hoe onduidelijker het wordt.

3. Kies het juiste moment, bijvoorbeeld niet in het bijzijn van andere mensen.

4. Verbaal (woordkeus) en nonverbaal (toon, houding, gelaatsuitdrukking) moeten overeenstemmen. Als je verontschuldigend lachend een boodschap brengt komt deze niet over zoals hij over moet komen.

5. Kies de juiste toon, horend bij de situatie en de persoon. Een kind spreek je anders aan dan je baas.

6. Laat niet alleen weten wat je niet bevalt, maar laat ook weten wat je daarvoor in de plaats zou willen zien.

1. Zeg niet automatisch “ja” denk er eerst over na of je iets wel of niet wilt en zeg dat gewoon.

2. Je mag ook altijd terugkomen op een eerder uitgesproken “ja”. Je mag dat toelichten maar bent niet verplicht je hierover te verontschuldigen. Voel je hier niet schuldig over, je bent niet verantwoordelijk voor de problemen van een ander! Toon wel begrip voor een ander, want “nee” zeggen kan voor een ander lastig zijn.

3. Je kan onderhandelen (nu wil ik het niet, morgen misschien wel)

4. Zeg eerst “nee” en licht daarna pas (eventueel) toe om verwarring te voorkomen.

5. Bedenk geen smoesjes om ergens onderuit te komen, maar blijf eerlijk.

6. Wanneer mensen jouw weigering niet accepteren gaat dat vaak over hun en respecteren ze jouw beslissing dus niet. Blijf je weigering op dezelfde manier herhalen en ga niet in op de argumenten van een ander. Als dat niet helpt kan je aangeven dat je het vervelend vindt dat een ander aan blijft dringen en je wilt dat hij er over ophoudt.

7. Probeer de vorm (de manier waarop) en de inhoud (het verzoek zelf) uit elkaar te houden. Soms worden verzoeken verpakt in argumenten die het je moeilijk maken te weigeren.
Bijvoorbeeld “Ik vraag het jou omdat je dat zo goed kan”. Of “ ik doe ook altijd veel voor
jou” . Zie het argument en het verzoek los van elkaar. Je kan aangeven dat je het leuk
vindt dat ze jou hierin goed vinden of dat ze veel voor jou doen, maar dat je het deze
keer niet wilt doen. Toon ook hierin begrip voor de ander en zeg dat je het zelf ook
jammer vindt.

Gaslighting kan heel verwarrend en uitputtend zijn. Hoe je ermee omgaat hangt af van de situatie (bijvoorbeeld in een relatie, vriendschap of op het werk), maar in het algemeen helpen deze stappen:

1. Herken de signalen
Noteer voor jezelf wanneer iemand iets ontkent of verdraait. Een dagboek of notities kunnen helpen om grip te houden op wat er écht gebeurd is.
Vertrouw op je gevoel: als je keer op keer in de war raakt of aan jezelf gaat twijfelen na gesprekken met die persoon, is dat vaak een teken.

2. Zoek bevestiging buiten de gaslighter
Praat met iemand die je vertrouwt (vriend, familielid, collega, of therapeut).
Een “reality check” bij anderen kan helpen je eigen waarneming te bevestigen.

3. Stel grenzen
Je hoeft niet altijd in discussie te gaan. Soms is het beter om rustig te zeggen: “Ik zie dit anders” en niet verder in te gaan op het verdraaien van feiten.
Als iemand blijft manipuleren, kan afstand nemen nodig zijn.

4. Zorg voor je zelfvertrouwen
Versterk je eigenwaarde door activiteiten te doen waar je kracht uit haalt.
Herinner jezelf eraan dat jouw gevoelens en ervaringen geldig zijn.

5. Overweeg professionele hulp
Gaslighting kan veel schade veroorzaken aan je zelfbeeld. Een psycholoog of coach kan je helpen sterker in je schoenen te staan.
Als het gaat om een relatie of werkplek waar je niet zomaar uit kan stappen, kan begeleiding belangrijk zijn.

👉 Belangrijk: als de situatie voelt als emotioneel misbruik en je merkt dat je welzijn er sterk onder lijdt, kan het nodig zijn om de relatie of context waarin de gaslighting plaatsvindt te heroverwegen.

Gaslighting is een vorm van psychologische manipulatie waarbij iemand je bewust laat twijfelen aan je eigen waarnemingen, herinneringen of gevoelens. Het doel is meestal om macht of controle over je te krijgen.

Het kan er bijvoorbeeld zo uitzien:
*Iemand zegt dat iets nooit gebeurd is, terwijl jij zeker weet van wel.
*Je krijgt vaak te horen dat je "te gevoelig" bent of dat je je dingen verbeeldt.
*De ander verdraait feiten of gebeurtenissen zodat jij gaat twijfelen aan je eigen oordeel.

Het effect van gaslighting is dat je steeds minder vertrouwen krijgt in jezelf.

Nee zeggen is voor veel mensen spannend, vooral als je geneigd bent om te pleasen of harmonie te bewaren. Toch is het een krachtige vorm van zelfzorg. Elke keer dat je jezelf toestaat om een grens te bewaken, geef je jezelf respect. En dat is de basis voor echte verbinding met anderen. Schuldgevoel kan daarbij opkomen – zie dat als een oud overlevingspatroon, niet als een waarheid.
Oefen in kleine stappen: Door eerst te oefenen bij mensen waar je een goede band mee hebt. Eventueel kun je zelf zeggen dat je aan het oefenen bent. Dit maakt de drempel lager voor je om daadwerkelijk nee te zeggen. Verleg de grens steeds wat meer voor jezelf en besef je dat het 'spannende gevoel' er bij hoort. En geef jezelf de bevestiging die je nodig hebt; Je mág nee zeggen

Assertief zijn gaat niet alleen over nee zeggen, maar juist ook over het helder uitspreken van je verlangens. Wat zou je graag wél willen? Wat heb je nodig om je prettig of veilig te voelen? Veel mensen benoemen vooral wat ze niet meer willen, maar vergeten aan te geven wat ze verlangen. Door je behoeften duidelijk en liefdevol te verwoorden, wordt het voor de ander makkelijker om rekening met je te houden. Bovendien geef je jezelf toestemming om je plek in te nemen.

Is ''nee'' zeggen een stap te groot omdat je bang bent de ander teleur te stellen? Tip:Probeer dan eens te zeggen: mag ik hier op terugkomen? Zo koop je jezelf tijd om na te denken wat je hier nu eigenlijk écht van vindt!

Je wil de ander te vriend houden. Of je wil aardig gevonden worden. Je wil de ander helpen. Of je wil een conflict vermijden. Je wil de ander niet kwetsen.
Herken je dat? Allemaal mooie eigenschappen....en vergeet daarbij jezelf niet. Belangrijk is dat het in balans is. Dat je daarbij je eigen grens kent én die aan durft te geven. Zou jij meer balans willen in het opkomen voor jezelf? Neem gerust vrijblijvend contact op.

Je grens aangeven kun je leren. Je leert het bij wijze van spreken niet 'op de universiteit' of 'uit een boek' Grenzen herkennen heeft niet persé te maken met kennis of intelligentie. Grenzen ervaren heeft te maken met voelen! Wil jij ook leren voelen waar jouw grens ligt en hoe je die signalen beter kunt leren (h)erkennen? Neem gerust vrijblijvend contact op.

Welke eigenschappen heb je die je graag meer zou willen tonen? Bijvoorbeeld: fijngevoeligheid, creativiteit, vredelievendheid, sportiviteit. Kies een eigenschap, benoemd die en schrijf er een verhaaltje over, wanneer en waar en hoe die eigenschap een keer echt tot uiting kwam. Leg je er dan in de komende weken op toe om die eigenschap in de omgang met anderen meer naar voren te laten komen. Durf jezelf te laten zien! Reflecteer achteraf hoe anderen erop reageerden.

Negatieve gedachten over jezelf zijn vaak de oorzaak dat je moeite hebt om voor jezelf op te komen. Bijvoorbeeld: ik ben minder belangrijk/van waarde/intelligent; mijn behoeften doen er niet toe; een conflict is gevaarlijk.
Ga eens na welke automatische gedachten dat bij jou zijn en reflecteer daarop. Klopt het? Helpt het? Wat kun je er tegenover stellen? Kun je er vrede mee sluiten?

Grenzen stellen is niet altijd ‘nee’ zeggen tegen de ander, maar ‘ja’ zeggen tegen jezelf.
Soms voelt het egoïstisch om voor je eigen tempo, je eigen ruimte of rust te kiezen. Zeker als anderen daar iets van vinden. Maar leven op andermans verwachtingen put je uit.
Je hoeft je keuzes niet altijd uit te leggen, wel te dragen.

Waarin zou jij deze week één stapje dichter bij jezelf kunnen blijven?

Assertief zijn heeft niet altijd met een ander te maken. Het woord betekent in zijn oorsprong: "handhaven" of "aanspraak maken op”. We zijn geneigd om deze betekenissen vooral in relatie met anderen te brengen. Toch kun je assertiviteit oefenen zonder dat er een ander aan te pas komt.

Bijvoorbeeld: hoe sterk handhaaf je je behoefte aan ontspanning tov je ambitie. We kunnen het spannend vinden om ons te handhaven tov van anderen, maar hoe spannend kan het zijn om je te handhaven tov een innerlijke criticus met hoge eisen en verwachtingen?

Maken we bv. aanspraak op de impuls om iets nieuws uit te proberen, zelfs als we niet eens weten wat het nieuwe is? Kunnen we een nieuwe beweging in onszelf handhaven, zodat we kunnen ontdekken wat het nieuwe is? Of ontbreekt de innerlijke ondersteuning? Maken we aanspraak op alles wat er in ons beweegt, of alleen die delen waarvan we hebben geleerd dat ze algemeen geaccepteerd zijn?

Assertiviteit brengt een gevoel van vastberadenheid, een 'ja' naar gebieden die onderbelicht zijn geweest. En die vastberadenheid is nodig om voorbij de ongeschreven wetten te gaan, die bepalen wat je voelt, hoe je denkt en hoe je je gedraagt. Voor de één is het vastberaden kwetsbaarheid toelaten, voor een ander is het een nee zeggen tegen een gedrag waarmee je jezelf ondermijnt.

Een assertieve communicatie begint vaak met hoe je jezelf uitdrukt. In plaats van te zeggen wat de ander verkeerd doet (wat snel defensief overkomt), kun je beter vertellen wat jij voelt, denkt of nodig hebt. Dit maakt het gesprek opener en de kans groter dat de ander je serieus neemt.

Wat kun je doen?
Probeer zinnen te maken die beginnen met:
“Ik merk dat ik...”, “Ik voel me...”, of “Ik heb behoefte aan...”
Bijvoorbeeld:
“Ik merk dat ik het lastig vind als je me onderbreekt, omdat ik dan mijn verhaal niet goed kan afmaken.”

Assertief zijn betekent niet dat je altijd je zin krijgt, maar wel dat je op een duidelijke en respectvolle manier voor jezelf opkomt. Een belangrijke stap daarin is leren om nee te zeggen, zonder je daar schuldig over te voelen.

Wat kun je doen?
Begin klein. Kies een situatie waarin je normaal gesproken zou toegeven terwijl je dat eigenlijk niet wilt – bijvoorbeeld als iemand je vraagt iets over te nemen op je werk terwijl je al vol zit. Probeer in die situatie te zeggen:
“Ik begrijp dat het belangrijk is, maar ik heb nu geen ruimte om dit er nog bij te nemen.”

Oefen dit ook hardop, eventueel met iemand die je vertrouwt. Door te merken dat mensen meestal begripvol reageren als je je grenzen op een rustige manier aangeeft, groeit je zelfvertrouwen.

Wat is assertiviteit eigenlijk op een gezonde manier? Om dat te kunnen ervaren is het belangrijk om contact te kunnen maken met je lichaam. Want je lichaam communiceert met jou via oa emoties en behoeftes. Om te voelen waar je gezonde grens geschonden dreigt te worden, en er dus assertiviteit van je gevraagd wordt, is het goed om je emoties te kunnen voelen die worden aangeraakt door de ander. Daaronder liggen je behoeftes. Een emotie is eigenlijk niets anders dan een vertaling van de behoeftes die in je aanwezig zijn. Je zou kunnen zeggen: dat als je figuurlijk aangeraakt wordt door een ander, er een emotie in jou gertriggerd wordt.Daaronder ligt een behoefte in jou die erkend wil worden. Een manier van assertief zijn, is dus ook 'wacht even, er wordt nu iets in mij aangeraakt, en ik heb een time out nodig om daarachter te komen, dus geef me even een momentje'. Dan wordt de ander je spiegel in plaats van de 'bedreiger' van je gezonde grenzen.