Annelies

Psychosociaal therapeut

Inzichten van Annelies:

Praktische inzichten en tips.

• Thema | Inzicht
• Angsten | Waarom doe je wat je doet?

  Waarom doe je wat je doet?

  Waarom doe je wat je (altijd) doet? Wil jij hier achter komen en niet telkens hetzelfde blijven doen? Lees dan verder en kom tot inzichten, zodat je ermee aan de slag kan gaan.
  
  Vaak ben je je niet bewust waarom je de dingen doet, zoals je ze doet. Dit kan leiden tot frustraties wanneer je dingen wil veranderen in je leven.
  Door hierachter te komen heb je een keuze en gaat het niet meer automatisch, zodat jij de controle hebt over je leven en hoe je het wil leiden.
  
  Wist je dat 80% van je emoties uit het verleden komen en maar 20% van je emoties uit het heden?
  
  Wat gebeurt er met jou wanneer je in een situatie komt waarin je je niet prettig voelt? Ga je deze gevoelens aan of probeer je ze te verdoven?
  Dit kan vele vormen aannemen. In extreme gevallen verslavingen, maar ook bv (over) eten of shoppen.
  
  Sta de volgende keer eens stil wat je voelt, waar je last van hebt. Is het verdriet, angst of wat anders.
  En wat doe je om dit gevoel te onderdrukken? Ga je het uit de weg of ga je je beschermen? Probeer je het te stillen door bv toe te geven aan ongezonde voeding of steek je liever een sigaret op?
  
  Meestal ontstaan deze patronen in je kinderjaren. Bijvoorbeeld wanneer je verdrietig was werd je getroost met eten. Of waren er situaties waarin je je wilde beschermen, maar dit niet kon? Hoe heb jij leren omgaan met emoties?
  Kun je je herinneren wanneer je dit gevoel voor het eerst hebt gehad?
  
  Door stil te staan wat je patronen zijn kun je deze doorbreken. Je bent niet meer dat degene die zich moet beschermen of troosten met eten. Je bent inmiddels een volwassene die deze emoties aan kan!
  
  Je kunt nu zelf bewuste keuzes maken en weet waarom je altijd doet, zoals je deed.

  
  Meer over Therapie bij angsten →
• Angsten | Zo omam je je negatieve emoties

  Zo omam je je negatieve emoties

  negatieve emoties kunnen je leven flink overschaduwen. Toch hebben ze ook hun goede kanten.
  
  Angst
  Waar het goed voor is: Angst – als hij tenminste niet allesoverheersend is – maakt ons oplettender. We gaan er scherper van zien, horen en ruiken. Bang zijn maakt ons energieker en gedisciplineerder, waardoor we beter problemen kunnen oplossen.
  
  Mensen die tijdens een onderzoek een videospel speelden waarin ze vijanden moesten omzeilen, presteerden een stuk beter wanneer ze in een angstige stemming waren gebracht door enge muziek op de achtergrond.
  
  Niet alleen acute angst, ook angsten en zorgen over toekomstige zaken kunnen nuttig zijn. In een team tonen angsthazen bijvoorbeeld een scherper oog voor gevaren die op de loer liggen. En dat kan de hele groep behoeden voor grote misstappen.
  
  Waar het gevaarlijk wordt: ‘Zodra irrationele angst je leven gaat beheersen, is hij een slechte raadgever,’ waarschuwt de Amsterdamse hoogleraar angststoornissen Ad de Jongh.
  
  ‘Onderzoek laat zien wat het paradoxale van angst is: hoe meer je ertegen vecht, hoe meer negatieve gedachten er naar boven komen. Dat heet het rebound-effect. Laat je je angsten wel toe, dan worden ze vanzelf minder krachtig.’
  
  Ermee omgaan: Belangrijk zijn de woorden die we aan onze angst geven, zeggen de Amerikaanse gelukspsychologen Kashdan en Biswas-Diener. Moet je voor publiek spreken, omschrijf het dan niet als ‘ik ben bang’ maar als ‘ik voel gezonde spanning’. Uit onderzoek blijkt dat mensen die dat laatste doen, zich juist extra gemotiveerd voelen en beter presteren.
  
  Dat herbenoemen activeert onze opportunity mindset, onze gerichtheid op kansen: door wat meer van een afstand naar je angst te kijken, ontstaat een ruimer perspectief, ontwaar je kansen die er óók liggen. Zo herwin je een gevoel van controle.

  
  Meer over Therapie bij angsten →
• Angsten | Hoe je met angst om kan gaan

  Hoe je met angst om kan gaan

  1 Benoem je angst
  Er is maar weinig zo beangstigend als het onbekende. Wat je niet kent, kun je namelijk niet vermijden of onder controle houden. De eerste stap is dan ook je angst te identificeren en te benoemen. Bijvoorbeeld: ik wil af van mijn angst om te falen. Of: ik wil af van mijn angst om verlaten te worden.
  
  2 Verbrand je angst
  Heb je een angstige gedachte? Roep deze dan heel bewust op en gooi de angst in een vuur. Je mag daarvoor natuurlijk de vuurkorf of de open haard aansteken, maar een denkbeeldig vuurtje werkt net zo goed. Beeld je in dat het vuur de angst verzwelgt, en dat daarmee de angst uit je bewustzijn gewist wordt.
  
  3 Verklein je angst
  Vraag jezelf af waarom de angst bij je op komt, en laat het dan gaan terwijl je tegen jezelf zegt dat angst een kans is, die je kan helpen om de beste versie van jezelf te worden. Op die manier maak je de angst kleiner en minder krachtig.
  
  4 Maak kleine stappen
  Onredelijke angsten houden je tegen om te doen wat je het allerliefste doet en je dromen waar te maken. Maar als je kleine stappen neemt om je angsten het hoofd te bieden, kan dat op den duur zorgen voor grote veranderingen. Je hoeft niet altijd in het diepe te springen. Wat voor kleine stappen kun je nemen om je angst minder invloed te geven? Begin daar dan mee. Je zult zien dat je angst dan vanzelf minder wordt.
  
  5 Bedenk een anti-angst affirmatie
  Als je je angst in gedachten steeds herhaalt, wordt deze steeds sterker. Maar andersom werkt dat gelukkig ook. Bedenk dus een positieve affirmatie om tegenover de angst te zetten. Houd jezelf dus niet steeds voor: ik moet een presentatie geven maar iedereen kan aan me zien hoe zenuwachtig ik ben, en ik vergeet vast wat ik allemaal wil zeggen. Maar denk ik plaats daarvan: ik ben goed voorbereid en ik heb een belangrijke boodschap die iedereen zou moeten horen.
  
  6 Zet je lichaamshouding in
  Als je rechtop staat, met een rechte rug, je schouders ontspannen en je borst iets vooruit, straal je openheid en vertrouwen uit. Belangrijker nog is dat zo’n power pose kan zorgen voor de aanmaak van meer testosteron, wat helpt om je krachtiger te voelen. Ook fijn: je kunt de houding overal en altijd doen als je wat extra moed en zelfvertrouwen kunt gebruiken.
  
  7 Maak angst geen optie
  Maak er voor jezelf een mantra van: angst is geen optie. Oefen hier dagelijks mee, ook op de momenten dat je geen angsten ervaart.

  
  Meer over Therapie bij angsten →
• Burn-out | Cirkel van invloed

  Cirkel van invloed

  Cirkel van invloed
  
  we zijn vaak geneigd om energie te steken in dingen waar we geen invloed of beperkte invloed op hebben bv:
  - de wereld
  - zorgen over de toekomst
  - zorgen over het verleden
  - gedrag van anderen
  
  Dit zorgt ervoor dat je energie verloren gaat en dat je eerder opgebrand raakt.
  
  Steek dus je energie in de dingen waar je invloed op hebt bv:
  - je reactie
  - je gedrag
  - je gedachten
  - keuzes
  
  wanneer je hier energie in steekt krijg je het gevoel dat je weer controle krijgt over je leven.
  Succes!

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | Goede redenen om te gaan wandelen.

  Goede redenen om te gaan wandelen.

  Het is goed voor lijf en leden en die frisse neus kan natuurlijk ook geen kwaad. Maar er zijn méér redenen om eens een lekker potje uit wandelen te gaan.
  
  1. Wandelen tegen depressie
  Een hele batterij onderzoeken laat zien dat wandelen veel oplevert voor je mentale gezondheid. Uit onderzoek onder vrouwen die in 2001 depressieve symptomen hadden gemeld, bleek dat de deelnemers die daarna geregeld hadden gewandeld in 2015 sociaal beter functioneerden en een hogere levenskwaliteit ervoeren dan deelnemers die minder actief waren geweest.
  
  2 Je wandelt je geheugen fit
  De Amerikaanse neuropsycholoog Kirk Erickson stelde vast dat oudere mensen die wekelijks minstens 40 minuten wandelden, niet alleen een betere fysieke conditie kregen, maar ook een beter geheugen en meer hersenvolume. Dat komt onder andere doordat beweging de aanmaak van BDNF stimuleert: een stofje dat de bestaande zenuwcellen in het brein onderhoudt en de groei van nieuwe stimuleert. Diverse onderzoeken legden ook een link tussen een verlaagd BDNF-niveau en depressie.
  
  3. Wandelen maakt creatiever
  Of ze nou over de campus van hun universiteit liepen of op een loopband met uitzicht op een witte muur: de wandelende proefpersonen in vier experimenten van Stanford-onderzoekers Marily Oppezzo en Daniel Schwartz scoorden daarna stukken beter op creativiteitstests dan hun collega’s die waren blijven zitten. Ze werden vooral opvallend beter in divergent denken, oftewel in echt nieuwe oplossingen vinden. Ga dus vooral een blokje om als je vastzit in een kwestie.
  
  4. Lopend kom je tot fijne gesprekken
  Freud wist het al: oogcontact is vaak helemaal niet zo bevorderlijk voor een gesprek. Hij liet zijn cliënten daarom met het gezicht van hem af op de divan liggen, óf ging met ze wandelen. Vaak kwam het dan tot een veel opener gedachtenwisseling. Daarnaast heeft wandelen het grote voordeel dat samen zwijgen ook oké is. Dan ben je gewoon bezig met kijken naar de omgeving – en vind je vaak vanzelf weer een gespreksonderwerp. Maar het lopen zelf heeft ook effect, zegt bewegingswetenschapper en hoogleraar klinische neuropsychologie Erik Scherder. ‘Beweging activeert onder andere de hersengebieden die zich ook bezighouden met taal. Het is dus logisch dat je spraakzaam wordt van een lange wandeling. Ik hoorde op een congres eens over een jongen die na een hersenbloeding nooit meer sprak, behalve wanneer hij wandelde.’
  
  5. En lopend werk je ook beter samen
  Behalve een gesprek kan oogcontact ook het oplossen van problemen bemoeilijken. Mensen die tegenover elkaar zitten, zetten elkaar meer onder druk en proberen de ander te domineren. En dat voelt al snel bedreigender dan wanneer je zij-aan-zij zit of loopt. Een goede samenwerking is dus gebaat bij een wandeling, stelt sociaal psycholoog Christine Webb. Ze publiceerde verschillende wetenschappelijke artikelen over de rol van bewegen bij het oplossen van conflicten, in het bijzonder wandelen. ‘Als je elkaar niet hoeft aan te kijken, ben je eerder open en eerlijk over wat je bezighoudt. Wandelen zet mensen automatisch in een niet-confronterende, coöperatieve houding.’
  
  6. Wandelen werkt je pijn weg
  Theologe Ineke Albers promoveerde op de vraag hoe we met de medische kennis van nu kunnen verklaren dat zoveel mensen lopen als helend ervaren. Het is vooral de beweging die het ’m doet, zegt ze. ‘Als je loopt, maken je hersenen dopamine aan. En die neurotransmitter werkt onder andere goed tegen depressie en pijn. Een wandeling kan dus letterlijk genezend werken voor mensen die daarmee worstelen.’
  
  Dat is een uitspraak waarin neuropsycholoog Erik Scherder zich helemaal kan vinden. Met die kanttekening dat de wandelaar wel echt moet doorstappen. ‘Slenteren heeft geen zin, de beweging moet wel een zekere inspanning vragen – al denk je bij een tachtigjarige dan natuurlijk aan iets anders dan bij een vijfentwintigjarige. En: je moet er minstens dertig minuten voor lopen. Liever nog drie kwartier.’
  
  Een lunchwandelingetje van een kwartier is dus niet genoeg om je hersenen een oppepper te geven. Maar een stevige stadswandeling of tocht door de bossen voldoet beslist aan de voorwaarden van de neuropsychologie. Albers denkt dan ook dat veel van de wonderbaarlijke genezingen die vroeger aan het bezoek aan een bedevaartsoord werden toegeschreven, eigenlijk werden veroorzaakt door de lange, rituele tocht erheen. ‘Niet de heilige plaats, maar de heilige weg deed zijn werk.’
  
  7. Wandelen helpt je los te laten
  ‘Lopen geeft je afstand en laat je je leven even met nieuwe ogen bezien,’ zegt theologe Ineke Albers. ‘Wat dat betreft heeft het wel iets weg van mindfulness. Het malen in je hoofd houdt op, je wordt even “uit de tijd” getild. Schrijver Herman Post verwoordde dat effect heel mooi: hij heeft het over momenten van volmaakt geluk, waarin hij niets meer te wensen had – niet terugverlangde naar wat achter hem lag én niet gespannen uitzag naar wat nog komen moest. Lopen brengt je heel erg in het “nu”.’
  
  8. Wandelen helpt je vooruit te komen
  Onderzoek toont aan dat bewegen – en zeker vooruit bewegen – ook tot psychologische beweging kan leiden. Dat verband zie je al terug in onze taal. Wie een conflict heeft ‘zit vast’ of ‘botst’, en een moeizaam gesprek ‘gaat nergens heen’. Gaat de relatie goed, dan ‘loopt het lekker’, ‘gaan we vooruit’, of ‘komen we ergens’. ‘Dit zijn niet voor niets veelgebruikte metaforen,’ aldus sociaal psycholoog Christine Webb. ‘Ze wijzen ons op mogelijke oplossingen. Lichamelijke processen kunnen namelijk onze gedachten en gevoelens beïnvloeden.’
  
  Soepel en vloeiend bewegen zorgt voor meer positieve emoties en herinneringen dan ‘scherpe, zware’ bewegingen zoals krachttraining, toonde onderzoek aan. Webb: ‘Wandelen is bij uitstek een soepele, vooruitgaande beweging, die ervoor kan zorgen dat je je meer richt op de toekomst en minder bezig bent met wat er in het verleden allemaal is misgegaan. Als we vooruit bewegen, worden de processen in onze hersenen die te maken hebben met vooruitgang vanzelf ook toegankelijker. Via je bewegingen kom je automatisch in de stemming om “stappen te zetten”, “door te gaan” en “verder te komen”. Je blik wordt letterlijk en figuurlijk ruimer en gericht op wat voor je ligt. Wat voorbij is, laat je achter je.’
  
  Bosbaden
  De natuur ingaan om lichamelijk en geestelijk te helen: in Japan is het heel normaal. Shinrin-yoku h...
  
  9. Van wandelen word je blij
  Door te wandelen maak je meer dopamine aan. Heb je pijn of ben je somber, dan brengt die toevoer je naar een ‘normaal’ niveau; maar zit je al lekker in je vel, dan kan het regelrecht euforiserend werken. En het mooie is: hoe vaker je loopt, hoe sneller dat effect optreedt. Je hersenen raken als het ware geconditioneerd om in gejubel uit te barsten zodra ze wandelbewegingen signaleren. Theologe Ineke Albers: ‘Als je niet gewend bent te wandelen, moet je lange tochten maken om die euforie te bereiken. Maar heb je het effect eenmaal ervaren, dan is het steeds sneller op te roepen. Dat blijkt onder andere uit onderzoek bij laboratoriumratjes.’
  
  10. Wandelen brengt mensen dichter bij elkaar
  Wie samen wandelt, neemt automatisch hetzelfde ritme aan. Zet twee onbekenden naast elkaar op een loopband en ze synchroniseren onbewust hun ritme en tempo. Deze gezamenlijke tred beïnvloedt de mentale ervaring. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat synchroon bewegende mensen hun denkbeelden, gevoelens en doelen meer op elkaar afstemmen. Sommige onderzoekers noemen synchroon bewegen zelfs ‘sociale lijm’. Mensen die dit doen, voelen namelijk meer aansluiting en verbondenheid met elkaar. Er ontstaat automatisch meer empathie en positiviteit tussen hen. Bovendien ervaren ze minder grenzen tussen zichzelf en de ander. Daardoor vermindert de focus op zichzelf en voelen ze zich meer betrokken bij het welzijn van hun partner. Ze zijn eerder geneigd samen te werken en elkaar te helpen. Samen wandelen is zo bezien misschien wel de makkelijkste manier om zelfs zonder woorden dichter bij elkaar te komen.

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | 3 tips voor meer energie

  3 tips voor meer energie

  3 tips voor meer energie

  1. Maak een energieke wandeling: In plaats van naar zoete snacks te grijpen wanneer je je lusteloos voelt, maak een stevige wandeling van tien minuten. Het verhoogt je energieniveau en vermindert spanning.

  2. Leef als een sprinter: Stop met het leven als een marathonloper en gedraag je als een sprinter. Ga voluit voor een bepaalde taak en ontspan en laad op voordat je aan de volgende uitdaging begint.

  3. Voed je basisbehoeften: Geef aandacht aan autonomie, verbondenheid en bekwaamheid. Door deze behoeften te vervullen, stijgt je energiepeil en voorkom je uitputting.

  Boost je energie en voel je krachtig met deze eenvoudige tips!

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | Tips om je werk los te laten

  Tips om je werk los te laten

  1. Baken je werk duidelijk af
  Veel stress ontstaat wanneer je een gebrek aan overzicht hebt. Je wilt van alles, er vliegen allerlei dingen door je hoofd. Je hebt het gevoel dat je nog ontzettend veel moet doen, maar je weet niet precies waar je moet beginnen.
  
  Dit rusteloze gevoel kun je aanpakken door je werk duidelijk af te bakenen. Stel per dag drie simpele doelen voor jezelf. Werk niet met een eindeloze takenlijst maar houd het simpel en overzichtelijk.
  
  Deze drie doelen vormen de ruggengraat van je dag. Je weet precies wat je te doen staat, en je weet wanneer je klaar bent. Dit helpt je je werk loslaten.
  
  2. Werk vooral aan je belangrijke taken
  Je kunt je werk doorgaans eenvoudiger loslaten als je een effectieve werkdag of -week hebt gehad. Wanneer je veel nuttige dingen gedaan hebt voel je je voldaan – je hebt ten slotte echt iets bereikt.
  
  Werk daarom vooral aan taken die belangrijk zijn. Taken die je dichter bij je doelen brengen, taken die écht verschil maken.
  
  Als je voornamelijk bezig bent met taken die niet zo belangrijk zijn en je het gevoel hebt dat je weinig voor elkaar hebt gekregen dan blijft je werk langer bij je hangen. Je krijgt dan het gevoel dat je bijvoorbeeld in het weekend nog moet compenseren, je voelt je schuldig. Zorg er dus voor dat je effectief werkt en echt verschil maakt!
  
  3. Laat je werkplek goed achter
  Sommige mensen kunnen aan het einde van de werkdag rustig weglopen en zo hun werk helemaal loslaten. Als je hier meer moeite mee hebt, dan helpt het om je werkplek goed achter te laten.
  
  Maak een kleine checklist voor jezelf met taken die je een gevoel van rust en controle geven, en voer deze taken uit voordat je naar huis gaat. Hieronder een voorbeeld van zo’n simpele checklist voor iemand die op kantoor werkt:
  
  Werk je mail weg.
  Ruim je werkplek op.
  Ruim het bureaublad van je computer op.
  Check je agenda en kijk of er dingen zijn die je moet voorbereiden of waar je op terug moet komen.
  Zorg dat alles administratief geregeld is.
  Maak een lijstje met je drie dagdoelen voor de volgende werkdag.
  Maak een kleine checklist die past bij jouw werkzaamheden en voer hem dagelijks uit. Je zult merken dat een dergelijke routine je helpt een gevoel van controle te krijgen.
  
  Dit gevoel van controle zorgt ervoor dat je je werk makkelijker achter je kunt laten. Je hebt niet langer het gevoel dat je je werk verlaat in een onoverzichtelijke chaos, en dat je maandag in een hoop ellende terecht komt. Je weet precies wat je te doen staat en je weet waar je aan toe bent.
  
  4. Schrijf binnenkomende gedachten direct van je af
  Merk je dat er in je vrije tijd allerlei taken en onrustige gedachten door je hoofd schieten? Pak die gedachten dan meteen bij de lurven en schrijf ze van je af.
  
  Wanneer je je gedachten van je af schrijft weet je onderbewustzijn dat de gedachte veilig is, dat je het niet zult vergeten, en zal je met rust laten. Een goede aanpak is om het direct naar je werk email adres te mailen. Als je dan weer op je werk komt dan liggen al je hersenspinsels op je te wachten, en kun je er direct mee aan de slag.
  
  Door goede ingevingen direct van je af te schrijven gun je jezelf mentale rust. Je kunt het idee loslaten, zonder dat je bang hoeft te zijn dat het verloren gaat, en daarna weer lekker genieten van je vrije tijd.
  
  Tip: Check je werk mail alleen op je werk. Installeer het niet op je telefoon als je je werk wilt loslaten.
  
  5. Durf de boel los te laten
  Als jij er morgen plotseling niet meer bent, dan zal de wereld gewoon door draaien. Jij bent niet het centrum van het universum. Je bent niet de spil van de maatschappij. Je bent niet zo belangrijk voor de wereld als je voor je dierbaren bent.
  
  Dus houd jezelf niet voor de gek. Durf je werk los te laten, durf de touwtjes te laten vieren. Je leven draait niet alleen om werken. En zelfs als het dat wel doet naar jouw idee, je kunt alleen effectief werken als je ook af en toe niet met je werk bezig bent. Je moet kunnen ontstressen, afstand kunnen nemen, je werk loslaten en dingen even in perspectief kunnen plaatsen.
  
  

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | Praktische adviezen voor het omgaan met burn-outklachten

  Praktische adviezen voor het omgaan met burn-outklachten

  Als je te maken hebt met burn-outklachten, is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen en actief stappen te ondernemen om je herstel te bevorderen. Hier is een tip die je kan helpen:
  
  Neem de tijd om te ontspannen en je batterijen op te laden. Dit kan moeilijk zijn als je constant het gevoel hebt dat je achterloopt of veel verantwoordelijkheden hebt, maar het is cruciaal voor je herstel. Plan regelmatig momenten in je dag of week waarin je jezelf toestaat om te ontspannen en dingen te doen die je plezier en rust brengen. Dit kan variëren van het lezen van een boek, het luisteren naar rustgevende muziek, wandelen in de natuur, mediteren of een hobby beoefenen die je energie geeft.
  
  Probeer jezelf ook bewust los te koppelen van werk en technologie, vooral buiten werktijden. Stel grenzen voor jezelf en creëer een balans tussen werk en ontspanning. Zorg ervoor dat je tijd hebt om te herstellen zonder de constante druk en afleiding van e-mails, berichten of sociale media. Dit kan helpen om je geest te kalmeren en je stressniveaus te verlagen.
  
  Vergeet niet dat herstellen van een burn-out tijd kost, dus wees geduldig met jezelf. Het is belangrijk om professionele hulp te zoeken als je ernstige symptomen ervaart of als je merkt dat je niet in staat bent om zelfstandig te herstellen. Een professional kan je begeleiden bij je herstelproces en je voorzien van specifieke strategieën die passen bij jouw situatie.
  
  Onthoud dat het belangrijk is om naar je lichaam en geest te luisteren. Zelfzorg en het nemen van rust zijn essentiële stappen op weg naar herstel.

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | Vertrouw op de natuurlijke timing van je burn-out

  Vertrouw op de natuurlijke timing van je burn-out

  Vertrouw op de timing van het proces: In plaats van je te verzetten tegen je burn-out en het herstel te willen forceren, is het essentieel om te vertrouwen op het natuurlijke verloop van het proces. Geef jezelf de tijd en ruimte die nodig is voor herstel, zonder je eigen timing op te dringen.

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | Shift van crisis naar kans

  Shift van crisis naar kans

  Probeer je perspectief te veranderen van een crisis naar een kans voor groei en transformatie. Accepteer je burn-out als een leerervaring en zie het als een mogelijkheid om jezelf beter te leren kennen en te herstellen. Door deze positieve verschuiving in denken kun je meer energie vrijmaken voor je herstelproces.

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | Maak bewuste keuzes en creeer ruimte voor jezelf

  Maak bewuste keuzes en creeer ruimte voor jezelf

  Maak bewuste keuzes en creëer ruimte voor jezelf!
  
  Een belangrijke stap is het maken van bewuste keuzes en het creëren van ruimte voor jezelf.
  Volg deze stappen om te bepalen welke taken je wel of niet zelf moet doen:
  
  1. Is het nodig om dit nu te doen? Bedenk of een taak onmiddellijke actie vereist of dat het beter is om niets te doen. Soms lossen problemen zich vanzelf op en hoeft niet elke taak direct te worden uitgevoerd.
  2. Moet ik dit echt doen? Denk na over de belangrijkheid en noodzaak van de taak. Maak onderscheid tussen taken die nodig. Overweeg of een taak echt bij jou hoort of dat je het uit gewoonte op je neemt.
  3. Kan iemand anders dit doen? Denk erover na of iemand anders de taak kan uitvoeren. Taken delegeren en hulp vragen is een effectieve manier om tijd te besparen en ruimte voor jezelf te creëren.
  4. Wat is de eerstvolgende stap? Bedenk welke volgende stap je moet zetten. Soms is er een slimmere of efficiëntere manier om een taak aan te pakken. Stel jezelf bijvoorbeeld de vraag of een telefoontje in plaats van een e-mail een betere optie is.
  5. Hoe urgent is dit? Beoordeel de urgentie van de taak. Vraag jezelf af of het echt dringend is of dat het gevoel van urgentie overdreven is. Vaak kunnen taken wachten, dus het is belangrijk om te bepalen wat prioriteit heeft.
  
  Door deze vragen te stellen, maak je bewuste keuzes en creëer je ruimte voor jezelf.
  Prioriteer jouw welzijn en geniet van de me-time en momenten die je verfrissen en energie geven.
  

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | Creëer een ochtendroutine die werkt voor jou

  Creëer een ochtendroutine die werkt voor jou

  Begin je dag met 5 minuten stilte of een ademhalingsoefening. Dit helpt je om de dag rustig te starten en je focus te vinden. Kies daarna één simpele taak waar je energie van krijgt, zoals een korte wandeling of een kop thee drinken zonder afleiding.

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | Zorg voor jezelf is niet iets dat je moet verdienen

  Zorg voor jezelf is niet iets dat je moet verdienen

  Veel mensen zorgen pas voor zichzelf als ‘alles af is’, de ander oké is, of er ruimte overblijft. Maar zelfzorg is geen beloning, het is een basisvoorwaarde.
  
  Je hoeft niet eerst uitgeput te zijn om rust te nemen. Juist als je jezelf regelmatig oplaadt, kun je blijven geven zonder op te branden.
  
  Oefening: Plan deze week een moment van opladen voor je het echt nodig hebt. Maak het klein, maar bewust.

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | Voldoende rust nemen is ook professioneel

  Voldoende rust nemen is ook professioneel

  Veel mensen in mijn praktijk denken onbewust dat ‘professioneel zijn’ betekent dat je altijd beschikbaar, voorbereid en sterk moet zijn. Maar echt professioneel betekent ook: je grenzen kennen, goed zorgen voor jezelf, en tijdig opladen.
  Anders ben je misschien wel ‘aanwezig’, maar niet echt aanwezig.

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Burn-out | Je hoeft niet ontspannen te zijn om te mogen pauzeren.

  Je hoeft niet ontspannen te zijn om te mogen pauzeren.

  Veel mensen wachten met rust nemen tot ze klaar zijn of zich kalm voelen. Maar precies als je overprikkeld bent, is rust het hardst nodig.
  Je hoofd zegt misschien dat je eerst iets moet afmaken. Je lijf vraagt iets anders.
  Rust is geen beloning voor als alles af is, het is de basis om te kunnen blijven dragen wat belangrijk is.
  
  * Wat gebeurt er als je rust niet ziet als pauze van het leven, maar als manier om er weer in te landen?

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Assertiviteit | Tips om nee te zeggen.

  Tips om nee te zeggen.

  
  Assertiviteit heeft niet enkel te maken met ‘nee’ zeggen. Het heeft te maken met eigenwaarde, zelfvertrouwen en voor jezelf durven zorgen. Omdat dat onderwerpen zijn die het beste één op één te besproken kunnen worden, geef ik je hier in ieder geval van tips om ‘nee’ te zeggen op een indirecte manier.
  Gun jezelf tijd om goed te kunnen verwerken wat er van je gevraagd wordt. Je kunt jezelf die tijd gunnen door de volgende voorbeeldzinnen.
  
  - Dat moet ik even nakijken in mijn agenda, dan kom ik er morgen op terug.
  - Ik wil er even over nadenken, dan app ik je later even.
  - Dat moet ik even overleggen met mijn partner, collega of……
  - Je overvalt me hier mee, ik kom er later bij je op terug.
  - Ik heb daar nu geen tijd voor, maar misschien lukt het een volgende keer.
  - Dat lukt nu niet, maar ik zou wel ……..voor je kunnen doen.
  - Of met een dikke knipoog: Vast niet, Nope, Dacht het niet.
  
  Dus wil je assertiever zijn, werk dan aan je eigenwaarde. Je bent het namelijk waard om je eigen leven te leven en niet het leven van alle anderen om je heen.

  
  Meer over Therapie bij assertiever worden →
• Assertiviteit | Tips om grenzen stellen

  Tips om grenzen stellen

  Assertiviteit heeft niet enkel te maken met ‘nee’ zeggen. Het heeft te maken met eigenwaarde, zelfvertrouwen en voor jezelf durven zorgen. Omdat dat onderwerpen zijn die het beste één op één te besproken kunnen worden, geef ik je hier in ieder geval van tips om ‘nee’ te zeggen op een indirecte manier. Gun jezelf tijd om goed te kunnen verwerken wat er van je gevraagd wordt. Je kunt jezelf die tijd gunnen door de volgende voorbeeldzinnen.
  
  - Dat moet ik even nakijken in mijn agenda, dan kom ik er morgen op terug.
  - Ik wil er even over nadenken, dan app ik je later even.
  - Dat moet ik even overleggen met mijn partner, collega of……
  - Je overvalt me hier mee, ik kom er later bij je op terug.
  - Ik heb daar nu geen tijd voor, maar misschien lukt het een volgende keer.
  - Dat lukt nu niet, maar ik zou wel ……..voor je kunnen doen.
  - Of met een dikke knipoog: Vast niet, Nope, Dacht het niet.

  
  Meer over Therapie bij assertiever worden →
• Assertiviteit | Grenzen aangeven

  Grenzen aangeven

  Beter je grenzen aangeven is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Dat doe je niet effe, zeker als je bang bent voor de reactie van de ander. Toch merk je dat het meestal beter is om het wél te doen, bijvoorbeeld op je werk, in je gezin of in je relatie.
  
  1. Gewoon beginnen om te doen
  
  Aangeven dat iemand te ver gaat of dat je iets niet wilt, bereik je door uit te spreken wat jij van binnen voelt. Begin daar gewoon mee. En het woord ‘gewoon’ klinkt misschien flauw, maar het is wel zo. Begin te zeggen wat jij fijn vindt en wat niet. Vaak durf je iets niet uit te spreken, maar door erover te praten, weet een ander beter wat er in je omgaat.
  
  
  
  2. Laat je niet intimideren door de reactie van de ander
  
  Daar ben je waarschijnlijk het meeste bang voor: hoe reageert de ander als jij nee zegt. Belangrijk hierbij is dat je jouw schuldgevoel in toom houdt. Je hoeft je namelijk niet schuldig te voelen! Reageert iemand op een vervelende manier, gooi het over je schouder. Laat het je niet teveel raken. Het is vaak de onmacht of teleurstelling van de ander en door vervelend te reageren hoopt de ander dat je van gedachten verandert. Doe het niet, houd voet bij stuk!
  
  3. Bereid het gesprek eventueel voor
  
  Voel je je nog niet zeker genoeg? Bereid je gesprek dan eerst voor. Schrijf bijvoorbeeld bepaalde zinnen op en leer het uit je hoofd of houd het briefje bij het gesprek. Of oefen het gesprek thuis voor de spiegel, maar je kunt ook een vriendin of je partner vragen om mee te oefenen. Probeer met oefenen erop te letten dat je niet overkomt als een bang konijntje, maar als een zelfverzekerde leeuwin die zich niet bang laat maken.
  
  4. Vier je succesjes, dat maakt je sterker!
  
  Is het je gelukt om in een situatie je poot stijf te houden en je grenzen aan te geven? Wees dan extra trots op jezelf! Zie en voel dat ook echt zo. Durf jezelf complimenten te geven. Het zijn belangrijke stappen die je voor de rest van je leven mee kunt nemen in je ontwikkeling naar een meer zelfverzekerde JIJ!

  
  Meer over Therapie bij assertiever worden →
• Assertiviteit | 4 tips waarmee makkelijker je grens durft aan te geven

  4 tips waarmee makkelijker je grens durft aan te geven

  
  1. Gewoon beginnen om te doen
  
  Aangeven dat iemand te ver gaat of dat je iets niet wilt, bereik je door uit te spreken wat jij van binnen voelt. Begin daar gewoon mee. En het woord ‘gewoon’ klinkt misschien flauw, maar het is wel zo. Begin te zeggen wat jij fijn vindt en wat niet. Vaak durf je iets niet uit te spreken, maar door erover te praten, weet een ander beter wat er in je omgaat.
  
  
  2. Laat je niet intimideren door de reactie van de ander
  
  Daar ben je waarschijnlijk het meeste bang voor: hoe reageert de ander als jij nee zegt. Belangrijk hierbij is dat je jouw schuldgevoel in toom houdt. Je hoeft je namelijk niet schuldig te voelen! Reageert iemand op een vervelende manier, gooi het over je schouder. Laat het je niet teveel raken. Het is vaak de onmacht of teleurstelling van de ander en door vervelend te reageren hoopt de ander dat je van gedachten verandert. Doe het niet, houd voet bij stuk!
  
  
  3. Bereid het gesprek eventueel voor
  
  Voel je je nog niet zeker genoeg? Bereid je gesprek dan eerst voor. Schrijf bijvoorbeeld bepaalde zinnen op en leer het uit je hoofd of houd het briefje bij het gesprek. Of oefen het gesprek thuis voor de spiegel, maar je kunt ook een vriendin of je partner vragen om mee te oefenen. Probeer met oefenen erop te letten dat je niet overkomt als een bang konijntje, maar als een zelfverzekerde leeuwin die zich niet bang laat maken.
  
  4. Vier je succesjes, dat maakt je sterker!
  
  Is het je gelukt om in een situatie je poot stijf te houden en je grenzen aan te geven? Wees dan extra trots op jezelf! Zie en voel dat ook echt zo. Durf jezelf complimenten te geven. Het zijn belangrijke stappen die je voor de rest van je leven mee kunt nemen in je ontwikkeling naar een meer zelfverzekerde JIJ!

  
  Meer over Therapie bij assertiever worden →
• Assertiviteit | Grenzen aangeven begint bij jezelf serieus nemen

  Grenzen aangeven begint bij jezelf serieus nemen

  Veel mensen willen beter hun grenzen aangeven, maar vergeten de eerste stap: voel ik mijn grens überhaupt wel?
  Je hoeft niet meteen iets te zeggen of uitleg te geven. Het begint met opmerken: “Hé, dit schuurt. Dit wil ik eigenlijk niet.”
  Pas als jij jezelf serieus neemt, kun je dat ook aan de ander duidelijk maken.
  
  Vraag: Waar heb je vandaag ‘ja’ gezegd, terwijl je eigenlijk ‘nee’ voelde?

  
  Meer over Therapie bij assertiever worden →
• Assertiviteit | Je mag kiezen voor wat goed is voor jou ook als een ander het niet begrijpt

  Je mag kiezen voor wat goed is voor jou ook als een ander het niet begrijpt

  Grenzen stellen is niet altijd ‘nee’ zeggen tegen de ander, maar ‘ja’ zeggen tegen jezelf.
  Soms voelt het egoïstisch om voor je eigen tempo, je eigen ruimte of rust te kiezen. Zeker als anderen daar iets van vinden. Maar leven op andermans verwachtingen put je uit.
  Je hoeft je keuzes niet altijd uit te leggen, wel te dragen.
  
  Waarin zou jij deze week één stapje dichter bij jezelf kunnen blijven?

  
  Meer over Therapie bij assertiever worden →
• Assertiviteit | Stoppen met pleasen is niet egoïstisch, maar volwassen

  Stoppen met pleasen is niet egoïstisch, maar volwassen

  Als je gewend bent om je aan te passen, voelt ‘nee’ zeggen vaak als iemand teleurstellen. Maar jezelf voortdurend wegcijferen bouwt langzaam frustratie, uitputting of zelfs wrok op.
  Je hoeft niet grof te zijn om duidelijk te zijn. Grenzen aangeven kan vriendelijk én krachtig tegelijk.
  
  Zeg deze week één keer “ik laat het even bij jou” in plaats van het over te nemen. Kijk wat er gebeurt.

  
  Meer over Therapie bij assertiever worden →
• Assertiviteit | Check eerst je ruimte voordat je ja zegt

  Check eerst je ruimte voordat je ja zegt

  Als je je snel verantwoordelijk voelt, komt je "ja" soms al voordat je hebt gevoeld of het eigenlijk past.
  
  Neem daarom heel even tijd voordat je antwoord geeft. Adem uit, voel je voeten op de grond en vraag jezelf:
  
  "Heb ik hier echt ruimte voor, of wil ik vooral voorkomen dat de ander teleurgesteld is?"
  
  Je hoeft niet meteen een definitief antwoord te geven. Een zin als "Ik kom er later op terug" geeft je systeem net genoeg ruimte om eerlijker te voelen wat klopt.
  
  Zo oefen je met grenzen aangeven zonder dat het hard of bot hoeft te worden.

  
  Meer over Therapie bij assertiever worden →
• Communicatie | 5 redenen om te praten wat je bezighoudt.

  5 redenen om te praten wat je bezighoudt.

  Reden 1: je bent niet meer alleen
  Praten zorgt voor verbondenheid met een ander. Door je mislukkingen, onzekerheden en worstelingen te delen, laat je zien dat je iemand vertrouwt en nodigt hebt. Bovendien nodig je de ander ermee uit om hetzelfde te doen, waardoor het wederzijdse vertrouwen verder kan groeien.
  
  Reden 2: ‘zelf’ is niet ‘alleen’
  Als je ergens mee rondloopt en je hebt het gevoel dat je de enige bent, dan is dat – los van de vervelende situatie – extra pijnlijk. Maar als je hoort dat anderen hier ook mee worstelen, dan haalt dat iets van de scherpte weg.
  
  Reden 3: met praten schep je orde in je hoofd
  Wanneer je bepaalde gedachten probeert te onderdrukken, zullen die gedachten juist vaker in je hoofd opduiken. Je gaat piekeren. Zodra je over iets praat, zet je de emoties om in tekst. Je krijgt een verhaal met een begin, midden en einde. Op die manier kun je gebeurtenissen beter managen en pieker je er minder over.
  
  Reden 4: je gaat je minder schamen
  Volgens hoogleraar Brené Brown verliest schaamte aan kracht als we gaan praten over wat er speelt. Dat geldt voor schaamte over een traumatisch verleden, maar ook voor schaamte over je dikke buik of slechte schoolprestaties. ‘En wanneer er iets beschamends gebeurt en we houden het binnen, dan gaat het groeien en woekeren. Het vreet aan ons. Wees er open over en de schaamte wordt minder,’ adviseert Brené Brown dan ook.
  
  Reden 5: mensen vinden je leuker
  Door je tekortkomingen op te biechten, gaan mensen je ook leuker vinden.

  
  Meer over Therapie bij communicatieproblemen →
• Communicatie | Voel na wat een gesprek met je doet

  Voel na wat een gesprek met je doet

  Soms merk je pas na een gesprek dat je je hebt aangepast. Je zei "prima", maar vanbinnen voelde het niet helemaal zo. Of je hield iets in omdat je de sfeer goed wilde houden.
  
  Neem na een overleg, appje of lastig gesprek een minuut om na te voelen:
  
  "Werd ik ruimer of juist strakker van dit contact?"
  
  "Wat wilde ik eigenlijk zeggen?"
  
  "Wat heb ik nu nodig om weer bij mezelf te komen?"
  
  Deze kleine check helpt je om patronen eerder te herkennen. Niet om jezelf te veroordelen, maar om stap voor stap duidelijker te voelen waar jij staat.

  
  Meer over Therapie bij communicatieproblemen →
• Echtscheiding | Afscheid nemen van je ex

  Afscheid nemen van je ex

  Schrijf een afscheidsbrief aan je ex (die je niet hoeft te versturen).
  Neem de onderstaande vragen als leidraad of om gewoon te beantwoorden.
  1. Wat was voor mij goed aan de relatie?
  
  2. Heeft het gedrag van mijn ex vervelende of traumatische herinneringen uit mijn verleden opgeroepen? En wat deed dat met mij?’
  
  3. Waarin voel ik mij niet gezien / niet erkend door mijn partner?
  
  4. Hoe kijk ik terug op het verleden met mijn ex-partner?
  
  5. Wat heb ik geleerd van de relatie?
  
  6. Afsluiting
  
  
  Succes!
  

  
  Meer over Therapie bij echtscheiding →
• Eenzaamheid | Tips omgaan met gevoelens van eenzaamheid

  Tips omgaan met gevoelens van eenzaamheid

  1. Luister naar je gedachten
  Sta even stil bij je gedachten en schrijf ze eventueel op. Dit kan opluchten. Heb je veel negatieve gedachten? Kijk daar dan eens goed naar. Kun je ze relativeren? Wat gaat er wel goed? Waar word je blij van? Het kan helpen om daar iedere dag stil te staan bij de positieve dingen en deze op te schrijven.
  
  2. Ga naar buiten
  Ga iedere dag even naar buiten om te wandelen, fietsen of hardlopen. De frisse lucht, de beweging en ook natuur zorgen ervoor dat je lichaam endorfine en serotonine aanmaakt. Naar buiten gaan is gezond, geeft balans en verminderd stress.
  
  3. Routine
  Zorg ervoor dat je een routine hebt in je dag. Maak onderscheid tussen een werkdag en een vrije dag en plan ook ontspanning in na je werk.
  
  4. Spiritualiteit
  Spiritualiteit kan helpen bij eenzaamheid. Door online yoga of meditatie te volgen zorg je voor een verbinding met jezelf. Dit kan helend werken.
  
  5. Lief zijn voor jezelf
  Wees lief voor jezelf en doe dingen waar je echt blij van wordt. Ook thuis kan dat. Ga lekker in bad met fijne badolie, neem een douche en scrub jezelf. Doe het eens anders dan normaal, wat zou je nu fijn vinden om voor jezelf te doen?
  
  6. Doe iets nieuws
  Ga eens iets doen wat je altijd al op je wensenlijstje had staan. Creatieve dingen kunnen vooral helpend zijn. Het maken van iets moois geeft voldoening. Dat hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Iedereen heeft een creatieve kant. Het kan ervoor zorgen dat je je beter voelt.

  
  Meer over Therapie bij eenzaamheid →
• Eetstoornis | Waarom doe je wat je altijd doet?

  Waarom doe je wat je altijd doet?

  Waarom doe je wat je (altijd) doet? Wil jij hier achter komen en niet telkens hetzelfde blijven doen? Lees dan verder en kom tot inzichten, zodat je ermee aan de slag kan gaan.
  
  Vaak ben je je niet bewust waarom je de dingen doet, zoals je ze doet. Dit kan leiden tot frustraties wanneer je dingen wil veranderen in je leven. Door hierachter te komen heb je een keuze en gaat het niet meer automatisch, zodat jij de controle hebt over je leven en hoe je het wil leiden.
  
  Wist je dat 80% van je emoties uit het verleden komen en maar 20% van je emoties uit het heden?
  
  Wat gebeurt er met jou wanneer je in een situatie komt waarin je je niet prettig voelt? Ga je deze gevoelens aan of probeer je ze te verdoven? Dit kan vele vormen aannemen. In extreme gevallen verslavingen, maar ook bv (over) eten of shoppen.
  
  Sta de volgende keer eens stil wat je voelt, waar je last van hebt. Is het verdriet, angst of wat anders. En wat doe je om dit gevoel te onderdrukken? Ga je het uit de weg of ga je je beschermen? Probeer je het te stillen door bv toe te geven aan ongezonde voeding of steek je liever een sigaret op?
  
  Meestal ontstaan deze patronen in je kinderjaren. Bijvoorbeeld wanneer je verdrietig was werd je getroost met eten. Of waren er situaties waarin je je wilde beschermen, maar dit niet kon? Hoe heb jij leren omgaan met emoties? Kun je je herinneren wanneer je dit gevoel voor het eerst hebt gehad?
  
  Door stil te staan wat je patronen zijn kun je deze doorbreken. Je bent niet meer dat meisje die zich moet beschermen of troosten met eten. Je bent inmiddels een volwassen vrouw die deze emoties aan kan!
  
  Je kunt nu zelf bewuste keuzes maken en weet waarom je altijd doet, zoals je deed.

  
  Meer over Therapie bij eetstoornis →
• Eetstoornis | Emotioneel overgewicht

  Emotioneel overgewicht

  5 tips: (holistisch) afvallen doe je zo!
  
  Op dieet gaan en vervolgens heel weinig eten of jezelf allerlei voeding ontzeggen, is achterhaald. Het zorgt ervoor dat je in een vicieuze cirkel komt. Wat je beter kunt doen: onderzoek of je overgewicht of verstoorde relatie met voeding wordt veroorzaakt door bovengenoemde emotionele problemen.
  Daarna kun je deze 5 tips toepassen om op een gezonde manier het gewicht te krijgen dat echt bij je past.
  
  1. Vertraag en voel
  
  We gunnen onszelf vaak geen tijd om te vertragen en te voelen. We gaan heel snel voorbij aan wat er emotioneel speelt. Druk zijn, veel werken of vaak online zijn, werkt verdovend. We dempen onze emoties. Als je op een gezonde manier wilt afvallen, is het belangrijk om ruimte vrij te maken voor voelen. Om te leren herkennen waar je gevoelens dempt met eten. Dit kan op verschillende manieren; zoek een manier die bij jou past. Zorg in elk geval voor (meer) lege ruimte in je agenda. Haal een aantal keer per uur diep adem naar je buik en onderzoek wat jij nodig hebt om langzamer te gaan.
  
  2. Leer omgaan met je emoties
  
  Als je emoties dempt met eten en daardoor regelmatig te veel eet, is het belangrijk om je emoties te observeren. Om te leren om welke emoties het gaat. Stel jezelf de volgende vragen:
  
  Welke emoties ervaar je op de momenten dat je wilt eten, terwijl je geen honger hebt?
  
  Wat zijn de triggers die deze emoties veroorzaken?
  
  Herken je deze emoties van vroeger? Op welke momenten waren ze er?
  
  Waar in je lichaam ervaar je ze? Kun je zijn met de sensaties in je lijf?
  
  Wat gebeurt er als jij deze emoties voelt?
  
  Word je bewust van je emoties en de patronen die eruit voortkomen. Hoe meer je ze leert (her)kennen en de sensaties in je lichaam er kunt laten zijn, des te makkelijker wordt het om niet naar eten te grijpen. Als je merkt dat de emoties te groot zijn, neem dan afstand van de situatie waarin je bent. Ga naar een plek waar je alleen bent en oefen met het voelen van wat er speelt. Het kan een kamer zijn waar jij je fijn en veilig voelt, maar je kunt bijvoorbeeld ook een wandeling maken.
  
  Als het om eten gaat, spelen vaak angst, ongemak, wanhoop, teleurstelling, verdriet, spanning of afwijzing een rol, maar zeker ook positieve emoties als gezelligheid en blijdschap. Ze kunnen allemaal tot gevolg hebben dat jij ongezond gaat eten. Door de emoties te voelen en te onderzoeken, leer jij jezelf dat ze er mogen zijn en dat je er verder niets mee hoeft te doen.
  
  3. Maak contact met je innerlijk kind
  
  Denk terug aan je jeugd en stel jouw innerlijk kind de volgende vragen:
  
  Wat zijn momenten waarop je het moeilijk had?
  
  Waar heb jij je eenzaam gevoeld of weinig support ontvangen?
  
  Maak contact met dat deel in jezelf en vertel het alles wat het toen had willen horen: dat het veilig is, dat jij er bent… Visualiseer dat je het alles geeft en vertelt wat het nodig heeft.
  
  4. Neem de tijd om te veranderen
  
  Er bestaat geen quick fix voor overgewicht. Gun jezelf de tijd om in kleine stapjes de patronen te ontgroeien die jij jezelf hebt aangeleerd. Geef jezelf bijvoorbeeld een jaar om veranderingen door te voeren. Evalueer elke maand hoe het gaat: wat gaat goed en waar mag ik nog extra aandacht aan besteden?
  
  5. Geef jezelf echte voedingsstoffen
  
  Suikers zorgen ervoor dat je lichaam onrustig wordt en je negatieve gedachten krijgt. Hoe stabieler je bloedsuikerspiegel, hoe prettiger jij je voelt en hoe minder groot de fysieke behoefte aan eten is. Minimaliseer het gebruik van suikers en focus je op voedsel dat rijk is aan voedingsstoffen en jou een verzadigd gevoel geeft. Denk aan groenten, eieren, vis, noten, zaden, pitten, fruit, peulvruchten en producten met langzame koolhydraten zoals havermout, zoete aardappelen en quinoa. En vergeet niet voldoende water te drinken.

  
  Meer over Therapie bij eetstoornis →
• Eetstoornis | Boekentip

  Boekentip

  "Liefde in plaats van chocolade"
  
  Geschreven door Fenna Janssen.
  
  Uitgeteld lig je op de bank met maar één gedachte: ik moet zoet, chocola, NU! Na een zware werkdag is eerst een halve zak chips nodig om tot rust te komen... Herken je deze situaties? Dit soort snoep- en snaaibuien zijn funest voor je zelfvertrouwen én je gewicht. Wil je er blijvend vanaf? En niet meer op dieet? Fenna Janssen helpt je stap voor stap in dit proces. Ze laat je onderzoeken waar jouw neiging tot emotie-eten vandaan komt. Je leert voelen dat je eigenlijk behoefte hebt aan een luisterend oor, troost of liefde. Een pak koekjes opeten vervult dit verlangen niet. Ze laat zien hoe je je behoefte aan rust en aandacht kunt bevredigen zónder naar troosteten te grijpen. Met dit boek krijg je je snoepbuien definitief onder controle. Afvallen volgt dan automatisch.

  
  Meer over Therapie bij eetstoornis →
• Faalangst | Masker

  Masker

  Het kan soms behoorlijk eng zijn om onszelf te laten zien aan de buitenwereld; zeker op de momenten dat we ons kwetsbaar voelen. We proberen ons vaak te verstoppen achter een masker, een camouflage, of een harnas. Op de korte termijn kan ons dit even vooruit helpen, echter op de lange termijn kan dit ook tegen ons gaan werken. Het kan zo'n gewoonte worden, dat we het zelf niet meer door hebben.
  Met deze oefening gaan we weer even bewust stilstaan bij je eigen maskers, camouflage en harnassen.
  
  * Welk masker, camouflage of harnas draag jij wel eens?
  
  * Wat levert dit je op?
  
  * Wat heeft dit je gekost?
  
  * Wil je hiermee doorgaan?

  
  Meer over Therapie bij faalangst →
• Faalangst | 5 tips bij faalangst

  5 tips bij faalangst

  Kenmerken van faalangst zijn uitstelgedrag, in paniek raken, geen kritiek kunnen verdragen of die uit de weg gaan, niet uit je comfortzone willen komen terwijl je diep van binnen weet dat dat je juist verder brengt, of een grote mate van perfectionisme.
  
  1. Word je bewust van je overtuigingen
  
  ‘Iedereen moet mij aardig vinden’ of ‘ik mag geen fouten maken’ of ‘dit is niets voor mij’ zijn voorbeelden van belemmerende overtuigingen. Onderzoek welke overtuigingen jij hebt, en vraag jezelf af of die je nog dienen. Brengen ze je naar het doel wat je wilt bereiken? Als je doet wat je altijd al deed, dan krijg je wat je altijd kreeg. Als je besluit om de belemmerende overtuigingen los te laten, dan open je de deur om de wereld in te gaan en te lopen naar waar je blij van wordt. Als je weet wat je graag wilt bereiken, wordt het makkelijker om belemmerende overtuigingen los te laten.
  
  2. Durf uit je comfortzone te stappen
  
  We hebben de neiging om onze angsten uit de weg te gaan. Als je weet wat je angsten zijn, kies er dan bewust voor om af en toe een risico te nemen. Dat brengt je verder. Het kan in grote en in kleine stappen. Wanneer je bijvoorbeeld die droombaan wil bij dat superleuke bedrijf, pak de telefoon en ga het gesprek aan. Of spreek je eens uit tijdens het wekelijks werkoverleg en laat weten dat je iets in te brengen hebt. Stel je steeds je scriptie uit? Maak een planning en hak het in kleine, behapbare stukjes. Zo maak je het niet te groot in je hoofd en ga je je angsten niet uit de weg.
  
  3. Praat met een ander over je faalangst
  
  Bespreek waar je tegenaan loopt met mensen uit je omgeving. Praat bijvoorbeeld eens met een goede vriendin over je angst om een werkopdracht in te leveren of om een sollicitatiegesprek te voeren. Als je het lastig vindt om daarover te praten, kun je dat ook aangeven in het gesprek. En geef aan wat je behoefte is (wil je dat de ander alleen naar je luistert of wil je ook tips of adviezen?). Erover praten lucht al vaak op; daarnaast zorgt het ervoor dat je er al een beetje meer afstand van neemt. Wat weer leidt tot meer ontspanning zodat er weer ruimte komt voor andere ideeën.
  
  4. Kijk met humor naar jezelf
  
  Welke innerlijke stem in jou ratelt er zo hard dat je er bang van wordt? We hebben allemaal een kritische stem. Geef deze stem een naam. Als er dan weer gedachten door je hoofd gaan die tot faalangst leiden, zeg dan: ‘Hé, Jantje (of welke naam jij je stem ook geeft), bedankt wat je allemaal te zeggen hebt, maar ik ga het even op mijn manier doen.’ Je zult zien dat je daarna beter in staat bent om kritiek te ontvangen over je prestaties zonder het persoonlijk op te vatten.
  
  5. Wees lief voor jezelf
  
  En niet geheel onbelangrijk: Wees lief voor jezelf. Vier je successen! Ook al zijn ze nog zo klein of onbeduidend, of pakte je actie anders uit dan gehoopt. Dus als jij die werkgever hebt gebeld en je kreeg zijn onaardige secretaresse aan de telefoon die liet weten dat hij daar toch geen tijd voor heeft: juich als je hebt opgehangen en wees megatrots op jezelf dat je hebt gebeld, ondanks het resultaat.

  
  Meer over Therapie bij faalangst →
• Hooggevoeligheid | Tips om jezelf beter te begrenzen

  Tips om jezelf beter te begrenzen

  Onderstaande tips kunnen je helpen om jezelf beter te begrenzen.
  
  Tip 1: Draag oordoppen
  
  Als je echt overprikkeld bent, kan het helpen om oordoppen te dragen of anderszins de stilte op te zoeken. Je kunt ook je oordoppen door midden knippen. Dan vallen ze niet zo op, terwijl de werking net zo goed is.
  
  Tip 2: Creëer in je huis een stressvrije plek
  
  Ruimte is een essentieel begrip voor degenen die hooggevoelig zijn. Het is daarom belangrijk om hiermee aan de slag te gaan. Wanneer je met anderen samenwoont, is het van belang een plek in huis te creëren die uitsluitend voor jou is. Richt deze plek in naar jouw eigen behoeften en zet er dingen neer die voor jou waardevol zijn. Onder andere aromatische oliën, wierookgeuren en prettige muziek kunnen je ruimte speciaal en afgebakend maken.
  
  Tip 3: Omkleden en douchen
  
  Gedurende dag verzamel je heel wat negatieve indrukken en energie. Door je kleding te verwisselen wanneer je thuis komt, en eventueel een douche te nemen, kun je alle energie die niet van jezelf is van je af laten stromen. Probeer in ieder geval te douchen voor je naar bed gaat. Op deze manier voorkom je dat je de kwalijke indrukken waar je overdag mee te maken hebt gehad mee in bed neemt. Daarnaast helpt de warmte van het water je goed te ontspannen, waardoor je beter in slaap kunt komen.
  
  Tip 4: Wees je bewust van je huid als grens
  
  Douche bewust en gebruik bijvoorbeeld een lekkere bodylotion na het douchen. Door bezig te zijn met je eigen huid, help je jezelf te begrenzen. Onze huid is namelijk een van de menselijke grenzen. Het is de eerste verdedigingslinie tegen schadelijke invloeden uit onze omgeving. De huid zorgt ervoor dat we niet snel oververhit, onderkoeld en uitgedroogd raken. Ook bezit het tastgevoel, waardoor we dingen kunnen voelen en ons kunnen afschermen voor ongewenste prikkels.
  
  Tip 5: Bescherm en zuiver je omgeving regelmatig
  
  Je kunt je omgeving beschermen en zuiveren door te luchten. Wat je kunt doen, is je ramen openen wanneer het regent. Regen zuivert namelijk, net als alle andere watervormen, op natuurlijke wijze. Ook kun je de ruimte waarin je leeft reinigen door het branden van wierook.
  
  Ga met bovenstaande tips aan de slag en ontdek wat het voor jou kan betekenen.

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Hooggevoeligheid | HSP draak

  HSP draak

  Soms heb je van die weken, flink gewerkt, de avonden vol met gezellige dingen, nauwelijks ruimte voor denk, creatieve, broed & fladdertijd en daarbij nog belangrijke gebeurtenissen met de nodige emoties. En dan plotseling op de eerst volgende volledige vrije dag ontwaakt de HSP-draak in jezelf. Je bent overprikkeld en reageert niet meer zo rustig en invoelend, zoals je eigenlijk bent. Je reageert, kortaf, of wordt heel stil, je raakt snel gefrustreerd, emotioneel, chagrijnig, mopperend, en toont weinig empathie. Ken jij die draak ook? Afgelopen week had ik weer een aantal clienten die deze draak beschreven en samen hebben we hartelijk gelachen van de herkenbaarheid. Want helaas, ook ik ken die draak nog zo op zijn tijd.
  
  Eindelijk heb je dan die vrije dag. En door wat voor reden dan ook, verloopt die minder heerlijk dan je vooraf had verwacht. Je had jezelf zo verheugd om eindelijk een dagje niets te doen en niets te hoeven. Lekker doen waar je zelf zin in hebt.
  Helaas je voelt je bij het opstaan al moe, bent chagrijnig en alle mensen in de omgeving lijken niet te doen wat jij wilt of behoefte aan hebt. Je blijft de hele dag maar mopperen op alles wat je ziet, hoort, voelt of ruikt. Op het gedrag van je kinderen, je partner, of iedereen die in jouw beleving maar voor de voeten loopt. Je stemming wordt met de minuut beroerder en ongezelliger. Ondertussen loopt het hele huis op zijn tenen en toch heb je het idee dat niemand je echt lijkt te begrijpen of hoe zwaar je het hebt.
  
  Je ziet ergens in je achterhoofd wel in dat je overtrokken op situaties reageert: “En als niemand dan wil helpen, dan doe ik het zelf wel weer”. Vervolgens mopper je weer op de geur die je ondertussen ruikt of de onmogelijke kledingcombinatie die een van je kinderen heeft aangetrokken en dat niemand iets ‘gezelligs wil doen’. Of raak je innerlijk gefrustreerd dat de onverwachtse visite niet zelf aanvoelt dat ze moeten vertrekken, omdat je eigenlijk een ander plan had. Vervolgens lijkt de draak in je hoofd groteske vormen aan te nemen en spuwt hij continue vuur in je hoofd of naar je omgeving. Een client zei het heel treffend: ik lijk wel een soort martelaar, een slachtoffer van mezelf op die momenten. De dag erna schaam ik me dood en bied ik excuses aan.
  
  Wat is er aan de hand?
  Na zoveel dagen actief bestaan, heeft je brein, je zenuwstelstel hersteltijd nodig. Alle indrukken dienen verwerkt, gecombineerd en overdacht te worden. Dat kost nu eenmaal tijd. Als je die tijd niet voldoende hebt ingebouwd dan raak je op een gegeven moment overprikkeld, gestresst. Het moment dat de Draak de kop op steekt, is voor iedereen verschillend. Feit is dat iedere HSP-er overprikkeling kent. Hierboven staat de kortdurende overprikkeling beschreven. Ernstiger is de chronische overprikkeling.
  
  Reageer je actief of passief op overprikkeling?
  Je kunt op verschillende manieren reageren op je overprikkeling. Dit kan op een heel actieve manier of passieve manier. Bovenstaande manier is een passieve manier van omgaan met overprikkeling. Je doet eigenlijk niet zo heel veel om verantwoordelijkheid te nemen voor jouw eigen overprikkeling. Deels wordt dat gestuurd door je onbewuste sensorische prikkelverwerking. Je merkt dan extra veel details op, moppert, raakt gestressed en emotioneel. Je bent geneigd te extern georienteerd te blijven. Je ziet de oorzaak van jouw nare gevoel op dat moment in de omgeving, terwijl het eigenlijk al een langdurige prikkelopbouw is geweest. Tegelijkertijd verwacht je van de omgeving dat ze zich dusdanig aanpassen, rekening met je houden, mee werken, zodat het voor jou weer prettig is. “Dat weten ze toch, dat snappen ze toch!”. Hier schuilt een grote externe afhankelijkheid in. Want je omgeving heeft op dat moment alleen maar last van jou en kan jou niet helpen. Dat is niet hun verantwoordelijkheid. Als jij niet aangeeft wat jij nodig hebt of waar jouw grenzen liggen. Hoe moeten zij het dan weten?
  
  Er is ook een actieve manier om je overprikkeling de baas te zijn. Dan vermijd je extra zintuiglijke prikkels in de omgeving, vermijd je groepen. Je gaat doen wat jij wilt en zoekt bewust een activiteit op die jou rust geeft. Voor de een is dat zich terug trekken en weer een ander vindt het heerlijk ontspannend om naar muziek te luisteren of het bos in te gaan. Weer een ander stort zich op zijn hobby of zoekt juist sociale contacten op die ontspannen. Waar het om gaat is dat je bewust bent dat je jouw emoties weet te duiden, dat je weet dat je overprikkeld bent. Als je niet naar de eerste emoties, symptomen van je overprikkeling luistert, raakt het van kwaad tot erger en kan je je aan het einde van de dag down en alleen gaan voelen. Als je niet alert bent, praat je jezelf nog verder de dip in.
  
  Wat helpt tegen overprikkeling?
  
  Zoveel mensen, zoveel recepten tegen overprikkeling. Hier een paar voorbeelden:
  
  * De draak gewoon even uit laten razen en je omgeving te vertellen dat je een ‘off-day’ hebt en graag een dagje wat met rust gelaten wilt worden. Morgen weer een nieuwe en vaak betere dag.
  * Denk, verwerk, creatieve, broed- en fladdertijd in plannen tussen alle bezigheden door. Zodat je zenuwstelsel na belasting weer kan ontspannen.
  Ontdek jouw mogelijke belasting, door in een boekje bij te houden wat en hoeveel je doet en meemaakt. Ontdek wanneer de overprikkeling dan toeslaat en hoe lang die duurt. Dan ontdek je vanzelf de dynamiek. Je kan prima overwerken, een druk weekend hebben of een aantal avonden actief zijn. Maar er is altijd een moment dat het genoeg is. Hoe meer balans je vindt in activiteit-ontspanning. Hoe beter je functioneert.
  * Luister naar je emotie, wat wil het vertellen, waar heb jij behoefte aan, is er een grens, heb je iets te uiten/te vertellen? Handel daarna. Ga doen wat je nodig hebt: slapen, naar buiten, andere activiteit doen, sporten, mediteren, yoga, massage, alleen zijn, eten & drinken, goed gesprek, energetische oefeningen zoals gronden, samen zijn met bepaalde mensen die ontspanning geven, etc. Voor iedere HSP-er is dit anders. Onderzoek jouw recept.
  * Het stuur van je dag zelf in handen te nemen. Jij voelt dat het genoeg is, laat de omgeving of andere mensen niet bepalen hoe jouw dag eruit ziet, omdat je te veel rekening houdt met de anderen.
  * Realiseer dat je nare gevoelens, ‘slechts’ overprikkeling betekenen en dat het niet betekent dat het ‘slecht’ met je gaat, maar dat je zenuwstelsel aan rust toe is. Vergelijk het maar met een overbelast been. Die gun je ook rust, als je lief bent voor jezelf.
  * Als je bemerkt dat je te veel in je hoofd zit, en daardoor overprikkeld bent geraakt is het belangrijk om je lichaamsbewustzijn en gronding te vergroten: alles wat je fysiek kan doen, je zintuigen prikkelen en stimuleren, helpt. Denk aan wandelen, fietsen, sporten, hobby’s met je handen, zoals schilderen, tuinieren, hout bewerken etc. Je komt dan uit je gedachtenstroom, meer in het nu, zoals dat zo mooi heet. Je focust weer op wat je nu met je lijf aan het doen bent. Dat geeft ontspanning.

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Hooggevoeligheid | Tips om beter geaard te blijven

  Tips om beter geaard te blijven

  Met deze tien tips blijf je stevig geaard.
  
  1. Zorg dat je voldoende warm bent
  
  Warmte omhult en beschut je. Een warme douche spoelt stress weg. Warme voeten en handen zijn erg belangrijk. Door bezig te zijn met je eigen huid help je jezelf beter te begrenzen. Douche en baad bewust (denk dus niet aan allerlei dingen die je nog moet doen die dag). Neem de tijd jezelf in te oliën en sta daarbij stil bij elk stukje van je huid. Gebruik rozenolie die een beschermende en omhullende werking heeft. Met bepaalde delen van je lichaam heb je waarschijnlijk meer contact dan met andere. Kun je dat voor jezelf verklaren?
  
  2. Zoek naar hobby’s die je energie omlaag brengen
  
  Zoals werken met klei en steen, trommelen (misschien werken andere vormen van muziek maken ook) of werk in een tuin. Er zijn veel oosterse sporten zoals qi gong, tai chi en yoga die je goed doen aarden. Van belang is hierbij dat je leraar of lerares zelf goed geaard is (wat niet altijd zo is).
  
  3. Maak contact met de aarde
  
  Op ieder willekeurig moment, zoals tijdens het wachten op trein, bus of tram, kun je wat meer in je lichaam komen door je bewust te worden van het contact dat je maakt met de aarde. Wiebel wat op je voeten en laat je gewicht in je benen en voeten zakken. Ontspan je lichaam zo goed mogelijk.
  
  Als je dit moeilijk vindt, kun je de spieren eerst stevig aanspannen en daarna ontspannen. Wees je bewust van de kracht die de aarde je geeft. Dit is een zeer elastische standvastigheid die door het midden van je lichaam vanuit de grond tot in je kruin loopt. Vergelijk jezelf met een boom die goed geworteld is, maar waarvan de takken meewiegen in de wind.
  
  4. Laat je zo nu en dan masseren
  
  Shiatsu wordt door de kleding heen gegeven en is daarmee een weinig bedreigende maar wel diepgaande massagevorm.
  
  5. Mediteer een kort moment
  
  Als je voelt dat je onrustig of overprikkeld bent, breng dan je energie naar beneden door een van de volgende technieken: doe wat rustige strekoefeningen, mediteer een kort moment (dit hoeft niet ingewikkeld te zijn en zelfs niet zittend te gebeuren. Je kunt ook al lopende mediteren). Ga na welke chakra’s openstaan of gesloten zijn, stel je voor dat je verbonden bent via een onzichtbare draad met de grond, ga een tijdje op de grond of nog beter, onder een boom zitten (wel met je winterjas aan natuurlijk).
  
  6. Eet regelmatig en gezond
  
  Wees je bewust dat ook voeding een kwaliteit van de aarde is en omring de maaltijd met de eigenschappen die erbij horen, zoals rust. Heb respect voor voedsel, dan respecteert het jou ook. Leer daarbij te luisteren naar de wensen van je lichaam. Waarom heb je een zoetbehoefte? Kun je deze oplossen door fruit te eten? Waarom schrok je je eten naar binnen of voel je weinig honger? Onderzoek je eigen voedingsgewoonten.
  
  7. Visualiseren van je grenzen
  
  Ben je in een ongemakkelijke situatie maar is het onmogelijk eruit weg te lopen, visualiseer dan een begrenzing. Stel je voor dat je in een glazen bol zit die je afschermt van de mensen om je heen. Een andere, vriendelijkere vorm van afscherming is je voor te stellen dat er een roos tussen jou en de ander staat. Geef de ander het uitzicht op die mooie roos en wens hem of haar het allerbeste toe maar verbreek de (claimende) verbinding. Deze visualisatie helpt je ook met het afschermen van negatieve denkkracht van mensen op een afstand.
  
  8. Zoek naar manieren die jouw behoefte aan bezinning en bezieling voeden
  
  Leef intens en positief. Vergeet niet de kracht van creatieve activiteiten. Een wandeling in de natuur doet eveneens wonderen. Je kunt jezelf met kleine dingen gelukkig maken. Herzie je verleden in het licht van je hooggevoeligheid. Dit kun je alleen of met behulp van een therapeut doen. Zorg in ieder geval voor een uitlaatklep. Als er niet direct een persoon is met wie je deze intimiteit kunt delen, kun je bijvoorbeeld dingen opschrijven.
  
  9. Zoek bewust regelmatig de stilte op
  
  Niet altijd kun je onaangename prikkels, zoals geluidsoverlast, onaangename geuren, onwelkome energieën, uit de weg gaan. Zoek ter compensatie zo veel mogelijk positieve ervaringen: zoek bewust regelmatig de stilte op, luister naar kalmerende muziek, brand heerlijke geuren, neem geurbaden, wees je meer bewust van je eigen energie op momenten dat je alleen bent. Soms ben je toch rusteloos, gespannen of zeer emotioneel. Realiseer je dat dit signalen zijn. Wat vertelt deze spanning of emotie je? Kun je de emotie laten zijn, zonder dat je jezelf er al te zeer mee vereenzelvigt?

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Hooggevoeligheid | Herkenningspunten HSP

  Herkenningspunten HSP

  1. Uitgeput zijn na sociaal contact
  Heb je als HSP na een sociale kletsmiddag, waarin van alles wordt besproken, tijd nodig om bij te komen? Om alles wat bij je binnen is gekomen te laten bezinken? Zo ja, dan ben je misschien niet alleen moe geworden van de dingen die zijn besproken, maar ook van alles wat je bij een ander voelt dat niet wordt uitgesproken.
  
  Hooggevoelige mensen pikken meer op dan alleen de woorden die worden gezegd. Ze pikken emoties en energieën op die rondom een persoon voelbaar zijn of energieën die worden uitgestraald door ruimtes en omgevingen. En hier kan je zeker moe van worden. Vooral wanneer het negatieve emoties en energieën zijn.
  
  2. Drukte vermijden
  Het is nu al de zoveelste keer dat ik een HSP-er spreek die het winkelen in weekenden en koopavonden steevast vermijdt, omdat het te druk is. Lange rijen voor de kleedkamers en kassa’s, en mensen die over de straten krioelen.
  
  Maar dit geldt ook voor andere drukke plekken zoals concerten, de kermis, pretparken, bioscopen en theaters. Dit zijn typische uitstapjes waar veel mensen bij elkaar komen. Hooggevoelige mensen zoeken over het algemeen meer de rust op. Mochten ze toch ergens willen winkelen dan gaan ze een keer op een doordeweekse dag, kopen hun items online of gaan er in het weekend vroeg op uit.
  
  3. Een lichaam dat snel reageert
  Wat hooggevoelige personen met elkaar delen is een geest en lichaam dat sterk reageert op impulsen van buitenaf. Dit kunnen positieve en negatieve prikkels zijn in de vorm van emoties, voeding, muziek, beweging enzovoort. Alles wat via de zintuigen bij ons binnenkomt.
  
  Sommige HSP-ers krijgen hoofdpijn of worden misselijk wanneer ze voelen dat iemand in hun fysieke nabijheid of op afstand verdrietig is. Hetzelfde kan gelden met betrekking tot je eigen emoties. Als je nooit hebt leren omgaan met verdriet, woede en angst kan dit zich uiten via het lichaam door obstipatie, buikpijn en nog veel meer fysieke klachten. Sommige hsp-ers kunnen bij een bezoek aan een oude kathedraal of voormalig oorlogsgebied onwel worden, omdat ze voelen welke narigheden zich hebben afgespeeld op die locaties.
  
  Naast het opvangen en verwerken van negatieve prikkels kunnen HSP-ers zich helemaal opgeladen voelen door positieve prikkels zoals yoga, massages, sauna, het contact met dieren en baby’s of een stevige wandeling op het stand of door het bos.
  
  4. Authentieke contacten
  Waar HSP-ers van opleven zijn authentieke contacten. Authentiek contact houdt bijvoorbeeld in dat je uit werkelijke interesse aan iemand vraagt hoe het met diegene gaat. Dit houdt in dat je wacht op een antwoord en het mogelijke antwoord verwelkomt met een open houding.
  
  Hooggevoelige personen hebben torenhoge antennes voor mensen die niet authentiek zijn. Het staat niet bij iedereen even scherp afgesteld, maar de wens is helder: authentiek contact is waar HSP-ers naar streven.
  
  5. Zorgen voor een ander
  Sta je vaak klaar voor een ander? Zeg je veel vaker ‘ja’ dan ‘nee’ tegen een hulpvraag? Dan ben je vast een heel lief en zorgzaam type die oog heeft voor wat een ander nodig heeft. Direct meedenken en de handen uit de mouwen steken is je ook niet vreemd.
  
  Wat hieraan ten grondslag ligt, is de innerlijke wens dat je wilt dat het goed gaat met de ander en het weten dat je een verschil kunt maken. Een verschil wordt gemaakt door na werktijd met de aanhangwagen een meubelstuk voor vrienden op te halen. Of babykleding en aanverwante artikelen te bewaren voor vrienden, omdat zij het met liefde zouden hergebruiken.
  
  Het zorgen voor een ander is één van de vele kwaliteiten van een hooggevoelig persoon. Vaak merken HSP-ers al wat je nodig hebt alvorens de hulpvraag wordt gesteld. Simpelweg door de manier hoe de ander uit zijn ogen kijkt, trillingen in de stem of door de stand van de lichaamshouding.
  
  6. Hart voor mens, dier en natuur
  Tenslotte hebben hooggevoelige mensen een sterke relatie met mens, dier en natuur. De ene hooggevoelige is de andere niet. Je kan een sterke verbinding voelen met baby’s en lichamen, en tegelijkertijd een mindere relatie hebben met mensen die de oren van je hoofd kletsen.

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Hooggevoeligheid | Hoe kun je als HSP je energie in balans houden

  Hoe kun je als HSP je energie in balans houden

  1. Eet op tijd
  Hooggevoelige mensen staan ten opzichte van niet hooggevoelige mensen extra open voor prikkels, ook voor voeding. Hooggevoelige mensen kunnen, doordat zij hectiek in de buitenwereld ervaren, hier in opgaan en zichzelf en hun lichaam compleet vergeten. Wellicht vergeet je geregeld om te eten? Hierdoor kun je fysiek, emotioneel en mentaal uit balans raken. Een duidelijk signaal dat je te laat eet is een knorrende maag. Subtielere signalen van te laat eten zijn dat je vermoeider raakt en merkt dat er minder werk uit je handen komt, je humeurig wordt en jij je minder goed concentreert. Plan daarom bewust tijd in om te eten.
  
  2. Leef je droom
  Op school wordt leven vanuit je hoofd en ratio gestimuleerd. Hooggevoelige mensen kunnen zichzelf hierin verliezen en wegcijferen. Misschien ben je andermans droom in plaats van je eigen droom gaan leven? Leven naar andermans wensen en verwachtingen kost energie. Durf stap voor stap te voelen waar je hart blij van wordt en je eigen droom te leven, ook wat betreft werk (gemiddeld werkt iemand in zijn leven 100.000 uur!). Geef jezelf hiervoor de tijd.
  
  3. Vraag om hulp
  Hooggevoelige mensen kunnen vaak gemakkelijker geven dan ontvangen. Hooggevoelige mensen kunnen zich bezwaard voelen om hulp te vragen: misschien ben je bang dat je iemand tot last bent en denk je daarom dat je alles alleen moet doen? Herinner jezelf eraan dat je net zoveel recht hebt om te ontvangen als te geven. Durf jouw ruimte in te nemen en om hulp te vragen: dit helpt je ook om je dromen te realiseren.
  
  4. Ga naar plekken die je inspireren
  Veel hooggevoelige mensen gaan op in de ‘ratrace’, doordat ze zo openstaan voor indrukken: ze rennen van hot naar her, zonder echt bewust te leven en waar te nemen wat er speelt. Alsmaar in de actiestand leven vreet energie. Wanneer ben je naar een plek geweest die jou werkelijk inspireerde? Plekken die jou positief raken voeden je. Besteed hier tijd aan. Hooggevoelige mensen laden bijvoorbeeld op in de natuur, of in een museum met kunst waar zij van houden.
  
  5. Omring je met mensen die jou verder helpen
  Hooggevoelige mensen hebben snel door of iemand energie geeft of kost. Misschien voel jij je volledig opgeladen na een inspirerend gesprek met een vriendin, of enorm leeggezogen nadat een buurman heeft geklaagd? Omring je met mensen die jou ondersteunen en jou een goed gevoel geven. Zo behoud jij je energie.

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Hooggevoeligheid | Tips voor meer balans en rust

  Tips voor meer balans en rust

  
  1. Plan je sociale afspraken in rondom jouw heilige momenten van rust en ontspanning.
  Vooral tijdens drukke periodes is het een uitdaging om voor jezelf te kiezen. Ik ken behoorlijk wat mensen wiens weekenden de komende twee maanden helemaal volgeboekt zitten. Wat zou het heerlijk zijn als je weet wanneer je tot rust kan komen. Om dit voor jezelf te verwezenlijken is het van belang om sociale afspraken met beleid in te plannen.
  
  2. Wat zijn jouw momenten van ontspanning?
  Is dat misschien op de bank kruipen met een kop thee en een leuk tijdschrift? Of een uurtje flink sporten om los te komen van je hoofd-activiteiten? Wat het ook is, zorg ervoor dat je voor jezelf weet wat je nodig hebt om weer bij te tanken voor een nieuwe werkdag.
  
  3. Wees lief voor jezelf en kom terug op de gemaakte afspraken.
  Heel af en toe schiet het er natuurlijk bij in om heel bewust je sociale afspraken rondom jouw heilige momenten van ontspanning in te plannen. Wat doe je dan? Bel op en laat weten dat je wat rust nodig hebt. Het ‘nee-zeggen’ kun je combineren met het maken van een nieuwe afspraak.
  
  4. Eerst bij te komen alvorens je te richten op iets anders.
  Hooggevoelige personen krijgen via de zintuigen heel veel impulsen binnen. Na een werk- of schooldag is het zaak om eerst bij te komen alvorens je te richten op iets anders. De noodzaak van het creëren van deze ‘tussenruimte’ verschilt per hooggevoelig persoon. Werk je bijvoorbeeld als leerkracht op de lagere school en ben je de hele dag bezig geweest met het managen en richting geven aan achtentwintig kinderen? Wellicht heb je dan behoefte aan stilte. Of heb je op kantoor gewerkt en was het een hectische dag? Kom thuis door bijvoorbeeld vijf minuten te nemen voor een douche waarna je in je thuiskloffie oppakt wat er te doen staat.
  
  5. Wandeling in de buitenlucht.
  Buiten zijn doet een mens goed en vooral een hooggevoelig mens. Sinds september dit jaar gaat mijn dochter (ook HSP) naar de basisschool. Na een schooldag zie ik dat ze oververhit is door alle indrukken. Het rood staat letterlijk op haar wangen. Een wandeling door het nabijgelegen stukje bos of tien minuten spelen in een speeltuin zorgt ervoor dat ze lekkerder in haar vel zit.
  
  6. Creëer de sfeer waarin jij wilt opladen.
  Wat ik zeer aangenaam vind, is het aansteken van kaarsen, het dimmen van licht en het opzetten van rustige muziek in de woonkamer. Wat zijn jouw rituelen?
  
  7. Creeër speelruimte. Essentiële ruimte om onszelf te ontspannen en op te laden. “Lieverd, kun je alsjeblieft de tv wat zachter zetten? Ik heb behoefte aan stilte en ik wil graag samen met jou in deze ruimte zijn.” Of: “Het zou fijn zijn als ik dit weekend iets kan gaan doen met vrienden. Wanneer kunnen wij dit even met elkaar bespreken?” Wij hebben allemaal die speelruimte nodig. Om adem te halen, om inspiratie op te doen.
  
  8. Vraag niet zoveel van jezelf.
  Schroef je doelen omlaag en word een leuker en lichter hooggevoelig mens. Ieder heeft zijn verantwoordelijkheden en verplichtingen, maar veel vaker dan dat jouw hooggevoelige zelf er bewust van is, draag je meer op jouw schouders dan nodig is. Baken je grenzen af en ga voor jezelf na wat je aan verantwoordelijkheden en verplichtingen los kunt laten. Bewaak je emotionele grenzen. Tot hier en niet verder, want anders verzuip je in alle verantwoordelijkheden, terwijl het leven veel mooier en lichter kan zijn.

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Hooggevoeligheid | Zelfverdediging voor andermans emoties

  Zelfverdediging voor andermans emoties

  
  Neem een time-out
  Wie weet dat hij bevattelijk is voor andermans stemmingen kan zich voorbereiden, zegt onderzoeker Elaine Hatfield.
  
  ‘Gevoelige mensen zijn goed in het omgaan met en begrijpen van anderen, maar na een poosje put het ze uit.’ Neem op tijd een time-out, adviseert ze. Beperk bijvoorbeeld het familiebezoek tijdens de feestdagen als de kans bestaat dat er veel negatieve emoties over tafel vliegen.
  
  Ongevoeliger zijn heeft volgens Hatfield als voordeel dat je een stuk langer in een emotioneel geladen situatie kunt blijven. Het nadeel is wel dat je misschien minder goed op anderen bent afgestemd.
  
  Oefen in compassie
  Bewustwording alleen is niet genoeg, aldus breinonderzoeker Tania Singer. Er is een extra stap nodig om te voorkomen dat de nare emoties van de ander je overspoelen.
  
  De oplossing is volgens haar compassie: een gevoel van warmte en zorgzaamheid, zonder dat je daarbij direct ook de emotie van de ander overneemt.
  
  Singer ontdekte dat monniken daar meesters in zijn. Als zij tijdens hersenonderzoek filmpjes bekeken van mensen die pijn leden, lichtten hersengebieden op die met zorg te maken hebben, en niet de hersengebieden die verband hebben met nare gevoelens zoals verdriet en pijn.
  
  Dat laatste gebeurde wel bij de andere proefpersonen. Singers advies: ga mediteren, het helpt je te leren om ook op zo’n compassievolle manier naar lijden te kijken.
  
  Zoom uit
  In aanraking geweest met iemand die veel energie kost? Zoom uit en bekijk de interactie tussen jullie beiden alsof je naar een film kijkt.
  
  Onderzoeker Daniel Rempala liet proefpersonen filmpjes zien van blije of verdrietige mensen. Ze moesten reageren als therapeut, alsof de persoon op het filmpje bij hen als cliënt op gesprek was.
  
  Rempala ontdekte dat dissociatie, jezelf mentaal buiten de gebeurtenis plaatsen, ertoe leidde dat mensen minder geraakt werden door andermans emoties dan wanneer ze zich in de ander probeerden te verplaatsen.

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Hooggevoeligheid | Gebruik creativiteit als een uitlaatklep voor emoties

  Gebruik creativiteit als een uitlaatklep voor emoties

  HSP's hebben vaak een diepe emotionele wereld, en het kan lastig zijn om al die gevoelens te verwerken. Een manier om hiermee om te gaan is door creativiteit in te zetten als uitlaatklep. Schilderen, schrijven, muziek maken, of een andere creatieve activiteit kan helpen om emoties te uiten zonder dat er woorden nodig zijn. Dit niet alleen helpt om innerlijke spanning te verminderen, maar kan ook leiden tot een grotere zelfexpressie en persoonlijke groei.

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Hooggevoeligheid | Ontwikkel een zintuiglijk 'dieet'

  Ontwikkel een zintuiglijk 'dieet'

  HSP's zijn gevoeliger voor zintuiglijke prikkels zoals geluiden, geuren en beelden. Door een persoonlijk zintuiglijk 'dieet' te ontwikkelen, kun je bewust kiezen welke prikkels je wel en niet toelaat in je leven. Dit kan betekenen dat je bepaalde soorten muziek luistert die je kalmeren, geuren in je omgeving kiest die je plezierig vindt, of visuele stimuli minimaliseert die je stress veroorzaken. Door zorgvuldig te kiezen welke zintuiglijke ervaringen je voedt, kun je je welzijn aanzienlijk verbeteren.

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Hooggevoeligheid | Niet alles wat je voelt, hoeft opgelost te worden

  Niet alles wat je voelt, hoeft opgelost te worden

  Als je gevoelig bent en veel nadenkt, wil je emoties vaak begrijpen, fixen of onderdrukken. Maar gevoelens zijn geen fouten die gerepareerd moeten worden.
  Ze zijn signalen.
  Soms is het genoeg om tegen jezelf te zeggen: "dit mag er even zijn."
  Ruimte geven aan wat er speelt, zonder het te analyseren, brengt vaak meer rust dan eindeloos piekeren.
  
  Merk vandaag op wat je voelt zonder het te verklaren of weg te duwen. Alleen maar opmerken is genoeg.

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Hooggevoeligheid | Rust zit vaak in eenvoud, niet in oplossingen

  Rust zit vaak in eenvoud, niet in oplossingen

  Als je veel nadenkt, ga je al snel zoeken naar oplossingen. Nog een plan, nog een inzicht, nog iets om te verbeteren.
  Maar rust zit vaak niet in méér doen, maar in minder.
  In iets simpels. Iets wat je lichaam helpt om even te zakken.
  
  Zoals ook in je eigen werk terugkomt: het gaat niet om oplossen, maar om ruimte geven.
  
  Doe vandaag iets simpels zonder doel. Wandelen, iets opruimen, even naar buiten. Zonder dat het iets hoeft op te leveren.

  
  Meer over Therapie bij hooggevoeligheid →
• Jaloezie | Zo omarm je negatieve emoties

  Zo omarm je negatieve emoties

  negatieve emoties kunnen je leven flink overschaduwen. Toch hebben ze ook hun goede kanten
  
  Afgunst en jaloezie
  Waar het goed voor is: Jaloers op die figuur in je handbalteam die zo walgelijk goed kan dribbelen? Dat gevoel van afgunst spoort je aan om harder je best te doen en uiteindelijk net zo’n goede dribbelaar te worden. Of misschien wel een betere.
  
  Onderzoek door de universiteit van Tilburg bevestigt dat: afgunst maakt ons meer vasthoudend en leidt tot betere prestaties.
  
  In een relatie kan jaloezie beschermend werken. Als er een derde partij in het spel is en je komt in opstand, laat je daarmee merken om je partner te geven. Dat vergroot de kans dat jullie relatie deze situatie overleeft.
  
  Waar het gevaarlijk wordt: ‘Onder sommige omstandigheden kan afgunst zich tegen je keren,’ zegt psycholoog Pieternel Dijkstra die al jaren onderzoek doet naar jaloezie en afgunst.
  
  ‘Stel dat je baalt omdat je collega promotie maakt. Dan hangt het ervan af of je zelf kans op die promotie had. Ben je met jouw capaciteiten tot hetzelfde in staat, gebruik dan je jaloezie als vehikel om dat te bereiken.
  
  Maar is die promotie voor jou niet haalbaar, dan heeft het weinig zin te blijven hangen in jaloezie. Doe je dat wel, dan kan het je opvreten. Je gaat je ingraven, roddelen, de ander naar beneden halen.’
  
  Ermee omgaan: ‘Veel verstandiger is het om je op een moment van afgunst af te vragen wat je waarden zijn. ‘Wil je die promotie echt, past die baan inhoudelijk bij wie je wilt zijn? Of ging het je stiekem om de status?
  
  Als mensen dieper in zichzelf kijken, ontdekken ze vaak dat ze meer behoefte hebben aan iets wat daaronder ligt: gezien en gewaardeerd worden. Dat kun je ook buiten je werk vinden, bijvoorbeeld als voorzitter van je sportclub.’
  
  Jaloersheid in relaties wordt destructief als je dat gevoel uit zonder er eerst over na te denken. ‘Impulsief uitvallen, sneaky controleren, enorm zeuren of een kruisverhoor afnemen werkt averechts.
  
  Je doet er beter aan om je jaloezie eerst te bestuderen voordat je er iets mee doet. Ben je wel redelijk, is er echt iets aan de hand? Of zijn het hersenspinsels, en heb je vooral last van je eigen onzekerheid?’
  
  Maar als je echt bedrogen bent, word dan vooral goed boos. ‘Daarmee laat je weten: jij bent belangrijk voor mij. Ga met je partner praten, en maak afspraken over de grenzen van jullie relatie.’
  
  

  
  Meer over Therapie bij jaloezie →
• Onzekerheid | EHBO KIT (omgaan met emoties)

  EHBO KIT (omgaan met emoties)

  EHBO KIT (omgaan met emoties)
  
  1. Benoem de emotie
  2. Traceer de locatie van de emotie in je lichaam
  3. Verzacht; beeld in, zeg bv "verzacht"
  
  Kalmeren; leg de hand op de plek waar je het voelt in je lichaam en troost, dit kan ook met woorden
  Sta toe; dit mag er zijn, geef het de ruimte

  
  Meer over Therapie bij onzekerheid →
• Onzekerheid | Jezelf serieuzer nemen

  Jezelf serieuzer nemen

  De onderstaande tips helpen je om jezelf serieuzer te nemen, waardoor anderen (al die losers die jou niet serieus nemen dus) een betere houding zullen aannemen tegenover jou. Werd tijd. ;)
  
  1. Ontwikkel je zelfvertrouwen
  Als jij uitstraalt dat je van jezelf houdt, dan pikken anderen dat op uit je lichaamstaal. Zij redeneren onbewust dat, als jij zo zelfverzekerd bent, je daar wel een goede reden voor zult hebben.
  
  Op feestjes of netwerkborrels tref je soms mensen die uitstralen dat ze succesvol zijn. Ze komen zelfverzekerd over, hun lichaamshouding is ontspannen, ze zien eruit alsof ze niets hoeven te bewijzen.
  
  Dat soort mensen neem je direct serieus. En door je eigen zelfvertrouwen te ontwikkelen, kun je deze uitstraling ook opbouwen.
  
  2. Stel een doel
  Of liever, een missie. Het maakt niet uit waar je staat in het leven. Het is vooral belangrijk dat je voor ogen hebt hoe je van hier naar je droomleven gaat komen.
  
  Het maakt niet uit wat je missie is. Het hoeft niets hoogdravends of wereldschokkends te zijn. Het gaat er vooral om dat je iets voor ogen hebt, en je daarin vastbijt. Daar krijgen mensen al snel respect voor.
  
  Leven met een missie voelt niet alleen ontzettend inspirerend. Het geeft andere mensen het signaal dat jij serieus te nemen bent.
  
  3. Neem je eigen doelen serieus
  Je missie is niet ‘zomaar’ een doel. Het is belangrijk. Als jij je eigen doelen serieus neemt, dan zullen de mensen in je omgeving hetzelfde doen. Ze volgen jouw voorbeeld.
  
  Als jij regelmatig vertelt over de webwinkel die je wilt gaan openen, dan verlies je op den duur je geloofwaardigheid. Zodra je echter laat zien dat je dit doel serieus neemt, en concrete stappen zet richting je droom, dan word je direct serieus genomen.
  
  Er zijn heel veel mensen die iets willen bereiken. Er zijn weinig mensen die het ook daadwerkelijk gaan doen. Je neemt jezelf serieus – en wordt dus serieus genomen door anderen – als je offers brengt om je doel te bereiken.
  
  Als je stopt met kleppen en start met doen.
  
  4. Leef zo congruent mogelijk
  Dat wil zeggen: leef volgens de waarden waar je in gelooft. Als jij eerlijkheid belangrijk vindt, lieg en verdraai dan nooit. Als duurzaamheid hoog op je agenda staat, koop dan niet ineens een benzineslurpende auto.
  
  Congruentie geeft je een rustig gevoel, en het maakt je vaak een beter mens. Mensen waarderen congruentie in anderen. Je bouwt er respect mee op terwijl je je eigen leven puurder maakt.
  
  5. Stop met jezelf willen bewijzen
  Mensen die kalm overkomen en zich duidelijk niet proberen te bewijzen, stralen uit dat ze zichzelf niet hoeven te bewijzen.
  
  Als jij zelf weet dat je goed genoeg bent, dat je in je eigen ogen succesvol bent, dat je je tevreden voelt met hoe je leven op dit moment in elkaar steekt, dan hoef je niets te bewijzen.
  
  Dan kun je zwijgen. Dan kun je oprecht interesse tonen in anderen. Dan kun je stoppen met pushen, met je gelijk halen, met je mening altijd maar verkondigen. Dan kun je simpelweg zijn. En je kunt anderen mensen rustig laten zijn wie ze zijn.
  
  Mensen die niets proberen te bewijzen lijken interessanter en worden serieuzer genomen. En ze zijn leuker gezelschap, dat is mooi meegenomen.
  
  

  
  Meer over Therapie bij onzekerheid →
• Onzekerheid | Tips meer zelfvertrouwen

  Tips meer zelfvertrouwen

  
  1. Verzorg jezelf goed.
  
  2. Werk aan je lichaam. Ga sporten en word fitter, sterker en vergroot je zelfvertrouwen.
  
  3. Breek je taken op in kleine stukjes. Hoe meer taken je kunt wegstrepen, hoe sneller je zelfvertrouwen groeit.
  
  4. Schaam je je voor een fout die je hebt gemaakt? Probeer het los te laten. Schrijf het bijvoorbeeld van je af. Die dingen gebeuren – en weer door.
  Alle succesvolle mensen maken fouten. Dus jij ook.
  
  5. Let op hoe je in je hoofd over jezelf denkt en praat. Vaak zijn we onnodig hard voor onszelf. Behandel jezelf zoals je een goede vriend zou behandelen.
  
  6. Maak een lijstje met dingen waar jij goed in bent. Wat zijn jouw unieke talenten waar je blij mee bent?
  
  7.Maak een lijstje met dingen die je hebt bereikt waar je trots op kunt zijn. Vooruitgang helpt je meer zelfvertrouwen te krijgen. Focus je op de stappen die je hebt gezet.
  
  8. Zeg me na: “Ik ben goed zoals ik ben”.
  
  9. Besef dat iedereen onzeker is over iets. En vrijwel iedereen heeft last van een gebrek aan zelfvertrouwen.
  
  10. Omring je met positieve mensen. Als je leven gevuld is met zeikerds wordt het tijd om je sociale kring uit te breiden.
  

  
  Meer over Therapie bij onzekerheid →
• Onzekerheid | Staan voor je eigen waarden

  Staan voor je eigen waarden

  Oefening: Staan voor je eigen waarden
  
  Ken je persoonlijke waarden
  Kies drie waarden uit onderstaand lijstje waarvan jij voelt dat ze echt bij je passen. Of bedenk zelf waarden die niet in het lijstje staan.
  Verbinding, loyaliteit, vrijheid, vriendschap, ontspanning, diepgang, saamhorigheid, spontaniteit, gezondheid, creativiteit, bescheidenheid, zorgzaamheid, zelfstandigheid, sociaal zijn.
  
  Bepaal nu welk gedrag past bij je waarden.
  Bijvoorbeeld bij ‘verbinding’: goede gesprekken voeren met mensen, echt contact maken, mensen om je heen verzamelen om wie je echt geeft.
  
  Stel je nu een situatie voor zoals het bij je waarden past. Wat zou je willen veranderen ten opzichte van hoe het normaal gesproken verloopt?
  Bijvoorbeeld: Ik wil niet de hele tijd in de keuken staan, maar zelf ook plezier hebben van het feestje en tijd hebben om met anderen te praten.
  
  Welke (kleine) stap zou je kunnen gaan zetten om daar alvast iets van in de praktijk te brengen?
  Bijvoorbeeld: Ik vraag mijn gasten om zelf eten en drinken mee te nemen.

  
  Meer over Therapie bij onzekerheid →
• Onzekerheid | 12 tips voor meer zelfvertrouwen

  12 tips voor meer zelfvertrouwen

  1. Verzorg jezelf goed.
  
  2. Ben je op een nieuwe plek? Kijk om je heen met een blik van “Kijk eens, wat een interessante plek.” Met een zachte glimlach op je gezicht.
  
  3. Schaam je je voor een fout die je hebt gemaakt? Probeer het los te laten. Schrijf het bijvoorbeeld van je af. Die dingen gebeuren – en weer door.
  Alle succesvolle mensen maken fouten. Dus jij ook.
  
  4. Let op hoe je in je hoofd over jezelf denkt en praat. Vaak zijn we onnodig hard voor onszelf. Behandel jezelf zoals je een goede vriend zou behandelen.
  Maak een lijstje met dingen waar jij goed in bent. Wat zijn jouw unieke talenten waar je blij mee bent?
  
  5. Maak een lijstje met dingen die je hebt bereikt waar je trots op kunt zijn.
  
  6. Besef dat iedereen onzeker is over iets. En vrijwel iedereen heeft last van een gebrek aan zelfvertrouwen.
  
  7. Maak een lijstje met alle dingen waar jij dankbaar voor kunt zijn.
  Dankbaarheid en tevredenheid zijn geweldige manieren om je zelfvertrouwen te vergroten. Omdat dit je het belangrijkste gevoel in de wereld geeft: Ik ben goed zoals ik ben.
  
  8. Ieder mens heeft zijn eigen eigenaardigheden. Die heb jij ook. En dat maakt je tot wie jij bent. Dat is iets moois, niet iets om weg te drukken.
  
  9. Omring je met positieve mensen. Als je leven gevuld is met zeikerds wordt het tijd om je sociale kring uit te breiden.
  
  10. Besef dat het opbouwen van je zelfvertrouwen tijd kost. Blijf er rustig aan werken, dan zul je binnen enkele weken resultaat merken.
  Weet dat ook jij liefde verdient.
  Maar weet ook dat mensen niet verplicht zijn om van je te houden.
  Jij bepaalt niet hoe anderen hun liefde aan jou moeten uiten. Dat bepalen zij.
  Door echt van jezelf te houden, word je minder afhankelijk van de liefde en goedkeuring van anderen.
  
  11. Als je een complimentje krijgt, accepteer het dan. Geen “Oh, ja, van de HEMA, in de aanbieding” Gewoon een simpel: “Dankjewel, wat aardig!” Als je alle complimenten steeds gaat afzwakken dan kunnen mensen je natuurlijk nooit helpen meer zelfvertrouwen op de bouwen!
  
  12. Geloof de complimenten die je krijgt. Als je collega zegt “Goed gedaan, mooi werk!”, zeg dan niet in je hoofd “Dat zegt hij maar, ik weet hoe het gemaakt is. Het is niet goed, ik had het beter moeten doen. Ik ben een stomme loser.” Dat soort gedachten zijn niet bepaald constructief.
  
  
  

  
  Meer over Therapie bij onzekerheid →
• Onzekerheid | Je hoeft het niet allemaal zelf op te lossen.

  Je hoeft het niet allemaal zelf op te lossen.

  Veel mensen in mijn praktijk hebben de neiging om alles zelf te willen dragen. Ze zijn slim, zelfstandig en gewend om door te zetten. Maar juist dan is het lastig om hulp te vragen of je kwetsbaar op te stellen. Toch begint echte verandering vaak pas als je jezelf toestaat om het niet allemaal alleen te doen.
  Kwetsbaarheid is geen zwakte, het is een vorm van moed.
  
  Reflectievraag: Als je vandaag één ding niet alleen zou hoeven doen, wat zou je dan willen delen of uit handen geven?

  
  Meer over Therapie bij onzekerheid →
• Onzekerheid | Je hoeft het niet eerst te snappen, om het te mogen voelen

  Je hoeft het niet eerst te snappen, om het te mogen voelen

  Veel mensen willen hun gevoel eerst analyseren of begrijpen voordat ze het toelaten. Maar emoties laten zich niet altijd logisch verklaren. Soms voel je je rot, zonder duidelijke reden en dat is oké.
  Je hoeft het niet op te lossen. Alleen al erkennen “dit is er nu” brengt vaak al meer rust dan het eindeloos analyseren.
  
  Zeg hardop tegen jezelf: “Ik voel me … en dat mag.” Vul in wat klopt. Zonder oordeel.

  
  Meer over Therapie bij onzekerheid →
• Onzekerheid | Je hoeft niet alles te begrijpen om verder te kunnen

  Je hoeft niet alles te begrijpen om verder te kunnen

  Sommige dingen kun je niet helemaal verklaren of ‘snappen’, hoe graag je dat ook wilt. En dat is oké.
  Je hoofd wil grip, maar je leven speelt zich ook af buiten je hoofd. Soms is het genoeg om te voelen “hier klopt iets niet voor mij” en daar trouw aan te zijn, zonder dat je alles al hebt uitgezocht.
  
  Waar probeer jij iets te begrijpen of op te lossen, terwijl je eigenlijk allang voelt wat er nodig is?

  
  Meer over Therapie bij onzekerheid →
• Onzekerheid | Twijfel is geen zwakte, maar van diepgang

  Twijfel is geen zwakte, maar van diepgang

  Als je veel nadenkt, voel je vaak twijfel: “Doe ik het wel goed? Wat als ik iemand tekortdoe?”
  
  Twijfel is geen gebrek aan daadkracht, het laat juist zien dat je zorgvuldig bent.
  
  Maar het helpt om jezelf af en toe te herinneren: je mag kiezen, ook als je het niet 100% zeker weet. Wachten op volledige zekerheid houdt je stil.
  
  Vraag: Als je niet hoefde te twijfelen, wat zou je dan vandaag doen?

  
  Meer over Therapie bij onzekerheid →
• Onzekerheid | Je gevoelens zijn er niet om goedgekeurd te worden.

  Je gevoelens zijn er niet om goedgekeurd te worden.

  Soms voel je je boos, moe of verdrietig en komt daar meteen een oordeel overheen. " Stel je niet aan" of " Anderen hebben het zwaarder."
  Maar gevoelens willen niet beoordeeld worden, ze willen gehoord en gezien worden. Je hoeft je niet eerst te verdedigen of uit te leggen.
  
  * Zeg vandaag één keer: "Dit is wat ik voel, en dat is oké."
  Niets meer, niets minder.

  
  Meer over Therapie bij onzekerheid →
• Perfectionisme | Oefening Innerlijke criticus/ perfectionist

  Oefening Innerlijke criticus/ perfectionist

  Oefening Innerlijke criticus
  De innerlijke criticus is dat deel van jezelf die je voortdurend
  bekritiseert en veroordeelt. De criticus geeft jou de schuld van alles
  wat er verkeerd gaat. Vergelijkt je met anderen, met hun prestaties
  en talenten en concludeert dat je te kort schiet. Wij laten ons leiden
  door de criticus, omdat dit ons is geleerd, omdat dit onze
  overtuigingen zijn en omdat wij denken dat dit klopt. De criticus
  verteld ons dat we dingen niet kunnen, niet moeten doen, dat iets
  eng is, raar is, vreemd is, spannend, niet goed, verkeerd, fout.
  Stel je eens voor, je hebt vast wel een moment gehad waarop jij
  intuïtief heel sterk voelde dat je iets graag zou willen doen.
  
  Oefening 1.
  • Welke situatie komt er nu direct bij jou naar boven, waarvan jij
  het werk van je innerlijke criticus herkent?
  • Kijk nog eens naar wat je hebt opgeschreven. Wat zou de
  onderliggende overtuiging hiervan kunnen zijn? Waar ben je
  bang voor? Of waar oordeel je nu over? Wat is het dat jou
  frustreert?
  • Sluit je ogen en voel eens waar je het in jouw lichaam voelt,
  wanneer je aan de gedachten denkt die uit jouw criticus zijn
  ontstaan. Waar in je lichaam voel jij dit? Wat merk je op?
  
  Oefening 2.
  • Schrijf deze week elke dag eens op hoe en wat jouw criticus
  tegen jou deed. Misschien werd je onzeker, voelde je angst?
  Heeft jouw criticus jou ervan overtuigd om niet goed voor
  jezelf te zorgen? Werk niet af te maken?
  
  • Belangrijk is dat je dit alles doet zonder jouw criticus te
  veroordelen. Blijf neutraal en val jezelf niet aan. Observeer het
  gewoon, wees je er bewust van dat wat je opmerkt en schrijf
  het op. Het opschrijven is belangrijk omdat het je ontzettend
  veel inzichten gaat geven. Hoe langer je hiermee bezig bent,
  hoe meer verbanden je gaat leggen en hoe beter jij jezelf gaat
  leren kennen. Als jij jezelf echt goed leert kennen, zal je ook je
  criticus gaan herkennen. En hoe vaker je dit gaat herkennen,
  hoe makkelijker jij hem kunt tackelen.

  
  Meer over Therapie bij perfectionisme →
• Perfectionisme | Meer Zelfcompassie (oefening)

  Meer Zelfcompassie (oefening)

  Oefening voor meer zelfcompassie
  
  Dit is een eenvoudige mindfulness oefening waarmee jij meer zelfcompassie in je leven kunt toelaten:
  
  - Ga rustig zitten of liggen, leg je hand op je hart en richt je op je ademhaling.
  
  - Kijk naar één aspect van jezelf waarover je niet tevreden bent. Dat kan iets zijn waarvoor je je schaamt of waarover je je schuldig voelt, of iets waar een negatieve of pijnlijke emotie aan vastzit.
  
  - Ga daar met alle aandacht naar toe. Onderzoek hoe dat voelt. Waar voel je het in je lichaam? Bij je nek of schouders? Of meer bij je maag of buik? Is dit gevoel spanning of angst? Wees nieuwsgierig en bedenk: is het warm of koud, onrustig of stil?
  
  - Adem ernaartoe. Probeer dat zo bewust mogelijk te doen.
  
  - Stel je nu een denkbeeldige vriend of vriendin voor of iemand van wie je veel houdt en die jou accepteert zoals je bent. Wat zou die nu tegen jou zeggen? Kun je dat ook tegen jezelf zeggen?
  
  - Als dit allemaal nog lastig is, schrijf het dan op, alsof je een brief aan jezelf schrijft.
  
  Je zult merken dat je meer compassie toelaat in je leven naarmate je deze oefening vaker doet.

  
  Meer over Therapie bij perfectionisme →
• Perfectionisme | Omgaan met kritiek

  Omgaan met kritiek

  1. Zorg dat je begrijpt waar de kritiek over gaat
  Dat doe je door te focussen op de letterlijke boodschap en dus niet op wat je denkt, vermoedt of vreest dat de ander zegt. Vraag zo nodig om meer toelichting.
  
  Stel, je baas geeft aan dat je slordig werkt. Vraag eerst wat hij of zij bedoelt met ‘slordig’, voordat je op basis van je eigen interpretatie (‘Ik bak er ook niets van’) in de verdediging schiet. Slordig kan bijvoorbeeld betekenen dat je veel typefouten maakt en niet dat je inhoudelijk slecht werk levert – waar je bang voor was.
  
  Tip: het kan natuurlijk zijn dat je baas wel degelijk vindt dat je slecht werk hebt geleverd. Maar daarmee is niet gezegd dat je niet deugt als werknemer – de angst die waarschijnlijk onder de oppervlakte bij je aanwezig is. Houd dus ook bij relatief grote kritiekpunten het hoofd koel en vraag door.
  
  2. Ontwapen de ander
  Dat doe je door toe te geven dat de kritiek (deels) klopt, of – als dat niet lukt – in elk geval het ontevreden gevoel van de ander te erkennen.
  
  Probeer boven dat gevoel van woede, irritatie, schaamte, verdriet of verongelijktheid uit te stijgen. Zo voorkom je dat je je op basis van intense emoties gaat vastbijten in wat er in jouw ogen niet klopt aan de feedback.
  
  ‘Ontwapenen’ doe je dus om jezelf in toom te houden (niemand wil huilen of boos worden) én de sfeer en daarmee je (werk)relatie goed te houden.
  
  Zeg bijvoorbeeld: ‘Het klopt dat ik af en toe typefouten maak.’ Of, tegen een vriendin die aangeeft dat je te weinig tijd voor haar hebt: ‘Ik snap dat je het jammer vindt dat ik altijd zo druk ben.’
  
  Nu je het in elk geval ergens over eens bent, kun je gaan zoeken naar een voor beiden fijne oplossing.
  
  3. Onderhandel over wat nodig is om het probleem op te lossen
  Bespreek wat de ander precies zou willen, maar leg ook op tafel wat jij nodig hebt om het beter of anders te doen. Op die manier zorg je sámen voor een oplossing in plaats van tegenover elkaar te staan en over en weer eisen te stellen.
  
  Bijvoorbeeld: ‘Ik kan niet garanderen dat ik nooit meer typefouten maak, dus is er tijd om mijn stukken even te laten nalezen door een collega voordat ik ze verstuur?’
  
  Of, tegen die vriendin: ‘Zullen we elkaar in elk geval wekelijks even bellen op een vaste avond? Want ik kan helaas niet beloven dat ik vaker tijd heb om af te spreken; mijn werk en gezin vragen veel tijd op dit moment.’

  
  Meer over Therapie bij perfectionisme →
• Perfectionisme | Interne dialoog

  Interne dialoog

  Perfectionisten hebben vaak een innerlijke criticus die constant negatieve en kritische gedachten aanwakkert.
  
  Een belangrijke stap is om bewust te worden van deze interne dialoog en deze te veranderen naar een meer ondersteunende en positieve toon. Wanneer je merkt dat je jezelf bekritiseert of te streng bent, probeer dan bewust positieve gedachten te gebruiken.
  Herinner jezelf eraan dat het okay is om fouten te maken en dat je waarde niet afhangt van perfectie. Praat tegen jezelf zoals je tegen een goede vriend zou praten, met begrip en aanmoediging.

  
  Meer over Therapie bij perfectionisme →
• Perfectionisme | Stel haalbare doelen en vier kleine successen

  Stel haalbare doelen en vier kleine successen

  Perfectionisten hebben de neiging om te streven naar perfectie in alles wat ze doen, waardoor ze vaak overweldigd raken en zichzelf onder druk zetten.
  
  Een effectieve aanpak is om haalbare doelen te stellen en jezelf te leren waarderen voor de vooruitgang die je boekt.
  Verdeel grote taken in kleinere, behapbare stappen en vier elke kleine mijlpaal die je bereikt. Dit helpt je om positieve feedback te geven aan jezelf en geeft een gevoel van voldoening.
  Het vieren van kleine successen moedigt je aan om door te gaan en vermindert de druk om perfectie na te streven.

  
  Meer over Therapie bij perfectionisme →
• Perfectionisme | Prioriteiten stellen rond de feestdagen

  Prioriteiten stellen rond de feestdagen

  Prioriteiten stellen en delegeren:
  Maak een lijst van prioriteiten voor de maand, focus op de essentiële taken en deel de rest. Delegeer taken aan familieleden of betrek de kinderen bij eenvoudige taken om hen een gevoel van verantwoordelijkheid te geven en jou wat ademruimte te geven.

  
  Meer over Therapie bij perfectionisme →
• Perfectionisme | Prioriteren

  Prioriteren

  Als perfectionist ben je vast bekend met de drang om alles tot in de puntjes perfect te willen doen. Maar soms kan deze neiging tot perfectionisme juist leiden tot stress en overbelasting. Hier zijn een paar praktische tips om als perfectionist wat meer los te laten en stress te verminderen:
  
  Prioriteer: Begin met het loslaten van taken die minder belangrijk zijn. Neem de tijd om je takenlijst te bekijken en identificeer welke taken eigenlijk niet zo cruciaal zijn, maar waarvan je toch het gevoel hebt dat je ze moet doen. Denk aan taken zoals opruimen, het beantwoorden van alle e-mails in je inbox, administratieve taken enzovoort. Kies één van deze minder belangrijke taken uit en experimenteer met het laten vallen ervan gedurende de komende week. Vertrouw op jezelf en het proces, en probeer het de week erna opnieuw.

  
  Meer over Therapie bij perfectionisme →
• Perfectionisme | Uit je hoofd, in het nu, zonder moeite te doen

  Uit je hoofd, in het nu, zonder moeite te doen

  Veel mensen proberen rust te vinden door nóg harder hun best te doen: mediteren, wandelen, ontspannen, maar dan ‘moet’ het meteen iets opleveren. Dat werkt averechts.
  Rust begint niet met doen, maar met laten. Merk vandaag eens op hoe vaak je in je hoofd zit, zonder dat je het doorhebt. En breng je aandacht zachtjes terug naar je lijf, zonder oordeel.
  
  Mini-oefening: Voel je voeten op de grond. Adem uit. Meer hoeft er even niet.
  

  
  Meer over Therapie bij perfectionisme →
• Perfectionisme | Mildheid is niet hetzelfde als opgeven

  Mildheid is niet hetzelfde als opgeven

  Veel mensen zijn streng voor zichzelf. Ze denken dat als ze de teugels laten vieren, alles instort. Maar die constante druk vreet energie.
  Mild zijn betekent niet dat je stopt met groeien, het betekent dat je stopt met jezelf afstraffen onderweg.
  Vervang deze week eens één kritische gedachte door iets milds.
  Bijvoorbeeld: "Ik moet dit beter doen" --> "Ik doe wat ik kan met wat ik nu heb."
  
  Schrijf vandaag één zin op waar je jezelf in wilt steunen, in plaats van afwijzen.

  
  Meer over Therapie bij perfectionisme →
• Piekeren | Kernwaarden

  Kernwaarden

  Kernwaarden
  Duidelijkheid over je waarden geeft rust en ruimte. Het geeft
  richting aan je leven en helpt keuzes te maken voor de zaken die er
  voor jou wezenlijk toe doen. Je kijkt als het ware vanaf een hoger
  niveau naar je leven. Niemand kan zeggen welke keuzes jij moet
  maken, dat moet je zelf doen.
  Dit is een opdracht om uit te zoeken en uitgebreid stil te staan bij
  wat voor jou echt belangrijk is in je leven en wat jouw belangrijkste
  waarden zijn. Deze waarden zijn een moment opname en liggen
  dus niet voor altijd vast.
  Je kunt de keuzes die je maakt in je leven afstemmen op de door
  jou gekozen waarden. Je legt ze als het ware als een meetlat langs
  de activiteiten in je leven. Waar ben je zo druk mee? Zijn dat dingen
  die voor jou belangrijk zijn?
  Het gaat er nu niet om wat anderen van jou verwachten, maar wat
  jij zelf diep van binnen voelt of denkt over jezelf.
  
  Voorbeelden:
  Zekerheid, vertrouwen, bescheidenheid, eerlijkheid, flexibiliteit,
  innerlijke rust, liefde, verantwoordelijkheid, discipline, macht,
  avontuur, zelfvertrouwen, creativiteit, spiritualiteit, toewijding,
  uitdaging, schoonheid, gelijkwaardigheid, humor, tolerantie,
  samenwerken, loyaliteit, plezier, zingeving, afwisseling, openheid,
  optimisme, gezondheid, kennis, integriteit, tolerantie, wijsheid,
  zelfkennis, onafhankelijkheid, vriendschap, persoonlijke
  ontwikkeling, intimiteit, eenvoud, succes, zorgzaamheid,
  ontspanning of waardering.
  
  Vul gerust aan met andere waarden.
  1. Kies tien waarden die je aanspreken
  2. Kies vervolgens uit deze tien jouw persoonlijke top vijf.
  3. Deze vijf vormen op dit moment de belangrijkste waarden in je
  leven.
  4. Stop ze in je portemonnee of agenda, hang ze goed zichtbaar
  in je huis, op de koelkast of het prikbord en gebruik ze op
  keuzemomenten.
  
  

  
  Meer over Therapie bij piekeren →
• Piekeren | Twee vragen waarmee je de rem op je gepieker zet:

  Twee vragen waarmee je de rem op je gepieker zet:

  1. Hoeveel van de dingen waar ik me zorgen over maakte, zijn ECHT gebeurd?
  Deze vraag helpt je om nutteloos gepieker (overbezorgdheid) van zinnig gepieker te scheiden. Ga maar na: hoeveel van waar je bang voor was, is je uiteindelijk ook echt overkomen? Waarschijnlijk kun je weinig concrete voorbeelden noemen.
  
  2. Hoe ERG is het nou eigenlijk?
  Vaak voelen we het gevaar van een kogel (reële bedreiging), terwijl er niet meer dan een paintball (‘goedaardige bedreiging’) op ons afkomt. Een paintball tegen je kop krijgen, betekent niet het einde van de wereld. Beschouw de paintball als de alledaagse struggle die gewoon bij het leven hoort.

  
  Meer over Therapie bij piekeren →
• Piekeren | Je hoofd en hart rustig houden

  Je hoofd en hart rustig houden

  Het gaat er niet om wat er gebeurt in je leven. Het gaat erom hoe je erop reageert.
  
  - Richt je op het huidige moment.
  Als je het gevoel hebt dat alles mis dreigt te gaan, stel jezelf de vraag: Is dat nú het geval? Is er nú iets aan de hand? Bijna altijd is het antwoord: Nee. Ja maar, zegt het stemmetje in je hoofd, stráks, mórgen, volgende wéék… Dan kan jij zeggen: Dat zien we dan wel. Nu is er alleen maar nu.
  
  - Doe een reality check.
  Als je je zorgen maakt ergens over, kan je het nog wel eens opblazen tot mythische proporties. Vraag je af: is dit écht zo? Of heb je misschien een gigantisch monster gecreëerd in je hoofd dat eigenlijk helemaal niet bestaat?
  
  - Wees je bewust van je cirkel van invloed.
  Als iets niet gaat zoals je graag zou willen, stel jezelf de vraag: Is dit iets waar ik invloed op kan uitoefenen? Nee? Dan heeft het geen zin om erover te piekeren. Boos of verdrietig zijn mag natuurlijk, maar jezelf erin vastbijten heeft geen zin. Kan je er wel invloed op uitoefenen? Bedenk hoe. Bedenk of dat de tijd en energie waard is. Zet een stap, in plaats van vast te blijven zitten in je hoofd.
  
  - Stel jezelf de vraag:
  Is dit echt belangrijk? Op het moment zelf lijken dingen vaak echt van levensbelang. Maar is dit iets wat je je volgend jaar ook nog zal herinneren? Iets wat je bijblijft tot op je stervensbed?
  
  - Wees selectief met je energie.
  Pick your battles. Je hoeft niet overal met gestrekt been in te gaan. Niet alles hoeft een gevecht te zijn. Iets of iemand opgeven betekent niet dat je verslagen bent. Knok alleen voor de dingen die echt belangrijk zijn.
  
  - Alles waar je aandacht aan geeft, groeit.
  Probeer je minder te richten op wat je allemaal moet, en wat je niet wil. Richt je op wat je wel wil en houd dat gevoel met lichtheid vast. Ook dat móet niet, het is alleen de drive die jou op weg kan helpen.
  
  - Vergelijk jezelf nooit met anderen.
  We hebben allemaal ons eigen pad. Allemaal onze eigen tijd nodig. Jezelf onder of boven anderen plaatsen heeft geen zin, jij bent die anderen niet. Richt je op de plek waar jij nu bent, de stap die jij nu zet, de behoefte die jij nu voelt.
  
  - Andere mensen zijn jou niets verschuldigd.
  Zij kunnen jouw problemen niet oplossen. Je bent niet altijd hun prioriteit. Maak jezelf je prioriteit, wees je eigen beste vriend.
  
  - Wees je bewust van de verwachtingen die je hebt van het leven.
  En realiseer je dat ook het leven jou helemaal niets verschuldigd is. Je krijgt helaas niet alles wat je hebben wil. Rust en geluk komen pas als jij jouw verwachtingen kan loslaten.
  
  - Neem elke dag even de tijd voor jezelf.
  Al was het maar om even je ogen te sluiten, een paar keer diep in en uit te ademen en aan jezelf te vragen: Hoe is het met je? Wat heb je nu nodig?
  Luister naar wat je hoort.
  
  - Je wensen kunnen op verrassende manieren vervuld worden.
  Er kan iets heel fijns op je pad komen dat vermomd is als iets oninteressants. Iets wat je in eerste instantie helemaal niet opmerkt, omdat je zo bezig bent met wat je eigenlijk zou willen. Hou je ogen open.
  
  - Wat belangrijk is in jouw leven, dat bepaal jij.
  Niet je partner, niet je ouders, niet je vrienden. Jij. Iets is van belang omdat jij dat belang daaraan geeft.
  
  - Jij bent niet je werk, je relaties of je uiterlijk.
  Jij bent een optelsom van een heleboel verschillende dingen. Als je ophoudt met je zo sterk te identificeren met één aspect van je leven, maakt het minder uit als iets niet zo goed uitpakt. Als er iets mislukt, betekent dat niet dat jij mislukt bent.
  
  - Trek het je niet persoonlijk aan wat anderen zeggen of doen.
  Als mensen iets vervelends of kwetsends zeggen of doen, zegt dat meer over hen dan over jou. Luister en kijk naar anderen, neem ze serieus, maar laat ze niet bepalen hoe jij je over jezelf voelt.
  
  - Denken is vaak niet de oplossing.
  Onze hersens zijn nogal vol van zichzelf. Om een of andere reden denken ze dat iets tachtig keer analyseren ons uiteindelijk van een oplossing zal voorzien. Is niet zo. Je kunt niet overal controle over hebben, alles begrijpen. Vertrouw op je gevoel. En op de tijd, die je zal leren wat de beste keuze is.
  
  - Jij bent genoeg.
  Jij doet genoeg. Je hebt genoeg. Je hoeft niet te compenseren, dat is nergens voor nodig. Als je je niet goed voelt, dan heeft het geen zin om meer te doen, meer te kopen, meer te verlangen. Het enige wat jij dan nodig hebt is liefde van jezelf.
  
  - Herinner jezelf aan het positiefs in je leven. De dingen waar je dankbaar voor bent. Want die zijn er, groot en klein, iedere dag.
  
  - Vergeef jezelf.
  Voor de slechte keuzes die je maakte. Voor de keren dat je anderen kwetste, of jezelf. Voor wat je niet begreep of niet wilde begrijpen. Het gaat er niet om wat je fout doet, maar of je bereid bent van de ervaring te leren.
  
  - Alles verandert.
  Niets is permanent. Die lastige situatie gaat voorbij. Die fijne ervaring gaat voorbij. Verzet je niet, probeer het niet vast te houden. Er zal iets nieuws voor in de plaats komen.
  
  - Je bent precies waar je moet zijn.
  Je loopt niet achter, het is niet te laat. Elke ervaring die je hebt is nodig om te komen waar je heengaat. Alle ervaringen die je had waren nodig om te komen waar je nu bent.
  
  - Heb vertrouwen.
  Iets wat nu onmogelijk lijkt kan over een tijd piece of cake zijn. Want iets wat tien jaar geleden onmogelijk leek, daar draai je je hand nu niet voor om. Heb vertrouwen in wat er komt, in wat er mogelijk is, in wat jij kan.
  
  - Je kunt ieder moment opnieuw beginnen. Elke dag doe je nieuwe ervaringen en inzichten op. Elke ochtend ligt er een nieuwe dag voor je klaar waarin je de dingen anders kunt doen. Niets is verloren, want ieder moment kan je opnieuw beginnen

  
  Meer over Therapie bij piekeren →
• Piekeren | 5 goede redenen om tóch te praten over wat je dwarszit

  5 goede redenen om tóch te praten over wat je dwarszit

  Reden 1: je bent niet meer alleen
  Praten zorgt voor verbondenheid met een ander. Door je mislukkingen, onzekerheden en worstelingen te delen, laat je zien dat je iemand vertrouwt en nodigt hebt. Bovendien nodig je de ander ermee uit om hetzelfde te doen, waardoor het wederzijdse vertrouwen verder kan groeien. Brené Brown: ‘De band verdiept als je tegen een vriendin kunt zeggen dat je haar hulp nodig hebt. Het maakt je menselijk dat je niet altijd overal een antwoord op hebt.’
  
  Reden 2: ‘zelf’ is niet ‘alleen’
  Psycholoog en trainer Marjon Bohré: ‘Als je ergens mee rondloopt en je hebt het gevoel dat je de enige bent, dan is dat – los van de vervelende situatie – extra pijnlijk. Maar als je hoort dat anderen hier ook mee worstelen, dan haalt dat iets van de scherpte weg.’
  
  Ze hoort haar cliënten vaak zeggen dat ze vinden dat ze het zélf moeten oplossen. Bohré: ‘Maar “zelf” is niet hetzelfde als “alleen”. Als jij een kwetsbaar verhaal met iemand deelt, doet dat niks af aan je autonomie. Je moet het nog steeds zélf doen, maar dat betekent niet dat je het ook alleen hoeft te dragen.’
  
  Reden 3: met praten schep je orde in je hoofd
  Wanneer je bepaalde gedachten probeert te onderdrukken, zullen die gedachten juist vaker in je hoofd opduiken. Je gaat piekeren. Onderzoeker Andreas Wismeijer: ‘Maar zodra je over iets praat, zet je de emoties om in tekst. Je krijgt een verhaal met een begin, midden en einde. Op die manier kun je gebeurtenissen beter managen en pieker je er minder over.’
  
  Reden 4: je gaat je minder schamen
  Volgens hoogleraar Brené Brown verliest schaamte aan kracht als we gaan praten over wat er speelt. Dat geldt voor schaamte over een traumatisch verleden, maar ook voor schaamte over je dikke buik of slechte schoolprestaties. ‘En wanneer er iets beschamends gebeurt en we houden het binnen, dan gaat het groeien en woekeren. Het vreet aan ons. Wees er open over en de schaamte wordt minder,’ adviseert Brené Brown dan ook.
  
  Reden 5: mensen vinden je leuker
  Door je tekortkomingen op te biechten, gaan mensen je ook leuker vinden, zegt hoogleraar sociale psychologie Roos Vonk. ‘Uit een serie onderzoeken aan Princeton University bleek dat deelnemers worden gezien als eerlijk, oprecht en in staat tot zelfreflectie als ze toegeven dat ze koppig of impulsief zijn, snel opgeven of zich minder voelen dan anderen.’ Dus: voor de dag ermee. Zo win je sympathie.
  

  
  Meer over Therapie bij piekeren →
• Piekeren | Je hoofd hoeft niet alles op te lossen

  Je hoofd hoeft niet alles op te lossen

  Bij veel van mijn cliënten zie ik dit patroon: zodra er iets speelt, schiet het hoofd aan. Plannen, analyseren, oplossingen zoeken, het stopt niet. Maar niet alles hoeft direct opgelost. Soms is het belangrijkste dat je jezelf even toestaat om te voelen, zonder plan.
  Je hoeft niet te begrijpen wat er aan de hand is, om er voor jezelf te kunnen zijn.

  
  Meer over Therapie bij piekeren →
• Relatieproblemen | Steun vanuit je omgeving

  Steun vanuit je omgeving

  Steun vanuit je omgeving
  
  Wat zijn voor jou de 5 personen die je het meest (sociale) steun geven? In volgorde van belangrijkheid.
  
  - Van wie zou je meer ondersteuning willen? 

  - Als je onvoldoende steun krijgt, is het belangrijk om te onderzoeken in hoeverre dat ligt aan de ander of aan jezelf. Laat je bijvoorbeeld wel merken dat je steun nodig hebt?
  
  Het gebrek aan steun ligt hoofdzakelijk aan.... 

  Als het gemis aan steun ten dele ook ligt aan je eigen houding, schrijf dan op wat je tegenhoudt om steun te vragen. 

  A. Ik ben bang dat..
  B. Ik wil niet dat... 

  

  
  Meer over Therapie bij relatieproblemen →
• Relatieproblemen | Tip om weer tot elkaar te komen

  Tip om weer tot elkaar te komen

  Je hebt veel te bieden aan jezelf en de ander
  
  Besef allereerst dat je alleen maar uit elkaar kunt groeien als je denkt vanuit ‘we zitten vast aan elkaar’. Als dit herkenbaar is voor jezelf, wat maakt het dan dat je dit zo ziet? Ben je bang om de ander kwijt te raken? Heb je het nodig om zo dicht bij iemand anders te zijn? Helpt het jouzelf, jullie liefde?
  
  Wanneer je voelt dat je uit elkaar groeit, ga jezelf dan eens zien als een los individu dat veel te bieden heeft aan zichzelf en de ander. Dan kun je niet uit elkaar groeien, dan kun je alleen maar met elkaar samen verder groeien in je eigen leven en in jullie verbinding.
  
  

  
  Meer over Therapie bij relatieproblemen →
• Relatieproblemen | Wees jezelf, doe je eigen ding

  Wees jezelf, doe je eigen ding

  Tip: Wees jezelf, doe je eigen ding
  
  Wat ik wel eens hoor, is dat het doen van je eigen dingen zou bijdragen aan het uit elkaar groeien. Dat hangt er natuurlijk helemaal van af op welke manier dat gaat. Wanneer je alleen maar met jezelf bezig bent, ja, dan is er geen balans.
  
  Wanneer je juist het gevoel hebt niet goed je eigen dingen te kunnen of zelfs te durven doen, omdat je bang bent voor verlies of boosheid van de ander, dan ontstaat er een verstrikking, waardoor je het uit elkaar groeien juist onbewust veroorzaakt. Zoals bij veel dingen, gaat het ook hier om een balans.
  
  Probeer juist ruimte te maken voor jezelf, de dingen waar jij zo blij van wordt, hoe moeilijk ook. Het is zo belangrijk dat de liefde blijft bestaan uit twee individuen. Blijf je eigen dingen doen, zodat je geïnspireerd blijft en raakt, en daarmee weer de ander kunt inspireren en raken.
  
  Jezelf zijn is een van de belangrijkste dingen om op een zuivere en fijne manier bij elkaar te zijn.

  
  Meer over Therapie bij relatieproblemen →
• Relatieproblemen | Terug naar verbondenheid

  Terug naar verbondenheid

  
  1. Vraag je af wanneer je je niet ‘veilig’ voelt in de relatie. Bijvoorbeeld als jullie al een poosje niet hebben gevreeën; bij een conflict; als jullie het te druk hebben om goed met elkaar te praten; of als je het idee hebt dat je veel meer doet in het huishouden dan je partner. Hoe reageer je meestal op zulke momenten? Hoe zou je partner je kunnen geruststellen? Praat daar samen over.
  
  2. Herken je ‘duivelse dialogen’. Wat doe je als je het gevoel van verbondenheid kwijt bent? Neem je afstand of word je kritisch en probeer je de ander te veranderen? En hoe reageert je partner daarop?
  
  3. Neem een recent conflict onder de loep. Wat was de aanleiding, hoe reageerden jullie op elkaar, wie viel aan en wie trok zich terug? Probeer je eigen passen te zien en het effect die ze hadden op je partner.
  
  4. Besef hoeveel invloed je manier van reageren heeft op je partner. Die ziet alleen je emoties aan de buitenkant, niet het verdedigingsmechanisme dat erachter zit.
  
  5. Geef je partner het gevoel dat je er voor hem of haar bent. Leef mee met elkaars kleine overwinningen en moeilijkheden in het dagelijks leven. Vraag hoe iets ging, stuur een lief appje. Geef de ander af en toe openlijk erkenning, zoals een compliment in gezelschap.
  
  6. Probeer je te herinneren op welke momenten je je extra verbonden met elkaar voelde en deel die herinnering.
  
  7. Voer positieve rituelen in. Even kletsen en knuffelen bij het wakker worden, een kus bij het afscheid, samen uitgebreid ontbijten op zondag.

  
  Meer over Therapie bij relatieproblemen →
• Rouwverwerking | Hoe (over) leef je verder?

  Hoe (over) leef je verder?

  Geen mens is zo aanwezig als de persoon die wordt gemist. Altijd en overal waar je gaat, loopt de ander met je mee. Je bent nooit meer alleen en toch voel je je verloren. Leven is verworden tot ronddolen in een wereld waar alle oriëntatiepunten zijn weggevallen. En waar het verdriet uit elke hoek tevoorschijn kan springen.
  
  Wanneer je kind sterft, ben je niet geholpen met: ‘Je moet vooruit, denk aan je andere kinderen.’ Wanneer je na vijfenveertig jaar samenzijn je partner verliest, is het geen troost te horen dat je samen toch zoveel mooie jaren hebt gehad.
  
  Het gemis wordt niet automatisch lichter met de tijd, maar kan na maanden juist zwaarder worden. De werkelijkheid dringt nu pas ten volle door en je bent bang dat de herinneringen zullen vervagen. Het voelt alsof je van de rouw in de kou terechtkomt.
  
  Of het verlies zich nu recent heeft voorgedaan of jaren geleden, veel mensen begrijpen niet dat het verdriet je telkens weer kan overvallen.
  
  Die lege stoel aan tafel, de herinnering aan gezellige avonden samen, verjaardagen zonder de ander, maar ook het eerste sneeuwklokje in de tuin of een mooie lentedag, kunnen de pijn in alle hevigheid naar boven halen. Feestdagen zijn vaak treurdagen, dagen van intens gemis en groot verdriet.
  
  Je verlies overleven is zware arbeid, rouwarbeid. Je wordt er doodmoe van en lijkt niet vooruit te komen. Bij momenten, vaak onverwacht, word je overspoeld door heftige emoties. Ze rollen over je heen als de golven van de zee. Soms heb je het gevoel dat het iets beter gaat en dan ineens val je weer terug.
  
  Er loopt geen rechte weg door het doolhof van verdriet. Je pijn kan zich uiten in boosheid en je meest dierbaren krijgen die te incasseren. Mensen die je het meest nodig hebt, kunnen onbereikbaar zijn door hun eigen rouw.
  
  Bestaat er een medicijn tegen verdriet? Antidepressiva kunnen helpen om een depressie te bestrijden. Maar een depressie is een ziekte en verdriet is dat niet. Verdriet is de keerzijde van liefde. Weet dat je de ander niet los hoeft te laten, maar anders moet leren vasthouden: in je herinneringen. Wie sterft, verhuist van de buitenwereld naar het hart.
  
  Wat helpt, is om mensen om je heen te verzamelen die met warmte en genegenheid blijven luisteren naar je pijn en gemis. Probeer ook niet de hele toekomst in één keer aan te kunnen, maar houd het uit tot de middag of tot de avond, en zo verder. Neem een dag of een halve dag per keer. En laat dankbare herinneringen verder leven in verdriet, zoals de vogels zingen in de regen.

  
  Meer over Therapie bij rouwverwerking →
• Rouwverwerking | Schuldgevoel

  Schuldgevoel

  Je mag je schuldig voelen, maar dat betekent niet dat je schuldig bent!

  
  Meer over Therapie bij rouwverwerking →
• Rouwverwerking | Kerst gemis en andere feestdagen

  Kerst gemis en andere feestdagen

  Je voelt je shit
  
  Eigenlijk sinds het begin van december al. Je weet dat de feestdagen eraan komen, en dit zal de eerste keer zijn dat je die niet met je dierbare door kan brengen. De afgelopen tijd heb je de emoties ‘verdrietig’, ‘eenzaam’ en ‘moedeloos’ al een paar keer aangekruist.
  
  ‘Kom anders gezellig een wijntje doen,’ stelt een vriendin voor. Te diep in het glaasje kijken maakt de vrijdagavond misschien vrolijk, maar de zaterdag met kater nog somberder. ‘Laten we naar de sportschool gaan, alles er flink uitzweten,’ zegt een andere vriendin tegen je. Alleen de gedachte om tussen al die perfect afgetrainde lichamen te moeten lopen houd je tegen.
  
  Negatieve emoties kunnen het leven flink overschaduwen. Toch is het goed om ze te omarmen in plaats van ze zo snel mogelijk te vervangen door positieve gevoelens. Zo maakt verdriet minder oppervlakkig, en helpt het ons inzien wat écht belangrijk is.
  
  Boos, verdrietig of somber zijn. Het hoort bij het leven.

  
  Meer over Therapie bij rouwverwerking →
• Stress | Stoppen met druk te zijn

  Stoppen met druk te zijn

  ‘Hoe gaat het met je?’
  
  ‘Ja goed, druk druk druk!’
  
  Ik hoorde mezelf dit met regelmaat zeggen. En menig ander waarbij ik de vraag stelde hoe het met ze ging.
  
  Maar waarom eigenlijk?
  
  Druk zijn straalt iets anders uit, namelijk: belangrijk zijn. Alsof je niks voorstelt wanneer je niet constant op de rand zit van een burn-out.
  
  Op een gegeven moment heb ik besloten om daar mee te stoppen.
  
  Stoppen met te druk zijn en stoppen met het zeggen dat ik het te druk heb.
  
  Tijdens een vergadering op het werk werd er de vraag gesteld hoe het met iedereen ging. De een na de andere collega benoemde dat ze het druk hadden.
  
  Daarna was ik aan de beurt. “Met mij gaat het goed, relaxed.”
  
  Vol verbazing en met grote ogen werd ik aangekeken. “Hoe kan dat? Heb je nog ruimte voor meer taken? Werk je wel hard genoeg?”
  
  Dit was voor mij het teken dat het ‘altijd druk hebben’ wordt gezien als succesvol. Druk zijn is een krachtig statussymbool geworden.
  
  Op honderden manieren laten we elke dag merken hoe druk we het hebben. Eigenlijk is dat vreemd.
  
  Met druk zijn kun je jezelf niet onderscheiden, want iedereen heeft het immers druk. Druk zijn is niet effectief. Maar omdat het als successtrategie gezien wordt, verspreiden veel mensen over zichzelf dat ze het druk hebben, echt heel druk.
  
  Het is niet gek dat we denken dat druk zijn de norm is, het streven. We leven immers in een kapitalistische prestatiemaatschappij.
  
  Mensen werken harder en harder om óók erkend te worden als succesvol. Met het idee dat je pas iets waard bent wanneer je het druk hebt, maar je hoeft niet druk te zijn om belangrijk te worden gevonden.
  
  We denken dat al die drukte ons op een bepaald moment voldoening zal geven. Vervulling, betekenis. Misschien voel ik mij eindelijk goed wanneer ik een wereldreis heb gemaakt of als ik een boek heb geschreven. Maar wanneer je niet goed in je vel zit kun je wel blijven rennen, maar uiteindelijk loop je het risico om overspannen te raken.
  
  
  
  Hoe gaan we er dus voor zorgen dat we het niet altijd druk hebben? Of in ieder geval dit niet zo ervaren.
  
  – Keuzes maken; om het minder druk te krijgen zullen we meer keuzes moeten maken. De meeste keuzes die we maken, maken we vaak automatisch.
  
  – Bepaal je kernwaarden; wanneer we niet helder hebben wat we echt belangrijk vinden, grijpen we naar manieren om de waarde van ons leven te bepalen.
  
  – Wees bewust van signalen; we weten vaak niet goed wanneer het genoeg is geweest en daarom zou het helpen wanneer we bewust zijn van bepaalde signalen die aangeven dat het ons teveel wordt.
  
  – Grenzen stellen; laat anderen weten waar je grenzen liggen door dit van te voren duidelijk aan te geven.
  
  Uiteindelijk heeft druk zijn alleen zijn waarde als er ook rust tegen over staat.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Sta stil bij de manieren waarop je voor jezelf zorgt

  Sta stil bij de manieren waarop je voor jezelf zorgt

  Sta stil bij de manieren waarop je voor jezelf zorgt als je onder druk staat.
  
  Zowel lichamelijk, geestelijk, emotioneel en relationeel

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Je beter voelen in deze moeilijke tijd.

  Je beter voelen in deze moeilijke tijd.

  1. Praat erover
  
  Het kan zijn dat je het fijn vindt om je zorgen, je coronastress en verhaal met anderen te delen. Soms kan dat niet direct, omdat je niet meer iedereen in real life ziet, maar gelukkig zijn er voldoende technische mogelijkheden om dit te ondervangen, zoals Zoom, Skype en Google Hangouts. Schroom ook niet om om hulp te vragen. Dat is geen teken van zwakte, maar juist een teken van kracht.
  
  2. Ga naar buiten
  
  Deze werkt voor mij heel fijn: wandelen. Beweging is een goede manier om uit je hoofd te komen en je lijf weer te voelen en op die manier wat coronastress kwijt te raken.
  
  3. Energiegevers en energienemers in balans brengen
  
  In tijden waarin je je slecht voelt, zijn er vaak dingen waar je geen invloed op kunt uitoefenen, maar die je wel veel energie kosten. Daartegenover moet je dingen zetten die je energie geven. Dat kan zo simpel zijn als een warm bad, met een dekentje op de bank of het knuffelen van je huisdier. Zet op papier wat jou helpt in tijden dat je extra coronastress ervaart, zodat je jezelf er op donkere momenten aan kunt herinneren.
  
  4. Afleiding zoeken
  
  Een fijne niksaandehand serie, fijne feelgoodfilm, een goed boek, een spannende podcast, of een podcast waar je wijzer van wordt op stressgebied, het kan je hoofd even weghalen bij de dingen die tegenzitten. Soms is dat heel fijn. Maak je geen zorgen dat het ‘geen nut’ heeft, precies om eerstgenoemde reden is het nuttig en kan het zelfs belangrijk zijn, voorál als je coronastress ervaart.
  
  5. Je telefoon wegleggen
  
  Continue discussies op social media, maar ook juist perfecte beelden die niet realistisch zijn, kunnen je een rotgevoel geven. Het helpt om je telefoon gewoon af en toe weg te leggen (en sowieso: zet je notificaties uit!). There’s so much more than online. En echt; je gaat minder piekeren als je minder op je telefoon zit.
  
  6. Kies de juiste coping
  
  Bij tegenslag kan het helpen als je de juiste coping methoden hebt om met (grote) stress om te gaan. We hebben allemaal onze voorkeursstijlen van omgaan met dingen (coping), maar vaak zijn deze ontstaan uit een overlevingsmechanisme, schieten we automatisch in dezelfde modus, terwijl deze niet in elke situatie effectief of behulpzaam is (soms juist het tegendeel!).
  
  7. Accepteren
  
  Het is oké om je soms slecht te voelen, het hoort bij het leven. Als je dat accepteert en je er niet de hele tijd actief tegen probeert te verzetten (‘dit (gevoel) mág niet zo zijn’), is het beter te verteren.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | verwachtingen rond de feestdagen

  verwachtingen rond de feestdagen

  Realistische verwachtingen stellen:
  Erken dat perfectie niet haalbaar is en stel realistische doelen voor jezelf tijdens deze drukke maand. Focus op wat echt belangrijk is voor jouw welzijn.
  
  

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Kleine zelfzorgmomenten

  Kleine zelfzorgmomenten

  Vind dagelijks, zelfs als het maar een paar minuten zijn, tijd voor jezelf. Dit kunnen eenvoudige, rustgevende activiteiten zijn, zoals diep ademhalen, een korte wandeling maken, of zelfs enkele momenten van meditatie. Zelfs in drukke schema's kunnen deze momenten van zelfzorg helpen om spanning te verminderen.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Deel lasten en communiceer erover

  Deel lasten en communiceer erover

  Sta jezelf toe om hulp te vragen en taken te delegeren, zowel thuis als op het werk. Communiceer openlijk met je familie en collega's over je grenzen en behoeften. Dit kan helpen om de last van verantwoordelijkheid te verlichten en steun te krijgen van anderen.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | De 5 beste tips om te voorkomen dat anderen je energie opz

  De 5 beste tips om te voorkomen dat anderen je energie opz

  De 5 beste tips om te voorkomen dat anderen je energie opzuigen:
  
  Bewaak je positiviteit: Realiseer dat mensen invloed op elkaar hebben. Deel jouw positieve energie in plaats van mee te gaan in negativiteit.
  
  Vermijd klagen en roddelen: Weersta de verleiding om deel te nemen aan negatieve gesprekken. Het brengt weinig goeds en kost onnodige energie.
  
  Toon begrip en acceptatie: Accepteer anderen zonder te oordelen. Dit helpt onzekerheid verminderen, zodat ze zich minder hoeven te bewijzen.
  
  Stel helpende vragen: Moedig anderen aan om positief te denken door gerichte vragen te stellen zonder te oordelen.
  
  Bepaal je grenzen: Beperk de tijd met mensen die energie opslurpen en stel duidelijke grenzen om je eigen energie te behouden.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Tips voor ontspanning speciaal voor jou:

  Tips voor ontspanning speciaal voor jou:

  Tips voor ontspanning speciaal voor jou:
  
  Reset jezelf in enkele minuten:
  Staar uit het raam en adem diep in.
  Neem een bad zonder afleiding.
  Kijk naar de wolken op een kleedje in het gras.
  Kleur gedachteloos in een kleurboek.
  Scan je lichaam en ontspan bewust.
  Tip: Het hoeft maar een paar minuten te duren om je lichaam en geest te resetten.
  Schrijf je gedachten van je af:
  Pak pen en papier.
  Geef jezelf 10 minuten om alles op te schrijven.
  Schrijf ongecensureerd over je zorgen.
  Tip: Los niet alles op, maar laat het los en focus op tot rust komen.
  Geniet van de buitenlucht:
  Trek naar buiten, bij voorkeur in een groene omgeving.
  Voel de wind, ruik de natuur, zie de kleuren, hoor de geluiden.
  Tip: Het gaat niet om prestaties, maar om genieten van het moment en je omgeving.
  Lach voor ontspanning:
  Onderschat het belang van plezier niet.
  Zoek plezier en lach meer.
  Laat stresshormonen los en stimuleer ontspanning.
  Tip: Doe iets leuks, bel een grappige vriend of kijk een komedie voor snel plezier.
  Ontspannen is niet alleen een luxe; het is een essentiële behoefte die je helpt stress te verminderen en gezond te blijven. Probeer deze eenvoudige tips en geef jezelf de rust die je verdient.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Prioriteiten

  Prioriteiten

  Neem even de tijd om te gaan zitten met pen en papier (of je favoriete notitie-app). Schrijf op wat je écht belangrijk vindt in je leven: je gezin, jezelf, je werk, je hobby's. Bekijk dan hoe je jouw tijd en energie momenteel verdeelt. Misschien ontdek je dat sommige dingen meer aandacht verdienen dan andere. Door bewust te kiezen waar je je energie aan besteedt, kun je een gevoel van rust en controle terugkrijgen.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | mini-zelfzorgmomenten

  mini-zelfzorgmomenten

  Vind kleine manieren om voor jezelf te zorgen, zelfs in drukke tijden. Denk aan iets kleins dat je energie geeft, zoals een kopje thee drinken in de ochtendzon, een paar minuten luisteren naar je favoriete muziek, of een snelle wandeling maken in de natuur tijdens je lunchpauze. Deze mini-momenten van zelfzorg kunnen een groot verschil maken in hoe je je voelt.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Stress punten

  Stress punten

  Schrijf je zorgen op (stressoren)
  Het zijn dingen die druk en spanning veroorzaken in het dagelijks leven. Het zijn als die onverwachte hobbels op de weg die ons uit balans kunnen brengen.
  bv:
  - ingrijpende gebeurtenissen
  - Leven dat je leidt
  - Teveel van je gevraagd wordt
  - Verlies
  - Ziektes
  - Omgeving
  
  En wat kun jij doen om de stress te verminderen en wat kun je doen om het herstel te bevorderen?

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Gebruik het levenswiel

  Gebruik het levenswiel

  Beoordeel verschillende aspecten van je leven zoals carrière, gezondheid, en relaties door elk onderdeel een cijfer van 1 tot 10 te geven. Dit geeft je inzicht in welke gebieden meer aandacht nodig hebben en helpt je een plan te maken voor verbetering​.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Reflectie en verandering

  Reflectie en verandering

  Neem de tijd om je frustraties te erkennen en te begrijpen hoe deze je dagelijks leven beïnvloeden. Stel je voor welke veranderingen je zou willen aanbrengen en hoe dit je leven zou verbeteren. Deze oefening helpt je om bewuste stappen te zetten richting groei en verandering.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Zorg voor emotionele ontlading in drukke tijden

  Zorg voor emotionele ontlading in drukke tijden

  Voor velen stapelt zich in drukke perioden onbewust spanning op. Een manier om deze spanning los te laten is het creëren van kleine momenten van emotionele ontlading. Denk bijvoorbeeld aan vijf minuten schrijven over je dag, een korte ademhalingsoefening of een andere manier om je gevoelens bewust te ontladen. Door regelmatig ruimte te maken voor je emoties, voorkom je dat spanning zich ophoopt.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Ontwikkel een gezonde ontkoppeling van werk en privé

  Ontwikkel een gezonde ontkoppeling van werk en privé

  In een maatschappij waarin werk- en privétijd vaak door elkaar lopen, kan het helpen om een gezonde ontkoppeling te ontwikkelen. Dit kun je doen door kleine rituelen in te bouwen die je overgang markeren. Neem bijvoorbeeld na werktijd een korte wandeling of doe een ademhalingsoefening. Zo geef je je brein het signaal dat het tijd is om over te schakelen en laat je werkgerelateerde gedachten makkelijker los.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Stop met multitasken – focus op één ding tegelijk

  Stop met multitasken – focus op één ding tegelijk

  Multitasken lijkt misschien efficiënt, maar het kan je juist meer stress opleveren. Probeer in plaats daarvan je aandacht te richten op één taak tegelijk. Maak een korte to-dolijst en werk de taken in volgorde af. Dit helpt je om rust en overzicht te creëren. Kleine stappen maken een groot verschil!

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Maak een mini-reset moment in je dag

  Maak een mini-reset moment in je dag

  De winter kan voelen als een lange, donkere maanden. Plan bewust een mini-reset in: neem 5 minuten om je schouders los te draaien, diep adem te halen of even naar buiten te kijken. Kleine pauzes helpen om je energie en focus beter vast te houden.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Plan een adempauze in je agenda – rust inbouwen werkt écht

  Plan een adempauze in je agenda – rust inbouwen werkt écht

  Hoe vaak ren je van het één naar het ander zonder pauze? Je lichaam en hoofd hebben hersteltijd nodig, juist in drukke dagen.
  Plan daarom bewust een adempauze in – 5 minuten zonder scherm, zonder prikkels. Sluit even je ogen, adem diep in en uit, voel je voeten op de grond.
  
  Zo’n momentje helpt je zenuwstelsel tot rust te komen, voorkomt overprikkeling en maakt dat je daarna helderder en met meer energie verder kunt.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Doorvoelen is iets anders dan erin blijven hangen

  Doorvoelen is iets anders dan erin blijven hangen

  Veel mensen zijn bang om emoties echt toe te laten, uit angst dat ze overspoeld raken. Maar emoties die je wegdrukt, blijven onderhuids actief, vaak in de vorm van spanning, vermoeidheid of een kort lontje.
  Doorvoelen betekent dat je je gevoel even toelaat, zonder het groter te maken dan het is. Dat kan bijvoorbeeld door even stil te staan bij “Wat voel ik nu eigenlijk?” en daar kort bij te blijven. Het helpt je systeem te ontladen.
  
  Kleine oefening: Zet een timer op 2 minuten en merk op wat je voelt, zonder oordeel, zonder iets te veranderen. Gewoon zijn met wat er is.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Uit je hoofd, in het nu, zonder moeite te doen

  Uit je hoofd, in het nu, zonder moeite te doen

  Veel mensen proberen rust te vinden door nóg harder hun best te doen: mediteren, wandelen, ontspannen, maar dan ‘moet’ het meteen iets opleveren. Dat werkt averechts.
  Rust begint niet met doen, maar met laten. Merk vandaag eens op hoe vaak je in je hoofd zit, zonder dat je het doorhebt. En breng je aandacht zachtjes terug naar je lijf, zonder oordeel.
  
  Mini-oefening: Voel je voeten op de grond. Adem uit. Meer hoeft er even niet.
  

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Je hoeft je gevoel niet te bewijzen om serieus te nemen

  Je hoeft je gevoel niet te bewijzen om serieus te nemen

  Veel mensen in mijn praktijk twijfelen aan hun eigen gevoel. “Stel ik me niet aan?” of “Anderen hebben het erger.”
  Maar je hoeft geen bewijs te leveren voordat je mag voelen wat je voelt. Je lichaam is vaak eerder eerlijk dan je hoofd. Neem dat serieus.

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Stress | Je hoeft niet altijd te weten wat je nodig hebt

  Je hoeft niet altijd te weten wat je nodig hebt

  Veel mensen willen eerst helder hebben wat ze nodig hebben, voordat ze iets veranderen. Maar als je hoofd vol zit, is dat vaak juist lastig.
  Je hoeft het niet meteen te weten. Soms begint het met merken: dit werkt niet meer voor mij.
  
  Van daaruit mag je kleine stapjes zetten, zonder dat het perfect of duidelijk hoeft te zijn.
  
  Wat voelt vandaag een beetje te veel en wat zou een klein stapje terug kunnen zijn?

  
  Meer over Therapie bij stress →
• Gelukkig zijn | Tips voor meer positiviteit

  Tips voor meer positiviteit

  1. Stop met het labelen van gebeurtenissen
  Regen is niet goed of slecht. En dat geldt eigenlijk voor alles. Soms is regen verlossend, verfrissend en ontzettend wenselijk. Soms heb je er geen zin in. Maar dat zegt meer over jou dan over de regen.
  
  De regen is gewoon. En dat geldt voor alle gebeurtenissen in je leven. Als je inziet dat jij degene bent die stickers plakt op de dingen die gebeuren, dan zie je ook hoe je ervoor kunt kiezen om een keer géén sticker te plakken. Of een andere sticker te plakken dan je normaal gesproken zou doen.
  
  Wat dacht je van: Kijk eens wat een donkere lucht! Gezellig zeg, echt herfstig. Zullen we straks lekker warme chocolademelk drinken in dat leuke zaakje?
  
  2. Probeer altijd twee kanten te zien
  Elke gebeurtenis heeft meerdere kanten. We zien er standaard één. En welke dat is, hangt af van je levensinstelling. Probeer vaker ook de andere kant te zien.
  
  Ja irritant dat het gaat regenen. Maar doordat jullie moesten rennen voor de regen hebben jullie wel ontzettend gelachen. Of je kon er op zijn minst achteraf om lachen. Of je hebt je beweging voor vandaag meteen meegepakt. Of je laat de regen rustig vallen, en beseft dat regen simpelweg water is. En dat het eigenlijk een heel mooi verschijnsel is. Het is maar hoe je er tegenaan kijkt.
  
  3. Alles heeft een mooie kant
  Tegenslagen maken je sterker, een zieke tante brengt de familie dichter bij elkaar, een lastig probleem maakt je vindingrijker, een fout helpt je groeien.
  
  Onwenselijke gebeurtenissen – neutrale gebeurtenissen die jij bestempelt als ‘onwenselijk’ – hebben meer kanten dan je denkt. Vraag jezelf bij je volgende tegenslag eens af hoe dit eigenlijk ook goed uitpakt. Wat kun je ervan leren, welke positieve bijwerkingen heeft deze situatie?
  
  Irritant dat je te laat bent begonnen met dat grote project, waardoor je nu heel veel moet doen in korte tijd. Maar, het is ook een goede gelegenheid om aan jezelf te bewijzen hoe goed je kunt plannen en hoe effectief je eigenlijk kunt werken als het echt nodig is.
  
  4. Het is allemaal subjectief
  Veel pessimisten noemen zichzelf realist. En weet je wat? Ik ben vrij optimistisch ingesteld, en ik vind mijn kijk op de wereld ook aardig realistisch. Wat zegt dat? Het zegt dat realiteit altijd subjectief is. Iedereen ervaart de wereld op zijn eigen manier.
  
  Wat je invalshoek ook is, je zult altijd bewijs vinden dat jij gelijk hebt. Als je denkt dat de wereld constant in brand staat, dan vind je daarvoor in het dagelijkse nieuws meer bewijs dan goed voor je is. Als je gelooft dat de wereld steeds liefdevoller wordt, dan vind je daar steeds meer bewijs voor. Zelfs in datzelfde nieuwsbulletin.
  
  In wat voor wereld wil jij geloven? En, welke levenshouding dient jou op de lange termijn?
  
  5. Je hebt dus nooit gelijk
  Als realiteit subjectief is, dan is jouw realiteit nooit de beste. Het is er een van velen. Ook al zie jij in een situatie maar één mogelijkheid, dan wil dat niet zeggen dat dit ook de enige mogelijkheid is.
  
  Dus ook al weet je zeker dat er alleen maar negativiteit te zien is, troost jezelf dan met de gedachte dat er wel positieve kanten zijn maar dat jij ze nu simpelweg niet ziet.
  
  6. Probeer van het positieve uit te gaan
  Hoe je dat doet? Door zo vaak mogelijk alle kanten van een gebeurtenis te zien, en te kiezen voor de kant die jou het beste gevoel geeft. Als je jezelf dan toch voor de gek gaat houden met een subjectieve realiteit, doe het dan op een manier die je leven leuker maakt.
  
  Een voorbeeld? Je wordt op de snelweg afgesneden door een ‘roekeloze’ dame. Je eerste impuls is woede. Je weet zéker dat degene achter het stuur een enorme **** is.
  
  Prima. Je tweede impuls is dan om te bekijken wat andere redenen kunnen zijn dat iemand zich zo gedraagt:
  
  Misschien keek ze niet goed in de spiegel, en heeft ze jou over het hoofd gezien. Kan gebeuren, overkomt ons allemaal weleens.
  Misschien rijdt ze nog niet zo lang, en is ze onzeker in het verkeer. Waardoor er soms vreemde situaties ontstaan.
  Misschien heeft ze net te horen gekregen dat er iets ergs is gebeurt in haar familie, en is ze er met haar hoofd niet bij.
  Misschien zei ze ‘sorry’ in zichzelf toen ze merkte dat haar actie een beetje roekeloos was.
  Misschien heeft ze een enorm zware dag gehad op het werk, en zit ze sowieso niet lekker in haar vel. Waardoor ze geprikkeld reageert, en gespannen achter het stuur zit.
  Misschien is ze wel echt gewoon een bitch, en kan het haar niet schelen. Maar zelfs dan kun je compassie voelen voor het feit dat ze haar leven waarschijnlijk onnodig moeilijk maakt. Dan kun je dankbaar zijn voor het feit dat jij voor een meer liefdevolle instelling kiest die je veel meer rust en plezier oplevert.
  Er is een heel scala een mogelijkheden. Iemand vervloeken is er slechts een van. En niet eens de meest logische als je het mij vraagt.
  
  Dus? Regenwolken zien en regen op je bol krijgen zijn twee losse dingen. En de één is niet altijd het gevolg van het ander. Er zijn talloze mogelijkheden. Kies je voor een positieve houding, dan maak je je leven leuker en lichter. En het is natuurlijk gewoon een stuk gezelliger.

• Gelukkig zijn | 10 gewoontes die je geluk in de weg staan

  10 gewoontes die je geluk in de weg staan

  
  1. Je focust je op de verhalen van anderen, maar niet op je eigen verhaal
  Ja, het is goed om te luisteren naar anderen en het siert je als je oprecht blij kunt zijn vanwege het succes van een ander, maar vergeet niet te focussen op jezelf. Hoe kun je ervoor zorgen dat jouw verhaal een succes wordt? Zorg dat jij de controle hebt over jouw succes en geluk, niet iemand anders.
  
  2. Je wacht op het perfecte moment
  Helaas pindakaas: HET perfecte moment bestaat niet. Als je iets wilt, moet je er voor gaan. Niet morgen of volgend jaar, maar nu, vandaag nog.
  
  3. Je werkt alleen voor het geld
  Als je werk doet waar je geen plezier en voldoening uit kunt halen, kan het voelen alsof je iedere dag gevangen zit. Hoewel geen enkele baan iedere dag geweldig is, is het essentieel dat wat je doet je interesseert en je er in ieder geval het grootste deel van de tijd voldoening uithaalt. Is dit niet het geval? Kijk wat je opties zijn! Blijf niet wensen dat je het leven van een ander had, maar doe er iets aan.
  
  4. Je koestert haatgevoelens
  Zoals Martin Luther King Jr. zei: “Duisternis kan de duisternis niet verdrijven; alleen licht kan dat doen”. Haat kan haat niet stoppen, alleen liefde kan dat doen. Zorg dat je die haatgevoelens kwijtraakt, voordat ze onnodig ruimte in je hoofd én in je hart opeisen.
  
  5. Je houdt je vast aan zorgen en angsten
  Hoewel ze ons de hele dag kunnen bezighouden, zijn veel zorgen en angsten onterecht. Probeer die negatieve gedachten daarom los te laten en houd je bezig met wat wat je nu weet en wat zich nu in je leven afspeelt. Laat je niet tegenhouden door ‘wat als?’. Want: wat als niet? Heb jij je voor niks druk gemaakt. Zonde van je tijd dus!
  
  6. Je maakt dingen groter en/of ingewikkelder dan ze zijn
  Soms heb je een slechte dag, dat kan. Maar meer is het niet. Laat een tegenslag of moeilijk moment je niet tegenhouden. Kies ervoor om dingen niet groter of ingewikkelder te maken dan ze zijn.
  
  7. Je wilt constant direct resultaat
  Als je een appelboom plant, kun je ook niet direct de volgende dag een taart bakken met je eigen appels. Voor sommige dingen heb je geduld nodig. Spoiler: vaak zijn dat juist de dingen die op de lange termijn bijdragen aan je geluk.
  
  8. Je probeert in één keer een groot verschil te maken
  Hoewel het een fantastisch streven is om de wereld een betere plek te maken, is het a. vaak onmogelijk en b. kost het je extreem veel stress en energie. Begin daarom klein. Maak de wereld van de mensen om je heen één voor één een beetje beter en je zult zien dat je veel meer bereikt en wel degelijk een verschil maakt.
  
  9. Je houdt je vast aan iemand die je pijn doet
  Soms moet je weglopen van mensen, niet omdat jij niet om hen geeft, maar omdat zij niet genoeg om jou geven. Stop met jezelf bewijzen tegenover mensen die je keer op keer kwetsen. Moeilijk, maar het zorgt er uiteindelijk voor dat je je een stuk beter zult voelen.
  
  10. Je bent te veel gefocust op het belang van uiterlijk
  Vergelijk het eens met eten: tuurlijk is het fijn als het bord dat voor je neus staat er lekker en mooi uitziet, maar in the end gaat het vooral om de smaak. O, en wat jij mooi of lekker vindt, hoeft de ander niet ook mooi of lekker te vinden. Smaken verschillen, en dat is maar goed ook!

• Gelukkig zijn | Tips voor een gelukkiger leven

  Tips voor een gelukkiger leven

  Gebruik deze tips om je vaker gelukkig te voelen door de dag heen.
  
  - Neem het leven niet zo zwaar.
  Ja, er gaan dingen mis in je leven. Dat wil niet zeggen dat je je constant bezig hoeft te houden met alle tegenslagen. Richt je aandacht vooral op dingen die goed gaan. Daar word je een stuk gelukkiger van.
  
  - Geniet heel bewust van kleine dingen.
  Zoals een mooie zonsondergang, je konijntje dat zich zit te wassen, je kinderen die lief spelen met de blokken of een gezellige avond met een goede vriendin. Kleine momenten van gelukzaligheid brengen veel magie in je leven.
  
  - Zie tegenslagen als middelen om te groeien.
  Van de meeste tegenslagen kun je veel leren. Bijvoorbeeld, om te voorkomen hoe je deze tegenslag nog eens ervaart.
  
  - Zorg dat je je kunt verheugen op leuke dingen.
  Als er leuke dingen in het verschiet liggen, geeft dat meer glans aan je dagen.
  
  - Speel met kinderen of dieren.
  Van spelen word je blij.
  
  - Speel ook met je volwassen vrienden.
  Je hoeft niet altijd serieuze gesprekken te voeren met koffie of wijn. Ga iets leuks doen samen, al is het een computerspelletje. Door te spelen hoef je even niets te zeggen, en geniet je toch ontzettend van elkaars gezelschap.
  
  - Maak foto’s van mooie momenten.
  Dat is makkelijker dan ooit nu we allemaal een geweldige camera in ons zak hebben. Blader af en toe door je foto’s om fijne herinneringen op te halen aan het alledaagse leven.
  
  - Maak regelmatig een lijstje van de dingen waar je dankbaar voor bent.
  Dit kun je op papier doen, of gewoon in je hoofd. Ik doe het regelmatig in mijn hoofd voordat ik in slaap val.
  
  - Geniet van zowel de zon als de regen.
  Gooi geen stempel op het weer. Er bestaat geen goed en slecht weer. Al het weer is belangrijk, elk weertype heeft een functie in het ecosysteem, en elk weertype heeft schoonheid.
  
  - Zie gebeurtenissen in je leven op dezelfde manier.
  Het is als weer. Soms regent het, soms stormt het, soms schijnt de zon. En het is allemaal mooi als jij besluit het zo te zien.
  
  - Dender niet door je leven heen.
  Neem momenten om te beseffen waar je bent, waar je staat en wat je doet. Hoe sneller jij leeft, des te sneller de tijd lijkt te verstrijken, des te meer haast je krijgt. Je kunt het leven niet ervaren als het aan je voorbij flitst in sneltreinvaart.
  
  - Geluk ligt altijd in het hier en nu.
  Je kunt niet straks gelukkig zijn. Je voelt je gelukkig of niet. Als je nu niet gelukkig bent, dan heb je een kans laten liggen om te genieten van je leven.
  
  - Zie de wereld vaker als goed.
  Als een verzameling van mensen die allemaal hun best doen om op hun manier het juiste te doen.
  
  - Lach vaker.
  Lach om dingen die mis gaan, lach om jezelf, om je fouten. Lach met vrienden, met kinderen, met vreemden op straat.
  
  - Doe iets nuttigs vandaag.
  Het geeft je veel geluk en voldoening als je iets afrondt waar je blij mee bent. Zoals een taak die al maanden in je leven rondhangt, of een taak die je dichter richting je dromen helpt.
  
  - Groei en ontwikkel jezelf.
  Niets geeft zoveel voldoening als groeien. Blijf jezelf ontwikkelen, en ontdek hoe je persoonlijke ontwikkeling je in staat stelt om vaker en makkelijker gelukkig te zijn.

• Gelukkig zijn | 5 tips om positiever in het leven te staan.

  5 tips om positiever in het leven te staan.

  #1. Geef jezelf complimenten
  
  Geef jezelf een goed gevoel door jezelf complimentjes te geven. Doe dat minimaal 2 keer per dag. Bijvoorbeeld over iets wat op je werk goed ging of nadat je iets hebt gedaan wat je heel lang hebt uitgesteld. Een klein complimentje of een grote, het maakt niet uit. De positieve vibe die je hiermee in jezelf creëert is helend en belangrijk.
  
  #2. Zie elke dag als een dag met nieuwe kansen
  
  Opstaan na een loodzware dag kan aanleiding zijn om je down te voelen. Heb je zo’n dag achter de rug, dan krijg je vaak de dag erna tijdens het wakker een dreun. Ineens komen de vervelende gedachtes en gevoelens van de dag ervoor weer keihard binnen. Het liefst blijf je in bed en vergeet je het. Dit zijn momenten om júist de nieuwe dag te zien als een dag met nieuwe kansen. Bedank dat je weer een nieuwe dag mag meemaken, sta daarna zo snel mogelijk op, geef jezelf minimaal 2 complimenten en wissel je dag af met het doen van dingen waar je blij van wordt.
  
  #3. Doe dingen die je leuk vindt
  
  Als je je down voelt, dan heb je minder zin om iets te doen. Je moet jezelf dan vaak bij elkaar rapen om in beweging te komen. Als daar tegenover staat dat het iets is wat je leuk vindt, dan maak je het voor jezelf makkelijker om je leven weer op te pakken en om jezelf te vullen met positieve energie. Pak je hobby op, ga lekker sporten, bezoek een vriendin waar je goed mee kunt praten en lachen, bak je meest favoriete taart, creëer een andere mindset met Mindfulness, koop die ene jas die je allang graag wilde hebben, ga ravotten met je kinderen of met je huisdier, boek een vakantie, lees je favoriete tijdschrift, verzin iets!
  
  #4. Laat anderen in hun waarde (en daarmee jezelf ook)
  
  Heb je ruzie of onenigheid met een ander, bijvoorbeeld je partner, je collega, je leidinggevende of met een vriend(in) of familielid? Dan is de neiging groot om heel negatief over die ander te gaan denken en praten. Je hebt daar wellicht ook redenen voor, maar lost dat iets op?
  Probeer om de negativiteit over de ander uit je lichaam en geest te plaatsen. Gewoon weg uit je lijf! Vorm het om tot wat meer positiviteit, door bijvoorbeeld te kijken wat je van de persoon of de situatie hebt geleerd. Heb je bijvoorbeeld geleerd om beter je grenzen aan te geven? Weet je steeds beter wat je wilt? Heeft de situatie ervoor gezorgd dat je andere stappen bent gaan zetten? Stappen die je eigenlijk veel eerder had moeten zetten? Hoe moeilijk ook, maar creëer dankbaarheid en trek je lessen uit de situatie. En vooral, laat de persoon in kwestie in waarde en maak hem of haar niet af. Je schiet er niets mee op, sterker nog, het kost je eindeloos veel negatieve energie.
  
  #5. Blijf goed voor jezelf zorgen
  
  Als je minder in je vel zit, dan kan het je soms helemaal niet meer schelen hoe je eruit ziet. Het interesseert je niet meer wat je aan hebt, of je gezond eet en of je jezelf goed verzorgt. Stop ermee! Ga weer iets van jezelf maken en voel jezelf weer op en top de positieve JIJ!

• Gelukkig zijn | Dankbaarheid

  Dankbaarheid

  Schrijf elke dag drie dingen op waarvoor je dankbaar bent, vooral die waar je zelf invloed op hebt gehad. Dit helpt je om je te focussen op de positieve aspecten van je leven en bevordert een gevoel van voldoening en welzijn​.

• Stemmingswisselingen | Checklist

  Checklist

  Maak voor jezelf een checklist voor als er weer negatieve gedachtes opdoemen en wat je zelf zou kunnen ondernemen.
  Bv; heb je goed geslapen? Heb je gesport? Heb je gezond gegeten? Dit klinkt misschien basaal, maar vaak heeft het samenhang en versterkt het elkaar.
  Schrijf ook bij de checklist wat jou gaat helpen om bv wel goed te slapen, te sporten en gezond te eten. Vergeet hierbij ook niet dat je het niet alleen hoeft te doen maar dat je mensen kunt vragen je hierbij te steunen. Zorg dat je deze checklist bij de hand hebt (bv op je telefoon), zodat als je het even niet meer weet je jouw eigen gemaakte checklist erbij kunt pakken. Zie dit vooral als iets om mee te experimenteren. Het kan natuurlijk ook zijn dat deze manier niet helpt voor jou.

  
  Meer over Therapie bij stemmingswisselingen →
• Boosheid & woede | Zo omarm je negatieve gevoelens

  Zo omarm je negatieve gevoelens

  negatieve emoties kunnen je leven flink overschaduwen. Toch hebben ze ook hun goede kanten.
  
  Boosheid
  Waar het goed voor is: Mensen die hun boosheid tonen, worden minder snel voor andermans karretje gespannen, blijkt uit psychologisch onderzoek. Ze durven meer te ondernemen, vertrouwen meer op goede uitkomsten en komen zelfverzekerder over. Ook presteren ze beter en behalen ze bij onderhandelingen betere resultaten.
  
  Zo leer je je emoties begrijpen
  Komt die snauw voort uit irritatie of is het vermoeidheid? Wat gaat er schuil achter dat knagende ge...
  
  ‘Boosheid is een doodnormale menselijke emotie waarop we allemaal het volste recht hebben,’ zegt psycholoog Jan Bernard, auteur van Over de rooie en expert op het gebied van boosheid. ‘Het is een nuttig signaal waar je veel aan hebt: iets zint je niet en je raakt gemotiveerd om daar verandering in te brengen.’
  
  Waar het gevaarlijk wordt: ‘Woede kan een mens zo gaan beheersen dat hij de controle kwijtraakt en zijn gevoel er ongefilterd uitgooit,’ zegt Bernard. ‘Wanneer je iemand op wie je boos bent, afbrandt en vernedert, krijg je weliswaar op korte termijn je zin; maar uiteindelijk wordt iedereen bang voor je en loopt bij je weg.’
  
  Ermee omgaan: Voel je woede opkomen, dan is regel 1: probeer jezelf tóch te beheersen. Jan Bernard geeft het advies een stap terug te doen en jezelf de vraag te stellen: waarom voel ik dit nu? Probeert de ander mij als persoon naar beneden te halen of heeft hij het over mijn gedrag? Heeft mijn emotie misschien met iets van vroeger te maken?’
  
  De volgende stap, zegt hij, is je boosheid uitspreken op een fatsoenlijke manier. ‘De een lukt het op zo’n emotioneel moment beter om zich redelijk te uiten dan de ander – maar als je het in elk geval probeert, word je er steeds beter in.
  
  Ook al stik je van woede, zeg zo correct mogelijk wat je dwarszit, met respect voor de ander. Grote kans dat de ander dan echt naar je luistert en dat de relatie goed blijft.’
  
  Oefening om jezelf te leren beheersen: houd een boosheid-dagboek bij
  1. Wat maakte je vandaag het kwaadst?
  Beschrijf kort wat er gebeurde.
  
  2. Hoe intens was je boosheid? Geef het een cijfer.
  Van extreem, intens tot niet intens.
  
  3. Wat waren je gedachten?
  
  4. Wat voelde je in je lichaam?
  
  5. Hoe moeilijk was het om je boosheid onder controle te houden?
  Van volledig de controle verliezen tot controle ervaren over je boosheid.
  
  6. Wat was je reactie op de boosheid? Kookte het vooral vanbinnen, of gaf je ook uiting aan de boosheid? Zo ja: hoe?
  
  7. Voelde je spijt? Zo ja, waarover?
  
  8. Hoe kwam je weer tot bedaren?
  
  Als je dit dagboek een maand hebt bijgehouden, is de kans groot dat je patronen kunt gaan ontdekken. Deze vragen helpen daarbij:
  
  9. Welke dingen maken me het aller kwaadst?
  
  10. Welk patroon is daarin te herkennen?
  
  11. Als deze boosheid vermomde angst of pijn is, waar bestaat die angst of pijn dan uit?

  
  Meer over Therapie bij boosheid en woede →
• Laag zelfbeeld | 5 tips voor meer zelfvertrouwen

  5 tips voor meer zelfvertrouwen

  Met deze 5 tips bouw je aan een sterker zelfbeeld:
  
  1. Probeer op een rationele manier naar je onzekerheden te kijken
  Dit betekent niet dat je voortaan het leven door moet als een emotieloze robot, maar wel dat je je emoties binnen een groter geheel probeert te plaatsen. Want dat je ze voelt, betekent niet dat ze ook waar zijn.
  
  2. Maar neem je emoties ook serieus
  Als we onzeker of angstig zijn, is dit een duidelijk teken: ons bewustzijn heeft meer aandacht en liefde nodig. Misschien is het tijd om kritisch naar je normen en waarden te kijken. Of misschien is het zelfs tijd om nieuwe waarden te ontwikkelen.
  
  3. Oefen in zelfvertrouwen
  Zelfliefde is een universele behoefte, die je niet met oppervlakkige middelen kunt stillen – het groeit van binnenuit. Zie je zelfvertrouwen als een spier die steeds toeneemt in kracht wanneer je een beslissing neemt die past binnen je levensfilosofie. Wanneer je keuzes maakt omdat je er zelf achter staat (en niet omdat een ander dit van je verlangt) ga je steeds iets sterker in je schoenen staan.
  
  4. Bescherm wat voor jou waardevol is
  We zien geluk als een emotie, maar we hebben hier volgens Branden meer invloed op dan we denken. Probeer elke dag te leven vanuit je authentieke zelf – met je eigen principes, normen en waarden als wegwijzers. Want die wijzen als vanzelf de weg naar geluk. En wanneer je deze authenticiteit beschermt leer je ook van jezelf houden.
  
  5. Stop met ‘moeten’
  Ben je een onverbeterlijke pleaser? Bedenk je dan dat je niets moet. Want hoe meer je ‘moet’ in het leven (omdat het zo hoort, omdat iemand op je rekent), hoe meer je aan jezelf moet rechtvaardigen. Je vergeet wat je zelf nodig hebt, en je maakt jezelf steeds kleiner, minder belangrijk. Maar pas wanneer je ook van jezelf een prioriteit maakt kun je van jezelf houden.
  

  
  Meer over Therapie bij een laag zelfbeeld →
• Laag zelfbeeld | 4 tips voor zelfacceptatie

  4 tips voor zelfacceptatie

  
  * Je bent niet de enige
  Vrijwel iedereen worstelt met de vraag: ben ik wel goed genoeg? Toch kan het soms voelen alsof jij de enige bent die zich daar druk om maakt. Terwijl anderen moeiteloos door het leven lijken te walsen, vind jij het leven vaak maar een gedoe. Juist op zulke kwetsbare momenten kunnen we genadeloos hard voor onszelf zijn. Omdat we vinden dat we ons niet zo moeten aanstellen, bijvoorbeeld. Maar vaak vergeten we dat wij onze binnenkant (inclusief emoties, stress, twijfels en angsten) met andermans buitenkant, hetgeen wat die ander laat zien, vergelijken. En dat terwijl die buitenkant helemaal niets zegt. De meest zelfverzekerde persoon kan van binnen een brok onzekerheid en zelftwijfel zijn en een introverte, timide persoon kan barsten van het zelfvertrouwen. En allebei zullen ze momenten kennen van zelftwijfel. Dat is dus niet raar of gek, maar juist zo normaal als wat.
  
  * Weet wie er spreekt (en of je moet luisteren)
  Mensen die het moeilijk vinden om zichzelf te accepteren, hebben vaak een innerlijke criticus die overuren maakt. Zo’n zeurende stem die te pas en te onpas commentaar heeft op wie jij bent of hoe je je gedraagt. Stel, je hebt een presentatie op je werk gehad waar je enorm zenuwachtig voor was. Met een trilstemmetje liep je de PowerPoint door en af en toe kwam je zelfs helemaal niet uit je woorden. Voor jouw gevoel ging het verschrikkelijk slecht. In een ideale situatie zou je nu de scherpe stem van de innerlijke criticus herkennen én negeren. Want het is oké en menselijk om zenuwachtig te zijn voor een presentatie en ook om ergens niet goed in te zijn. Het gaat erom dat je het maar wel mooi gedaan hebt, ondanks de zenuwen en onzekerheid. Leer die innerlijke kritiek te herkennen, maar er ook iets liefdevols naast te zetten.
  
  * Beoordeel je gedrag in plaats van je persoonlijkheid
  Als mensen zijn we voortdurend in verandering. We leren, ontwikkelen, groeien en bloeien. Het leven bestaat uit pieken en dalen. Welk punt neem je dan om jezelf te beoordelen? Een hoogtepunt? Een dieptepunt? Allebei slaat het natuurlijk nergens op. Laat dat waardeoordeel over wie jij bent als persoon liever helemaal achterwege, maar focus op de manier waarop je iets hebt aangepakt of hoe je je hebt ingezet. Wil je iemand zijn die alles honderd procent perfect doet? Of iemand die misschien twee of drie keer nodig heeft voordat hij/zij iets onder de knie heeft, maar het wel altijd blijft proberen en nooit opgeeft? Zo leer je op een positievere manier naar jezelf te kijken.
  
  * Weet wat je belangrijk vindt (en wat niet)
  De een vindt dit, de ander dat. Het is niet te doen om naar alle meningen van mensen te luisteren. Laat staan je ernaar te gedragen. We willen allemaal graag aardig gevonden worden, maar we moeten daarbij niet vergeten dat we onszelf ook nog een beetje aardig moeten blijven vinden. Weet daarom wat jouw waarden zijn in het leven. Op die manier wordt het een stuk makkelijker om te kiezen naar welke meningen je wel en niet wilt luisteren.
  

  
  Meer over Therapie bij een laag zelfbeeld →
• Laag zelfbeeld | Oefen met zelfcompassie

  Oefen met zelfcompassie

  Veel mensen voelen zich schuldig als ze tijd voor zichzelf nemen, maar zelfcompassie kan je helpen om dit schuldgevoel los te laten.
  
  Hoe doe je dat?
  Probeer jezelf te behandelen zoals je een goede vriendin zou behandelen. Als je merkt dat je kritisch bent op jezelf, vraag je dan af wat je tegen een vriendin zou zeggen in dezelfde situatie. Wees vriendelijk en begripvol voor jezelf en erken dat je ook rust en zorg nodig hebt.
  
  Waarom werkt dit?
  Zelfcompassie helpt je om milder naar jezelf te kijken en vermindert gevoelens van tekortschieten. Het geeft je de ruimte om fouten te maken en te leren zonder jezelf te veroordelen, wat uiteindelijk bijdraagt aan een gezonder zelfbeeld en minder stress.

  
  Meer over Therapie bij een laag zelfbeeld →
• Pandemie & angst | Stress balans herstellen

  Stress balans herstellen

  
  – Welke eisen liggen er op je bord? Kan daar wat vanaf? Wat is niet noodzakelijk? Kun je vaker ‘nee’ zeggen?
  
  – Wat helpt je om aan de eisen te voldoen? Slaap je voldoende? En hoe zit het met de fysieke activiteit, gezond eten en ontspanning? Durf ook aan jezelf te vragen: heb ik wel de talenten voor deze studie? Overvraag ik mezelf niet? Waarom wil ik dit?
  
  – Heb je voldoende sociale steun? Die bestaat uit enerzijds steun bij praktische problemen met het leren en het leven, en emotionele steun in de vorm van aandacht, liefde, genegenheid en troost.
  
  – Heb je het gevoel invloed te hebben op de situatie? Probeer je geen zorgen te maken over zaken waar je echt geen invloed op hebt en zet je in voor zaken waar je wel dat wel (een beetje op hebt.
  
  – Heb je voldoende mentale rust? Die is nodig om ononderbroken te kunnen studeren. Gun jezelf rustmomenten en beperk digitale afleiding.
  
  – En de allerbelangrijkste vraag: heb je een objectieve kijk op je situatie? Door de stress kun je door een donkere bril kijken die alles negatief kleurt. Of door een vergrotende bril, waarmee je de eisen perfectionistisch uitvergroot. Het is moeilijk om op eigen houtje afstand te nemen van die blik, maar een goede cognitieve therapeut kan hierbij helpen.

  
  Meer over Therapie bij angst →
• AD(H)D | Drie belangrijkste kenmerken van ADD

  Drie belangrijkste kenmerken van ADD

  Iedereen heeft weleens last van een slechte concentratie. Sommige mensen hebben echter structureel concentratieproblemen en hebben hier veel last van. Het kan dan zo zijn dat ze ADD hebben. In dit artikel legt Gabor Maté (zelf ook ADD’er) de drie belangrijkste kenmerken van ADD uit met bijbehorende eigenschappen. Aan het einde van het artikel vind je een lijst met positieve kenmerken en artikelen over ADD.
  
  Drie kenmerken van ADD
  
  ADD heeft drie belangrijke kenmerken, waarvan je er twee moet hebben om de diagnose (via een psycholoog of psychiater) te krijgen:
  
  Slecht concentratievermogen (snel afgeleid zijn)
  Slechte impulscontrole
  Hyperactiviteit
  
  1. Slecht concentratievermogen
  
  Het belangrijkste kenmerk van ADD is het automatisch ‘wegvallen’ van de aandacht zonder dat je dat wilt: het frustrerende niet aanwezig zijn van de geest. Je merkt plotseling dat je niets hebt meegekregen van waar je naar hebt zitten luisteren, niets hebt gezien van waar je naar hebt zitten kijken, je niets herinnert van waar je je op probeert te concentreren. Je mist informatie en aanwijzingen, legt de dingen op de verkeerde plek terug en hebt moeite om gesprekken te volgen. Ook kan je het gevoel hebben dat je afgesneden bent van de werkelijkheid, alsof je hier en nu niet helemaal in je lichaam zit.
  
  Chaos in huis en hoofd
  
  Het snel afgeleid zijn werkt chaos in de hand. Je kunt je misschien wel voorstellen hoe een opgeruimde en georganiseerde kamer eruitziet, maar je hebt niet de juiste mindset om het vereiste werk te doen. Mocht het je toch af en toe lukken, dan weet je heel goed dat de orde die je hebt geschapen van voorbijgaande aard is. Al snel zul je weer diverse dingen allerlei kanten op gooien, omdat je op zoek bent naar een of ander belangrijk ding waarvan je zeker weet dat je het een poosje geleden in een of ander obscuur hoekje of gaatje hebt zien liggen.
  
  Problemen met coördinatie
  
  Sommige mensen met ADD zijn bijzonder vaardig op mechanisch gebied en kunnen complexe voorwerpen, machineonderdelen en dat soort dingen bijna intuïtief uit elkaar halen en in elkaar zetten. De meeste andere mensen met ADD hebben problemen met coördinatie, vooral met betrekking tot hun fijne motoriek. Ze laten dingen vallen, ze trappen op andermans voeten, ze gooien ballen de verkeerde kant op.
  
  Slecht ruimtelijk inzicht
  
  Net als veel andere mensen met ADD kan ik (Gabor Maté) me niet zo goed een voorstelling van dingen in drie dimensies maken of de ruimtelijke verhoudingen van dingen inschatten, hoe goed het ook aan me wordt uitgelegd. Als iemand met ADD de weg vraagt, weet hij al niet meer wat de ander heeft gezegd als die pas halverwege zijn eerste zin is. Het gebrekkige visueel-ruimtelijke inzicht van mensen met ADD zorgt er samen met het feit dat ze snel zijn afgeleid voor dat orde gewoon geen schijn van kans heeft.
  
  Hyperfocus
  
  Dat snel afgeleid zijn zie je bij ADD niet bij alle activiteiten. Veel ouders en leerkrachten worden wat dat betreft een beetje misleid: met sommige activiteiten kan een kind, als het al iets kan, bijna dwangmatig en zeer geconcentreerd bezig zijn. De hyperfocus. Hyperfocus gaat vaak gepaard met wat je passieve aandacht zou kunnen noemen. Passieve aandacht zorgt ervoor dat de geest op de automatische piloot functioneert, waardoor de hersenen geen moeite hoeven te doen. Actieve aandacht, waarbij de geest volledig is ingeschakeld en de hersenen volop aan het werk zijn, past bij bijzondere omstandigheden als je supergemotiveerd bent. Mensen met ADD hebben deze vaardigheid niet als ze georganiseerd werk moeten verrichten, of wanneer ze hun aandacht moeten richten op iets waarvoor ze zich niet interesseren.
  
  Selectieve aandacht
  
  Om zich te kunnen concentreren heeft iemand met ADD een veel sterkere motivatie nodig dan andere mensen. ADD is aan situaties gebonden: bij eenieder kan de expressie van ADD sterk van omstandigheid tot omstandigheid verschillen. Er zijn bijvoorbeeld bepaalde schoolvakken waar kinderen met ADD opmerkelijk goed in zijn, terwijl ze bij andere vakken verstrooid, onproductief en misschien zelfs storend zijn. Leerkrachten zouden dan kunnen denken dat het kind bewust beslist wanneer het zich wel of niet inspant en zijn best doet. Deze kinderen zijn niet expres afgeleid of ongehoorzaam. Hierbij spelen emotionele en neurofysiologische factoren een rol die deze beslissing in feite voor hen nemen.
  
  2. Impulsiviteit
  
  Het tweede kenmerk van ADD dat bijna bij alle patiënten voorkomt is impulsiviteit met betrekking tot wat ze zeggen of doen, met daarbij een slecht gecontroleerde emotionele reactiviteit. Volwassenen en kinderen met ADD vinden het heel moeilijk om anderen niet in de rede te vallen. Deze impulsiviteit kan ook tot gevolg hebben dat ze dingen die ze helemaal niet nodig hebben in een opwelling kopen, zonder te kijken naar de kosten of gevolgen.
  
  3. Hyperactiviteit
  
  Hyperactiviteit is het derde opvallende kenmerk van ADD. Dit uit zich het duidelijkst in het voortdurend moeten bewegen, maar het kan ook minder goed waarneembaar en niet direct duidelijk zijn. Soms is hyperactiviteit volledig afwezig. Sommige kinderen kunnen op school snel afgeleid en vaak afwezig zijn, maar omdat ze in de klas geen problemen veroorzaken gaan ze elk jaar gewoon over. Hoewel hyperactiviteit geen vereiste is om de diagnose ADD te krijgen, kan het voor sommige patiënten echt een drama zijn.
  
  Snel praten
  
  Hyperactiviteit kan zich ook uiten in heel veel praten. Van sommige volwassenen met ADD heb ik gehoord dat ze snel praten omdat er zoveel woorden en zinnen in hun hoofd zitten dat ze bang zijn dat ze de belangrijkste vergeten. Dus flappen ze die er zo snel mogelijk uit.
  
  Uitstelgedrag
  
  Rusteloosheid gaat gepaard met lange perioden van uitstelgedrag. De dreiging van mislukking of de belofte van een beloning moet er meteen zijn, anders wordt het motivatiecentrum in de hersenen niet geactiveerd.
  
  Geheugenverlies
  
  Mensen met ADD hebben elke dag regelmatig last van frustrerend geheugenverlies. Het kernwoord is hier verstrooidheid. Het beruchte slechte kortetermijngeheugen van mensen met ADD is voor een groot deel te wijten aan het snel afgeleid zijn, het half gedissocieerd zijn, en het vanbinnen met andere dingen bezig zijn.
  
  Onafgemaakte projecten
  
  Als je als volwassene met ADD op je leven terugkijkt, herinner je je allerlei plannen die je nooit helemaal hebt verwezenlijkt, en allerlei voornemens waaraan je geen vervolg hebt gegeven. ‘Ik ben iemand met een eeuwig potentieel,’ zei een patiënt ooit tegen me. Opwellingen van enthousiasme ebben al snel weer weg.
  
  Sociale vaardigheden
  
  Sociale vaardigheden zijn ook soms een probleem. Iets aan ADD zorgt ervoor dat het heel moeilijk kan zijn om grenzen tussen mensen op te merken. Sommige kinderen met ADD benaderen andere kinderen met een naïeve openheid, die vaak wordt afgewezen. Doordat ze niet zo goed zijn in het interpreteren van sociale signalen, worden ze soms door hun leeftijdgenoten verstoten. Hoewel veel mensen met ADD slecht ontwikkelde sociale vaardigheden hebben, geldt dat niet voor alle ADD-patiënten. Zo is er een type ADD-kind dat heel sociaal is en ontzettend populair onder leeftijdgenootjes.
  
  Volwassenen met ADD kunnen als afstandelijk en arrogant overkomen of andere mensen vinden hen niet zo spraakzaam en een beetje lomp. Vaak maken ze geforceerde grapjes, ze praten druk en snel, en ze springen schijnbaar willekeurig en doelloos van het ene onderwerp naar het andere. Een ander kenmerk is dat ze heel veel woorden nodig hebben om een idee uit te drukken.
  
  Als volwassenen met ADD aan gesprekken deelnemen, kunnen ze verder vaak al snel verveeld raken doordat hun gesprekspartners enorm uitweiden over dingen die voor iemand met ADD heel oppervlakkig zijn.
  
  De rode draad is dat ze op alle dagen, of het nu goede of slechte dagen zijn, het knagende gevoel hebben dat ze iets belangrijks in het leven zijn misgelopen.
  
  Positieve eigenschappen
  
  ADD brengt ook veel positieve eigenschappen met zich mee. Als je bijvoorbeeld volwassenen met ADD interviewt, kun je allerlei grapjes verwachten. Met onverwachte zinswendingen en absurde associaties doorspekken ze levensverhalen die op zichzelf helemaal niet zo lachwekkend zijn. Verder horen de volgende positieve eigenschappen ook bij ADD:
  
  Charismatisch
  Charmant
  Compassievol
  Creatief
  Empathisch
  Energiek
  Enthousiast
  Gepassioneerd
  Gevoelig
  Goed ontwikkelde intuïtie
  Hardwerkend
  Intelligent
  Out-of-the-box-denken
  Loyaal
  Multi-getalenteerd
  Nieuwsgierig
  Open-minded
  Optimistisch
  Snel kunnen denken en schakelen
  Snel verbanden zien
  Spontaan
  Sterk aanpassingsvermogen/flexibel
  Veerkrachtig
  Visionair
  Warme persoonlijkheid
  Tips
  
  Hoe zorg je ervoor dat het wat minder druk wordt in je eigen hoofd? Het antwoord hierop is simpel: door te zorgen dat het minder druk wordt in je leven!
  
  Deze tips kunnen je verder op weg helpen:
  
  Het is misschien een open deur; verwijder afleidende apps van je telefoon. Instagram, Facebook en dergelijken zijn gebouwd om je af te leiden. Bijna iedereen heeft moeite met het doseren van tijd op deze apps, dus jouw makkelijk af te leiden brein al helemaal. Doe het desnoods een paar dagen en geniet van de rust.
  Hak taken in kleine stukjes en beloon jezelf nadat je iets af hebt. Hoe ‘klein’ het resultaat ook is.
  Doe de taak waar je het meest tegenop ziet eerst (en beloon jezelf), dan hoef je die in ieder geval niet meer te doen.
  Eigenwaarde is een moeilijk punt bij ADD’ers. Wees je eens een dag bewust van wat jouw innerlijke criticus je allemaal probeert wijs te maken. Zou je die dingen ook tegen mensen die je lief hebt zeggen of zouden zij zoiets van je accepteren? Nee? Waarom accepteer je dat dan van jezelf?
  Stop met het vergelijken van jezelf met andere mensen. Hun hersenen zijn anders gevormd; iedereen is uniek en anders. Jij hebt jouw kwaliteiten en mindere eigenschappen en zij ook.
  

  
  Meer over Therapie bij ADHD →
• Grenzen aangeven | Grenzen voor zelfzorg: Stap naar evenwicht

  Grenzen voor zelfzorg: Stap naar evenwicht

  1. Zelfreflectie: Neem regelmatig de tijd om in stilte te zitten en na te denken over je gedachten, gevoelens en behoeften. Vraag jezelf af welke activiteiten, situaties of interacties je energie geven en welke je juist uitputten. Let op tekenen van stress, overbelasting of emotioneel ongemak.
  
  2. Houd een dagboek bij: Schrijf je gedachten en gevoelens op in een dagboek. Dit helpt je om patronen en triggers te herkennen die je grenzen overschrijden. Noteer situaties waarin je je ongemakkelijk voelde of merkte dat je je eigen behoeften negeerde. Dit geeft inzicht in waar je grenzen liggen.
  
  3. Luister naar je lichaam: Je lichaam geeft vaak signalen wanneer je grenzen overschreden worden. Let op fysieke symptomen zoals vermoeidheid, spanning, hoofdpijn of spijsverteringsproblemen. Deze kunnen aanwijzingen zijn dat je je eigen grenzen niet respecteert.
  
  4. Leer "nee" te zeggen: Oefen met het assertief en respectvol afwijzen van verzoeken die je overweldigen of waar je geen energie voor hebt. Het is oké om je tijd en energie te beschermen. Start met kleine stappen en bouw geleidelijk aan je vermogen om nee te zeggen.
  
  5. Raadpleeg anderen: Praat met vertrouwde vrienden, familieleden of een therapeut over je grenzen. Ze kunnen je helpen bij het identificeren van patronen en blinde vlekken, en je ondersteunen bij het stellen van gezonde grenzen.
  
  Bewustwording van je eigen grenzen is een proces dat tijd en oefening vergt. Wees geduldig met jezelf en wees bereid om jezelf prioriteit te geven.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Niet alles is zwart-wit, toch?

  Niet alles is zwart-wit, toch?

  Soms worden we geconfronteerd met keuzes die ons doen twijfelen tussen 'ja' en 'nee'. Maar hé, laten we dat grijze gebied niet over het hoofd zien!
  
  Stel je voor: een vriendin wil spontaan bij je langskomen voor een kopje koffie op een dag dat je eigenlijk al behoorlijk volgepland bent. 📅 Het is verleidelijk om 'ja' te zeggen en je eigen gevoel voorbij te gaan, toch? Maar wat als er een andere optie is?
  
  Hoe klinkt dit: "Hey, superleuk idee! Ik wil echt graag bijpraten en alle tijd voor je hebben. Helaas zit mijn dag al behoorlijk vol. Zou het voor jou ook werken om woensdagavond af te spreken of anders bij jou langs te komen? Op die manier kunnen we echt quality time hebben!"
  
  Door open en eerlijk te zijn over je situatie, kun je de deur openen naar een meer bevredigende uitkomst voor beide partijen.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Wees duidelijk!

  Wees duidelijk!

  Wees duidelijk en direct: Vaak is de meest effectieve manier om je grenzen aan te geven om duidelijk en direct te communiceren. Gebruik 'ik'-verklaringen om je gevoelens en behoeften te uiten. Bijvoorbeeld, zeg iets als "Ik voel me overweldigd wanneer er te veel van me wordt gevraagd op het werk, en ik heb wat tijd nodig om te ontspannen" in plaats van "Je geeft me altijd te veel werk." Door duidelijk te zijn over hoe je je voelt en wat je nodig hebt, geef je anderen de kans om je beter te begrijpen en rekening te houden met je grenzen.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Stel duidelijke consequenties vast

  Stel duidelijke consequenties vast

  Als anderen herhaaldelijk je grenzen overschrijden, is het belangrijk om duidelijke consequenties te stellen. Dit kan variëren van het verminderen van de tijd die je met die persoon doorbrengt tot het beëindigen van de relatie als de grensoverschrijding ernstig is. Het vaststellen van consequenties laat anderen zien dat je je grenzen serieus neemt en bereid bent om actie te ondernemen als ze niet worden gerespecteerd. Dit kan een krachtig middel zijn om je grenzen te handhaven.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Duidelijke grenzen

  Duidelijke grenzen

  Als ouder is het belangrijk om duidelijke grenzen te stellen tussen werk en privé. Dit kan helpen om stress te verminderen en je emotioneel meer in balans te voelen.
  
  Hoe doe je dat?
  Probeer vaste werktijden aan te houden en geef jezelf toestemming om na werktijd echt vrij te zijn. Zet je werktelefoon uit, sluit je laptop en richt je op je gezin en jezelf. Plan daarnaast regelmatig momenten van rust in je agenda, ook al is het maar een kwartiertje voor een kop thee of een korte wandeling.
  
  Waarom werkt dit?
  Door duidelijke grenzen te stellen, creëer je een gezonde scheiding tussen je verschillende rollen. Dit geeft je de ruimte om op te laden en voorkomt dat werk je privéleven binnendringt.
  

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Geef jezelf toestemming om nee te zeggen

  Geef jezelf toestemming om nee te zeggen

  Veel mensen voelen zich schuldig als ze nee zeggen, maar het is essentieel voor je balans. Door nee te zeggen tegen iets wat niet bij je past, zeg je ja tegen jezelf en je eigen behoeften. Begin klein: zeg één keer per dag nee tegen iets wat niet nodig is. Je zult merken dat het bevrijdend voelt.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Hoe herken je subtiele signalen dat je grens bereikt is?

  Hoe herken je subtiele signalen dat je grens bereikt is?

  Let op signalen zoals een gespannen kaak, onrust in je lichaam of moeite met concentreren. Gebruik dit als moment om even te pauzeren en jezelf af te vragen: “Wat heb ik nu nodig?” Zelfs een korte onderbreking kan helpen om te voorkomen dat je over je grens gaat.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Zet een ‘stop’ op automatische ja’s

  Zet een ‘stop’ op automatische ja’s

  Merk je dat je vaak direct “ja” zegt tegen verzoeken? Oefen met uitstel voordat je een antwoord geeft. Zeg bijvoorbeeld: “Ik kijk er even naar en laat het je weten.” Dit geeft je tijd om bewust te kiezen of iets echt bij je past.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Spreek het hardop uit: “Ik mag kiezen wat ik nodig heb.”

  Spreek het hardop uit: “Ik mag kiezen wat ik nodig heb.”

  In een volle dag is het makkelijk om jezelf voorbij te lopen. Maar wat jij nodig hebt, doet ertoe. Door deze zin hardop uit te spreken – bijvoorbeeld in de ochtend of voordat je ergens ‘ja’ op zegt – geef je jezelf toestemming om stil te staan bij je eigen behoefte.
  
  Het helpt je herinneren dat je niet alles hóeft te doen en dat het oké is om te kiezen voor rust, ruimte of een ‘nee’.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Grenzen aangeven begint bij jezelf serieus nemen

  Grenzen aangeven begint bij jezelf serieus nemen

  Veel mensen willen beter hun grenzen aangeven, maar vergeten de eerste stap: voel ik mijn grens überhaupt wel?
  Je hoeft niet meteen iets te zeggen of uitleg te geven. Het begint met opmerken: “Hé, dit schuurt. Dit wil ik eigenlijk niet.”
  Pas als jij jezelf serieus neemt, kun je dat ook aan de ander duidelijk maken.
  
  Vraag: Waar heb je vandaag ‘ja’ gezegd, terwijl je eigenlijk ‘nee’ voelde?

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Kleine keuzes zijn ook zelfzorg

  Kleine keuzes zijn ook zelfzorg

  Zelfzorg hoeft niet te betekenen dat je direct een dag vrij neemt of een retraite boekt. Soms zit het in iets kleins: je telefoon even wegleggen, vijf minuten naar buiten, of een afspraak verzetten die eigenlijk niet past.
  Juist die kleine keuzes zorgen dat je niet overloopt.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →