Tips bij Codependency - Codependentie

En net als bij elke verslaving is het niet genoeg om er alleen over te praten of inzicht te krijgen.
Wat je nodig hebt is een methode die werkt op het diepere niveau waar de verslaving is ontstaan: in je zenuwstelsel, door verwerking van oude pijn.

Veel mensen blijven jarenlang vastzitten in destructieve patronen, ondanks coaching of therapie. Dat is pijnlijk én onnodig. Het kost niet alleen veel te veel tijd, geld en energie maar ook je zelfvertrouwen.

Ik werk met een beproefd EMDR-verslavingsprotocol, speciaal herschreven voor Codependency & relatieverslaving.
Dit zorgt ervoor dat cliënten weer ademruimte krijgen, heldere keuzes maken en eindelijk kunnen voelen: ik ben vrij.

Wanneer een codependent beter voor zichzelf en zijn innerlijke kind leert zorgen, ontwikkelt hij betere grenzen naar zichzelf en naar anderen toe.

Na jaren van veroordeling, pushen, negeren en verlating van het innerlijke kind, is het belangrijk om langzaam een vertrouwensband op te bouwen. Dit kan aan de hand van de volgende manieren:

• Luisteren: maak tijd om te horen wat er speelt bij je innerlijke kind;
• Spiegelen: benoem de gevoelens die je innerlijke kind omschrijft;
• Begrip tonen: laat bijvoorbeeld weten dat je weet dat innerlijke kind het zwaar heeft gehad;
• Leren accepteren: laat je innerlijke kind weten dat het oké is om je boos, hopeloos, verward, onzeker, of verdrietig te voelen;
• Empathie tonen: laat weten dat je weet hoe je innerlijke kind zich voelt;
• Op zijn gemak stellen: laat weten dat gevoelens niet permanent zijn, maar dat het beter zal worden;
• Aanmoedigen: moedig je innerlijke kind aan, laat weten dat je samen alles aan kunt;
• Toon onvoorwaardelijke liefde: zeg tegen je innerlijke kind dat je van hem houdt zonder beperkingen of voorwaarden.

Naast professionele hulp bestaan er ook zelfhulptechnieken voor codependency.
Die zelfhulp kan je helpen bij het versterken van eigenwaarde, het leren stellen van gezonde grenzen en het herstellen van de balans in ‘slechte’ relaties. Zelfhulp en zelfzorg kunnen professionele therapie nooit volledig vervangen. Wel vormen ze een waardevolle aanvulling hierop en kunnen ze duurzaam herstel na afloop van een behandeltraject ondersteunen.

Enkele zelfhulptechnieken bij codependency zijn:

- Houd dagelijks een gedachtendagboek bij om patronen te herkennen van codependency.
- Spreek dagelijks positieve affirmaties uit om je zelfbeeld te verbeteren.
- Doe Mindfulness oefeningen voor emotionele steun aan jezelf en zelfliefde
- Oefen met nee zeggen, waarbij je begint met kleine dingen en toewerkt naar moeilijkere situaties.
- Vier persoonlijke successen, hoe klein ze ook lijken.

Herstellen van codependentie is geen gemakkelijke weg. De innerlijke overtuigingen van het niet waard zijn om van te houden, gepaard met intense schaamte voor wie jij bent, zijn niet in een klap om te buigen in functionele overtuigingen. Herstellen vereist enorm veel doorzettingsvermogen en discipline om elke dag nieuwe gedragingen en overtuigingen te praktiseren en te oefenen. Daarnaast vereist het bewustzijn van de herkomst van de innerlijke overtuigingen en hoe deze zijn ontstaan.

Een van de aandachtspunten is:
Stap uit de slachtofferrol
Als codependent ben je opgegroeid in een onveilige situatie waarin je bent gaan geloven dat je het niet waard bent om van te houden, omdat jouw ouders jou niet konden geven wat je nodig had tijdens je jeugd. Je bent onbewust gaan geloven dat je een slachtoffer bent van de situatie (wat ook daadwerkelijk zo is) en dat je niet te redden bent. Eenmaal volwassen zal deze overtuiging je nog vaak parten spelen. Hoewel je jeugd zwaar is geweest en codependentie erg moeilijk is mag je je elke dag beseffen dat je nu geen slachtoffer meer bent. Jij kunt keuzes maken over jouw leven. Jij bent het waard om te genieten in dit leven, om geliefd te zijn, om je veilig te voelen, om geborgenheid te krijgen. En om dit te geven aan jezelf.

Jij, als codependent, mag jezelf er elke dag aan herinneren dat jij het waard bent om van te houden en om keuzes te maken die bij deze nieuwe overtuiging aansluiten. Dan zal langzaam het grote gat dat een onveilige jeugd in jouw hart heeft geslagen, een beetje gedicht worden en zul je langzaam ook echt gaan geloven dat je het echt waard bent om van te houden, ondanks je onveilige jeugd.

Waarom dit bij Codependency hoort:
Je zenuwstelsel staat op alarm. Elk signaal van afstand triggert checken, pleasen of juist terugtrekken. Dat is geen karakterzwakte maar een oud overlevingspatroon.

Snelle zelfcheck:
* Je stemming hangt sterk af van berichtjes of stilte.
* Je zegt ja terwijl je nee ervaart.
* Bij afstand krijg je onrust in je lijf, piekeren en slecht slapen.

Eerste hulp vandaag:
1. Grounding. Voeten op de vloer. Uitademing twee tellen langer dan inademing, 10 keer.
2. Realiteitscheck. Welke feiten weet ik nu echt. Welke verhalen vul ik in.
3. Contactregels. Spreek met jezelf vaste checkmomenten af en hou je eraan. Geen tussentijds scannen.

Behandeling die werkt:
Werk op twee sporen.
A. Lichaam kalmeren en het gehechtheidssysteem transformeren. Gezonder reactiepatroon aanleren.
B. EMDR op ervaringen van verlies en verlating, Mindfulness om golven van onrust te dragen, duidelijke Terugvalpreventie voor triggers zoals stilte en onvoorspelbaarheid.

Kies een behandelaar die hier aantoonbare ervaring mee heeft.

Zelfafwijzing houdt de hunkering naar bevestiging in stand. Je gaat harder je best doen voor de ander en verliest jezelf steeds meer. Dat versterkt schaamte en uitstelgedrag.

Snelle zelfcheck:
* Je corrigeert jezelf de hele dag en noemt dat “realistisch zijn”.
* Complimenten glijden weg terwijl kritiek blijft hangen.
* Je doet wat je belooft aan anderen, maar niet wat je jezelf belooft.

Eerste hulp vandaag:
1. Gewaarworden. Schrijf drie momenten op waarop je jezelf afwijst. Noteer de woorden letterlijk.
2. Neutraliseren. Zet er een nuchtere tegenzin naast. Bijvoorbeeld “ik ben niet goed genoeg” wordt “ik ben in ontwikkeling en ik leer”.
3. Micro-keuze. 1 concrete zelfzorgactie die 2 minuten kost. Water drinken. Adempauze van 6 ademhalingen. App niet terug tot jouw taak af is.

Behandeling die werkt:
A. Als je in therapie gaat, richt je traject dan op schaamte en hechtingspijn.
B. EMDR op herinneringen van afwijzing en vernedering, gecombineerd met mindfulness en Terugvalpreventie.
C. Kies een behandelaar die Codependency dagelijks behandelt én het van binnenuit kent.

Door codependency in een relatie met een partner die een verslaving heeft, houdt je ongewild de verslaving in stand. Pas als er in je partnerrelatie gezonde grenzen gelden, wordt de ander zich goed bewust van wat de verslaving werkelijk teweeg brengt en kan er motivatie groeien om zich daarvan te bevrijden.
Intherapie-Groningen

Wanneer je jouw relaties onderzoekt, kan het maken van een overzicht een kapstok zijn waar je ontdekkingen aan ophangt. Misschien ontdek je patronen.

Teken allereerst je gezin van herkomst eens schematisch uit. Geef iedereen die belangrijk was tijdens het opgroeien een plekje in je overzicht. Een contextueel therapeut noemt dat een genogram. Een overzicht van verschillende generaties. Daarbij is het interessant om jouw relaties met ieder te bekijken, maar ook de relaties die anderen met elkaar hadden. Hoe gingen je ouders bijvoorbeeld met elkaar om, of welke relatie hadden je grootouders met je ouders.
Het is goed mogelijk om zelf zo'n schema te tekenen. Je kunt jezelf aan de hand van dit schema ook bevragen.
Als je wilt kun je als extra luxe een therapeut uitnodigen eens mee te kijken en door te vragen.

Je kunt naast het genogram ook een overzicht maken van alle belangrijke verliefdheden en liefdesrelaties in je leven. Tijdens het optekenen kun je jezelf weer bevragen of laten bevragen.

Of je maakt een sociogram waarin je alle hedendaagse relaties systematisch aan het papier toevertrouwd.

Deze tekeningen zijn geen wondermiddel. Ze geven wel structuur en daarmee plaats aan je inzichten.

Wanneer je gewend bent je aandacht vooral op anderen te richten, kan het lastig zijn om je eigen behoeften nog goed te voelen. Door bewust stil te staan bij wat jij nodig hebt, train je jezelf om weer ruimte in te nemen voor jezelf.
Ook als het niet altijd lukt om jezelf te geven wat je nodig hebt. Alleen al jezelf de ruimte geven om er stil bij te staan, is al een stap!

Bij codependent gedrag ligt de focus vaak sterk op de behoeften, gevoelens en problemen van anderen, terwijl de eigen wensen en grenzen naar de achtergrond verdwijnen. Veel mensen herkennen het in patronen zoals pleasen, verantwoordelijk voelen voor het geluk van anderen of moeite hebben om "nee" te zeggen.
Houd eens lijstje bij op welke momenten je het liefst nee zegt tegen de ander maar toch ja zegt. Niet om jezelf te straffen, maar om jezelf te gaan begrijpen en inzicht te krijgen. Bewustwording is stap 1.

In je relatie herhaal je vaak je patronen van wat je doet. Zorg je vooral voor anderen, doe je alles het liefst alleen, pak je de meeste verantwoordelijkheid of schuif je die juist liever af? We doen wat we kennen (en waar we erg goed in zijn geworden!), niet wat we nodig hebben.

Codependency ontstaat wanneer je je eigen behoeften en gevoelens op de achtergrond zet om voor een ander te zorgen of de relatie goed te houden. Je bent veel bezig met wat de ander nodig heeft en vindt het lastig om grenzen aan te geven of keuzes voor jezelf te maken. Dat kan zorgen voor stress, vermoeidheid en het gevoel dat je jezelf kwijtraakt.

Magnetiseren kan een fijne aanvulling zijn als je aan codependency wilt werken. Tijdens een behandeling krijg je de ruimte om te ontspannen en meer contact te maken met jezelf. Veel mensen merken dat ze rust ervaren, minder spanning voelen en zich bewuster worden van hun eigen behoeften. Vanuit die rust wordt het vaak makkelijker om grenzen te stellen, beter naar je gevoel te luisteren en minder afhankelijk te zijn van de bevestiging van anderen.

Naast magnetiseren kun je zelf ook stappen zetten.

Enkele praktische tips.

• Sta iedere dag even stil bij de vraag. Wat heb ík vandaag nodig?
• Oefen met nee zeggen, ook bij kleine dingen. Je hoeft niet altijd een uitleg te geven.
• Neem bewust tijd voor iets waar jij energie van krijgt, zonder je daar schuldig over te voelen.
• Vraag jezelf af of je iets doet uit liefde of uit angst om iemand teleur te stellen.
• Schrijf je gevoelens en gedachten op. Dat helpt om patronen te herkennen.
• Accepteer dat je niet verantwoordelijk bent voor de emoties of keuzes van anderen.
• Zoek steun als je merkt dat je steeds in dezelfde patronen blijft terugvallen.

Codependency doorbreken kost tijd. Kleine veranderingen kunnen al een groot verschil maken. Door beter voor jezelf te zorgen, ontstaat er meer ruimte voor gezonde relaties waarin zowel jouw behoeften als die van de ander belangrijk zijn.

Magnetiseren is geen vervanging voor medische of psychologische zorg, maar kan wel een ondersteunende methode zijn als je meer balans, ontspanning en zelfvertrouwen wilt ervaren.

Mensen die langdurig kritiek, afwijzing of manipulatie hebben meegemaakt, verliezen soms het vertrouwen in hun eigen gevoel.

Ze gaan vaker anderen raadplegen dan zichzelf. Ze zoeken bevestiging voordat ze een beslissing nemen.

Dat is begrijpelijk.

Toch groeit zelfvertrouwen niet doordat je nooit twijfelt. Het groeit doordat je leert luisteren naar wat je zelf ervaart.

Een kleine oefening

Kies vandaag één kleine beslissing waarbij je niet direct advies vraagt aan iemand anders.

Vraag jezelf eerst af:

"Wat voelt voor mij op dit moment het meest passend?"

Luister naar het eerste antwoord dat in je opkomt.

Ter afronding

Zelfvertrouwen ontstaat vaak niet door grote successen.

Het groeit in de kleine momenten waarop je jezelf serieus neemt.

Dependent is een Engels woord en betekent 'afhankelijk'. Co-dependent betekent mede-afhankelijk. Net zoals dat je afhankelijk kunt zijn van een middel (een verslaving dus), kun je ook afhankelijk zijn van een andere persoon. Meestal een partner. Het gaat niet zozeer om financiele afhankelijkheid of dat je niet zelfstandig bent. Het is een emotionele afhankelijkheid. Jouw (eigen)waarde hangt dan af van hoe de ander over jou denkt en daarom ga je heel erg je best doen om goed voor de ander te zorgen. Je blijft maar geven en daarbij ga je makkelijk over je eigen grenzen heen. Als je merkt dat je de ander alsmaar blijft helpen terwijl je er nooit iets voor terug krijgt, wellicht speelt deze vorm van verslaving dan mee. Bewustwording en dit serieus nemen is een hele belangrijke stap naar herstel.

Kinderen die een scheiding meemaken, zijn vaak veel bezig met wat er thuis gebeurt of wat er nog gaat gebeuren. Een eenvoudige mindfulnessoefening kan helpen om even terug te keren naar het hier en nu.
De 5-4-3-2-1 oefening
Vraag je kind rustig om:

5 dingen te noemen die het ziet
4 dingen die het voelt
3 dingen die het hoort
2 dingen die het ruikt
1 ding dat het proeft

Deze oefening helpt om uit piekergedachten te stappen en weer contact te maken met het huidige moment. Het geeft rust aan het hoofd en helpt kinderen ervaren dat ze, ondanks alle veranderingen om hen heen, altijd kunnen terugkeren naar zichzelf.

Kinderen blijven altijd loyaal aan beide ouders, ook als de relatie tussen de ouders is beëindigd. Probeer daarom te voorkomen dat een kind tussen ouders in komt te staan of het gevoel krijgt te moeten kiezen. Spreek met respect over de andere ouder, houd volwassen conflicten zoveel mogelijk buiten het zicht van het kind en geef expliciet toestemming om van beide ouders te houden.

Wanneer een kind zich vrij voelt om verbonden te blijven met beide ouders, ontstaat vaak meer rust, veiligheid en ruimte voor een gezonde ontwikkeling. Soms is de grootste steun die je een kind kunt geven niet wat je zegt, maar de plek die je het gunt binnen het gezinssysteem: die van kind, en niet die van boodschapper, bemiddelaar of trooster.

Je hebt misschien nooit geleerd om erbij stil te staan wat jij nodig hebt en bent alleen maar met de ander bezig. Vraag jezelf daarom nu regelmatig af wat het is wat JIJ zou willen. Geef hier dan ook gehoor aan. Houd dit lange(re) tijd vol want het heeft tijd en herhaling nodig om aan te leren. Iedere keer dat jij op deze manier iets voor jezelf doet, voeg je waarde toe aan jezelf.

“Voel je dat je steeds voor anderen rent? Stop even. Leg je hand op je borst en vraag: ‘Wat heb ík nú nodig?’
Je hoeft niet te kiezen tussen jezelf of de ander. Je mag zorgen én je eigen plek innemen. Eén kleine keuze voor jezelf vandaag is al een stap richting vrijheid.”

De neiging om het voor de ander op te lossen voelt vaak als zorgzaam, maar houdt precies in stand wat je eigenlijk hoopt te doorbreken. Hoe meer jij overneemt, verzacht of voorkomt, hoe minder ruimte de ander heeft om zelf verantwoordelijkheid te pakken.

Een helpende vraag is: van wie is dit probleem echt?
En daarna: wat gebeurt er als ik het daar laat?

Dat betekent niet dat je koud of onverschillig wordt. Het betekent dat je stopt met dragen wat niet van jou is. Ongemak hoort daar soms bij — voor de ander, maar ook voor jou. En juist daarin zit de beweging naar verandering.

What gets called "codependency" is often just attachment need that had to go underground. When asking directly for closeness felt risky early in life, focusing on others, keeping the peace, and making yourself useful became the safer route to connection. In Emotionally Focused Therapy (EFIT) we don't pathologise that strategy — we get curious about where it came from. And we work toward something more mutual, where you can receive as well as give, and where your needs have as much room as everyone else's.

We all need each other — that is not weakness, that is simply being human. Attachment research is clear on this: our nervous systems are wired for connection, and needing closeness, comfort, and reassurance from others is not something to grow out of. The goal of therapy is never to need people less. It is to feel safe enough to need them more openly.

Ga dan niet op de stoel van hulpverlener zitten. Je hebt het goed voor met je naaste en dat verklaart waarom je geneigd bent te willen helpen met oplossingen, tips en adviezen. Het is natuurlijk goed om op jouw manier te helpen en te steunen, maar neem geen taken over die eigenlijk bij de professionele hulpverlening horen. Je mist hiervoor de opleiding en expertise. Bovendien zou je hiermee een veel belangrijkere rol opgeven, bijvoorbeeld die van broer, partner of ouder. Die relatie wil je juist gezond houden, toch?

Stimuleer diegene om om hulp te vragen als dat nog niet gebeurd is. Als je je zorgen maakt is het nooit handig om professionele hulp lang uit te stellen. Laat weten dat je om de ander geeft en bespreek jouw zorg. Geef aan dat het volgens jou een goed idee is om bij de huisarts langs te gaan. Dit is de eerste stap. Je naaste kan het als steunend ervaren als jij meegaat naar deze afspraak. Vraag ook dat even na.

Bij mensen die last hebben van een gebrek aan autonomie hoor ik vaak de term ‘codependency’ vallen. Toch zijn er wezenlijke verschillen tussen afhankelijkheid (dependentie), een zwakke zelfbeleving, een negatieve zelfbeleving en medeafhankelijk zijn van de waar de ander van afhankelijk is (codependentie).
De psychologische mechanismen bij een zwakke zelfstandigheid draaien veelal om het krijgen van goedkeuring of bestaansrecht. Bij codependency spelen verslavingsmechanismen een sterke rol.

Eigenlijk zijn dit heel verschillende hulpvragen die ook een heel verschillende aanpak vragen. Zorg dat je eerst je probleem helder krijgt, voor je tips over codependency gaat volgen. Het zou toch zonde zijn als je zoveel moeite doet, terwijl je als het ware in de verkeerde richting aan het roeien bent.

Zoek een therapeut die zorgvuldig is en die aandacht heeft voor alle aspecten van jou en jouw unieke situatie voordat er etiketten worden geplakt.

Grenzen stellen betekent niet dat je de ander afwijst, maar dat je jezelf serieus neemt. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Ik wil er voor je zijn, en ik merk dat ik nu ook even tijd voor mezelf nodig heb.” Het kan spannend zijn, zeker als je bang bent voor afwijzing, maar gezonde relaties kunnen juist beter ademen met duidelijke grenzen.

Wees mild voor jezelf in dit proces — patronen van codependency ontstaan vaak niet zomaar, en veranderen kost tijd!

Je bent er altijd voor de ander, maar raakt jezelf een beetje kwijt. Plan daarom iedere dag een moment in om jezelf de volgende vraag te stellen: “Wat heb ík nu nodig?”

Niet als egoïsme, maar als herstel van balans. Als je gewend bent om automatisch op de ander afgestemd te zijn, voelt dit in het begin onnatuurlijk. Begin klein: merk op wat je voelt in je lichaam, waar je behoefte aan hebt, en geef dat voorzichtig ruimte. Zelfzorg is geen luxe, maar een basis.

Leer ongemak te verdragen zonder direct te gaan 'oplossen'.
Vaak is er een sterke neiging om spanning te verminderen, gerust te stellen, situaties snel goed te willen maken. Maar juist het snelle in beweging schieten houdt het patroon in stand.
Oefen ermee om niets te doen als er ongemak ontstaat. Blijf bij je eigen gevoel zonder te handelen, laat een bericht onbeantwoord tot je rust bent, schiet niet meteen in het 'oplossen'

Leer onderscheid te maken tussen jouw verantwoordelijkheid en die van de ander. Dit kun je doen door jezelf regelmatig de vraag te stellen. Is dit van mij of van de ander? Wat van de ander is mag je daar laten. Ook al is het nog te lastig, kan het stellen van de vraag je helpen ten aanzien van bewustwording.

Dit is je strategie geworden om iets van liefde, erkenning en aandacht te kunnen ontvangen. Ieder mens heeft behoefte aan deze dingen, daar is niets mis mee.

Het is alleen niet de bedoeling dat je manieren om dat te krijgen ten koste gaan van jezelf. Want je cijfert jezelf weg voor de ander. De behoeften, emoties of grenzen van de ander gaan altijd voor op de jouwe.

Het kan zover gekomen zijn dat je niet goed meer kunt voelen wat je eigen behoeften en grenzen precies zijn. Je bent je eigen grond kwijt. Niet expres. Maar je bent niet geboren om afhankelijk te zijn van iemand anders. Om je eigen talenten onder te laten sneeuwen door je behoefte aan veiligheid.

Hoe zou het zijn om jezelf belangrijk te maken? Om weer in contact te komen met wat jij eigenlijk wilt? Dat kan heel goed samengaan met het behoud van de relatie met de ander. Het is geen of/of, maar én/én.

Codependentie, een moeilijk woord? Of een moeilijke situatie?
Het kan in allerlei soorten relaties voorkomen. Je kunt hiervoor dus 1 op 1 bij mij op gesprek komen, maar ook als koppel of in een andere familiaire band (bv ouders-kind). Pleasen wordt ook hiermee in verband gebracht, evenals lage eigenwaarde, over verantwoordelijkheidsgevoel en over-zorgzaamheid.

Maar waar blijf jij zelf? Daar zou ik het graag met je over willen hebben. Hoe komt het dat je zo met (de behoeften van) anderen bezig bent? Geef je zoveel om andere mensen, en minder om jezelf? Of hoop je indirect waardering te krijgen? Ik ga graag met je op zoek naar al deze issues om meer liefde en geluk voor jezelf te creëren.

Codependency ontstaat vaak uit een onbewust conflict: het verlangen naar nabijheid botst met de angst om verlaten te worden of om de ander teleur te stellen. Psychodynamische therapie helpt je om die innerlijke tegenstrijdigheden te herkennen en te doorvoelen, in plaats van ze automatisch te laten bepalen hoe je je gedraagt.
Een belangrijke stap is het leren herkennen van je innerlijke stemmen. Vaak is er een deel dat zegt: “Ik moet beschikbaar zijn, anders raak ik iemand kwijt”, terwijl een ander deel fluistert: “Ik ben eigenlijk uitgeput, ik wil ruimte.” Deze delen zijn geen zwakte; ze zijn sporen van vroegere ervaringen waarin je autonomie misschien niet veilig was, of waarin je afhankelijkheid werd bestraft of genegeerd.
In therapie onderzoek je hoe deze delen met elkaar in conflict zijn geraakt. Je leert ze niet te onderdrukken, maar met elkaar in gesprek te brengen. Wat wil het zorgende deel beschermen? Waar is het bange deel bang voor? Wat heeft het autonome deel nodig om zich veilig te voelen?
Door deze innerlijke dialoog te ontwikkelen, ontstaat er meer psychische flexibiliteit. Je hoeft niet langer automatisch te pleasen of jezelf te verliezen in de ander. Je leert dat echte verbondenheid niet ontstaat door jezelf op te offeren, maar door aanwezig te zijn als een volledig mens met grenzen, verlangens en kwetsbaarheid. Dat is de beweging van codependency naar gezonde wederkerigheid.

Onderzoek de oorsprong van je relationele patronen door terug te gaan naar je vroege hechtingservaringen
Een kernprincipe binnen de psychodynamische therapie is dat huidige relatiepatronen vaak herhalingen zijn van vroegere, meestal onbewuste dynamieken. Bij codependency zie je vaak dat iemand zich verantwoordelijk voelt voor de emoties, behoeften of stabiliteit van de ander. Psychodynamisch gezien is dat zelden “zomaar” ontstaan: het is vaak een oud antwoord op een omgeving waarin je als kind te veel moest voelen, te vroeg moest zorgen, of te weinig emotionele bedding kreeg.

Blijf dan vooral praten met je naaste, ook al is dat soms moeilijk. Stel vragen vanuit een oprechte belangstelling. Probeer daarbij je woordkeuze neutraal te houden en vermijd waardeoordelen. Mensen die zich beoordeeld voelen gaan vaak in de verdediging en dit maakt het lastig om een goed gesprek te voeren. Praat bijvoorbeeld over ‘concentratieproblemen’ in plaats van ‘je bent in de war’. Kijk ook wat jouw input met de ander doet. Aansluiten bij de woorden die jouw naaste zelf gebruikt, helpt hierbij. Geef ook gerust aan dat het af en toe even zoeken is hoe je het beste kan reageren.

Grenzen aangeven is een lastig ding, als je codependent bent.
Om je grenzen te ontdekken: sta stil bij de momenten waarop je spanning, irritatie of vermoeidheid voelt.
Stel jezelf de vraag: wanneer ben je je eigen grenzen over gegaan?
Bedenk dan waar jouw grenzen precies liggen: wat wil je wel en wat wil je beslist niet (meer) doen of toelaten?
Schrijf dit op, lees het regelmatig en oefen met het steeds een beetje eerder aangeven van deze grenzen.

Oefen zinnen met 'ik' erin, zoals:
"Ik merk, dat ik moe ben. Ik ga een powernap doen."
"Ik heb nu zin in een wandeling."
"Ik ga de hele dag genieten van dingen doen, waar ik zin in heb."

Het lijkt misschien te simpel, maar de oefening kan je op den duur helpen om de focus te verleggen van (steeds maar weer) die ander naar jezelf.

Codependency vraagt om losscheuren, om je leven terug te nemen, om de zieke situatie achter te laten. A hell of a job! Begin daarom klein met iedere dag iets fijns voor jezelf. Iets wat je vroeger ook al fijn vond. Iets wat je altijd al wilde doen. En hou het voor jezelf, beloon jezelf in stilte, schrijf het op en wees elke dag iets meer trots op jezelf. Zo verzamel je jezelf weer bij elkaar en dat geeft onmetelijk veel kracht.

zit je in een afhankelijke relatie? Grote kans dat dit een patroon is wat je herhaalt. Het komt regelmatig voor dat je een partner uitzoekt waarbij je in een rol komt die je gewend bent. Afhankelijkheid, dominantie, aantrekken en afstoten. De enige die jou hierbij kan helpen, ben jezelf. Heel je verleden en bouw een nieuwe toekomst.

Veel mensen met codependency willen grenzen leren zetten. Maar wat ze eigenlijk doen is onderhandelen. Met zichzelf. Met de ander. En dat houdt het ongewenste patroon in stand.

Wat ik vaak zie...
Je voelt een grens, maar je verpakt hem. Je maakt hem kleiner. Je legt hem uit. Je brengt hem met extra zachtheid zodat de ander niet boos wordt. Daarna ben je alsnog leeg en ben je ook nog teleurgesteld dat je “weer niet duidelijk genoeg was”.

Drie vormen van onderhandelen (check welke jij doet):
* Je geeft een grens met een oplossing erbij: “Ik kan niet, maar wel als...”
* Je geeft een grens met excuses: “Sorry hoor, maar…”
* Je geeft een grens met bewijsdrang: “Ik heb echt een drukke week, want…”

Wat hier onder zit:
Een diepgelegen angst voor afwijzing en verlies. Niet per se dat iemand je niet aardig vindt, maar dat je alleen komt te staan, buitengesloten wordt of dat er een conflict ontstaat dat je niet aankunt. Dan wordt grenzen stellen een risico en pleasen voelt dan veiliger.

Mini oefening - de korte grenszin:
Kies een zin die je deze week 3 keer oefent (hardop, thuis).

Voorbeelden:
Ik ga dat niet doen.
Ik heb daar geen ruimte voor momenteel.
Ik kom er later op terug.

Niet uitleggen. Niet verdedigen. Alleen herhalen als dat nodig is.

Praktische stap voor relaties:
Let deze week eens op je eerste impuls als de ander iets vraagt. Zeg niet meteen ja. Zeg: "ik laat het even bezinken en ik kom erop terug." Daarmee onderbreek je het automatische pleasen zonder ruzie te maken.

Als grenzen stellen je meteen stress geeft of schuld oproept, dan is het vaak geen kwestie van “meer lef”. Dan is het een oud patroon dat je systeem nog steeds als noodzakelijk ervaart. In therapie kun je dat patroon veilig ontmantelen, zodat grenzen normaal worden in plaats van spannend.

Veel mensen met codependency willen grenzen leren. Maar wat ze eigenlijk doen: onderhandelen. Met zichzelf. Met de ander. En dat houdt het patroon in stand.

Wat ik vaak zie
Je voelt een grens, maar je verpakt hem. Je maakt hem kleiner. Je legt hem uit. Je brengt hem met extra zachtheid zodat de ander niet boos wordt. Daarna ben je alsnog leeg, en ben je ook nog teleurgesteld dat je “weer niet duidelijk was”.

Drie vormen van onderhandelen (check welke jij doet)
Je geeft een grens met een oplossing erbij: “Ik kan niet, maar ik kan wel…”
Je geeft een grens met excuses: “Sorry hoor, maar…”
Je geeft een grens met bewijsdrang: “Ik heb echt een drukke week, want…”

Wat hier onder zit
De angst voor afwijzing. Niet per se dat iemand je niet aardig vindt, maar dat je alleen komt te staan, buitengesloten wordt of dat er conflict ontstaat dat je niet aankunt. Dan wordt grenzen stellen een risico, en pleasen voelt veilig.

Mini oefening: de korte grenszin
Maak één zin die je deze week 3 keer oefent (hardop, thuis).
Voorbeelden
Ik ga dat niet doen.
Ik heb daar geen ruimte voor.
Ik besluit dit anders.
Ik kom er later op terug.

Niet uitleggen. Niet verdedigen. Alleen herhalen als dat nodig is.

Praktische stap voor relaties
Let één week op je eerste impuls als de ander iets vraagt. Zeg niet meteen ja. Zeg: ik kijk ernaar en ik kom erop terug. Daarmee onderbreek je het automatische pleasen zonder ruzie te maken.

Als grenzen stellen je meteen stress geeft of schuld oproept, dan is het vaak geen kwestie van “meer lef”. Dan is het een oud patroon dat je systeem nog steeds als noodzakelijk ervaart. In therapie kun je dat patroon veilig ontmantelen, zodat grenzen normaal worden in plaats van spannend.

Ik ben Nathalie. 22+ jaar ervaring in mindfulness en therapeutisch werken met hardnekkige patronen in relaties en zelfbeeld.

Veel mensen noemen het loyaliteit of zorgzaamheid. Maar als jij structureel jezelf kwijtraakt in de relatie, is dat geen liefde. Dan is het een overlevingsstrategie.

Waar het meestal misgaat...

Bij codependency staat je zenuwstelsel op scherp zodra de ander afstand neemt, geïrriteerd is of je afwijst.
Je hoofd gaat dan scannen: wat moet ik doen om de sfeer te redden? Je past je aan, je legt jezelf uit, je gaat harder je best doen.
Het voelt alsof je de relatie redt, maar je traint je systeem om jezelf steeds minder belangrijk te vinden.

Drie signalen om eerlijk naar te kijken:
* Je merkt pas wat je zelf nodig hebt als je alleen bent (of als je al te ver over je grens bent).
* Je voelt je verantwoordelijk voor de stemming van de ander.
* Je zegt ja terwijl je een nee ervaart (en je baalt daarna van jezelf).

Mini oefening (2 minuten)
Pak eens een recente situatie waarin jij “te veel” deed voor de ander.

Schrijf 1 zin: wat deed ik concreet?
Schrijf 1 zin: wat was ik bang dat er zou gebeuren als ik het niet deed?
Schrijf 1 zin: wat had ik eigenlijk nodig op dat moment?

Dit is geen analyse oefening. Het is een terughaal oefening: hoe jij jezelf terug kan brengen naar wie je werkelijk bent.

Praktische stap voor deze week:
Kies 1 moment waarop je normaal meteen reageert (appje, verzoek, irritatie).
Wacht 10 minuten.
Niet om spelletjes te spelen, maar om jezelf te raadplegen: wat is nu mijn eerste, simpele antwoord?

Herken je dit en lukt het je niet om het patroon alleen te doorbreken? Dan is dat heel logisch: codependency zit vaak op dieper niveau dan “tips”. Zoek hulp die niet alleen de patronen begrijpt, maar ook het onderliggende systeem kan kalmeren en her-trainen.

Wil je een goede oefening om te onthouden? Til dan je partner op en draag die naar buiten. En dan graag ook omgekeerd: laat je partner jou optillen en naar buiten dragen. Hou je dat lang vol? Sterke mensen zullen het langer volhouden, maar een ieder wordt op een gegeven moment moe. Te moe. Zo is het ook in een relatie: als je elkaar steeds moet dragen, dan wordt je beiden doodmoe. In een relatie voel je je beter als je beiden op eigen benen staat en van daaruit bij tijden wel even op elkaar kan leunen. En als het heel zwaar is je even mag dragen of laten dragen. Maar de kunst is om steeds weer terug te gaan naar je eigen evenwicht: op je eigen benen staan en van daaruit de ander tegemoet te treden.

Wanneer je echt helemaal oké bent met jezelf dan nemen jouw emoties en afhankelijkheden die gepaard gaan met de mening van de buitenwereld over jou in hevigheid vanzelf af.

En juist dan kun je, comfortabel vanuit jezelf, hier veel objectiever naar kijken en bij jezelf toetsen of je wat kunt en wilt met de reactie van de ander. Of dat je het bij die ander kunt laten omdat jij het zelf anders ziet en ervaart.

Dan ontstaat er echte groei in jezelf. Dan ga je vanuit: “van buiten naar binnen” (uitgaan van en intunen op wat anderen van jou vinden en daar je zelfbeeld mee laten bepalen) naar: “van binnen naar buiten” (vanuit eigenwaarde en liefde voor jezelf verbinden met de buitenwereld).

Mogelijk is het nodig om hiervoor eerst oude pijn op te ruimen zodat je écht comfortabel met jezelf en liefdevol naar jezelf kunt gaan worden. Soms kun je dit zelf, soms is het goed om dit met hulp van een therapeut te doen.

Voor mensen die codependent zijn, gaat het bijna vanzelf om aan de behoeftes van anderen te gaan voldoen. Om je hiervan los te koppelen, kan je de volgende stappen eens oefenen:
Stel, dat iemand iets van je nodig heeft en je bent je daarvan bewust:
1. Zet jezelf even stil, haal rustig adem.
2. Ga met je aandacht naar je ademhaling, observeer.
3. Neem heel bewust je lichaam waar: wat ervaar je in je lichaam: warm/koud, beweging/rust, spanning/ontspanning?
4. Leg je hand op je hart en stel jezelf de vraag: Wat voel ik nu? Welke emotie komt er op?
5. Ga een laagje dieper en vraag jezelf af: Waar komt die emotie of die snelle ademhaling vandaan?
6. Vraag jezelf wat je wilt, wat je nodig hebt op dit moment:
Wat wil ik echt? Wat heb ik nu nodig? Hoe kan ik mezelf helpen?

Dit is een oefening. Daar zit het woord 'oef' in, wat betekent dat het niet vanzelf gaat. Herhaling is belangrijk. Dan krijg je steeds gemakkelijker grip op wat je voelt en wat je nodig hebt.

Hoe jij doet in je voelt in je relatie van nu gaat niet over nu.. We doen namelijk wat we kennen, niet wat we nodig hebben.
Zorgde jij als kind voor je ouder? Dan zorg je nu waarschijnlijk voor je partner. Vroeger groot verantwoordelijkheidsgevoel? Grote kans dat je dit nog hebt en inzet. Voelde je je klein gemaakt? Kan zijn dat je ook nu een dominante partner hebt.
Onderzoek wat je zelf onbewust creeert en verander dit. Zodat je echt een fijne en opbouwende relatie kan aangaan.

Je bent zo bezig met de verbinding met de ander om jezelf veilig te houden. Die veiligheid kan allerlei kleuren hebben, zoals conflict vermijden of je eigen eenzaamheid niet hoeven voelen.

Wat het ook precies is, een onderdeel van het medicijn is om te leren op jezelf te zijn. Alleenheid cultiveren. Dat is wat anders dan eenzaam zijn. Het is bewust kiezen voor momenten met jezelf. Om te leren jezelf weer te voelen.

Omdat dat vaak zo overweldigend voelt, begin klein. Wat kan je vandaag een moment helemaal voor jezelf doen? Hoe maak ik vandaag voor mezelf een leuke dag? Waar ga ik van 'aan'?

Codependency betekent dat je zó gericht bent op de gevoelens, problemen en behoeften van de ander, dat je jezelf langzaam kwijtraakt. Op de automatische piloot ga je je zorgen, redden en pleasen.

Start daarom vandaag met het oefenen van een zachte grens. Probeer aan te geven wat jij nodig hebt door de zin: "“Ik hoor je, alleen merk ik dat ik nu even tijd voor mezelf nodig heb.”

Leer de zin desnoods uit je hoofd en herhaal hem vaak, zodat hij natuurlijk aan gaat voelen. Dit maakt het makkelijker om hem uit te spreken op de momenten dat het nodig is.

Op de automatische piloot scan je de behoeften van een ander en sta je niet stil bij hetgeen je zelf nodig hebt. Begin klein met deze oefening om dit stukje bij jezelf te activeren:

Probeer eens één keer per dag stil te staan bij de vraag: “Wat heb ík op dit moment nodig?” Het kan iets kleins zijn, zoals rust, duidelijkheid, steun vragen of even afstand nemen. Door dit regelmatig te oefenen, wordt het veiliger om jouw eigen plek in de relatie terug te vinden.

Neem dagelijks een paar minuten om in te checken: hoe voelt mijn lichaam, wat speelt er in mij, wat heb ik nodig? Deze kleine momenten van zelfzorg helpen je om jezelf weer als uitgangspunt te nemen, in plaats van de behoeften van anderen.
Je kunt 3 keer per dag een vast momentje nemen. Het hoeft niet lang, maar een aantal keren per dag. Zo komt het makkelijker in je dagelijkse routine. Bijvoorbeeld tijdens het douchen, net voordat je gaat lunchen en/of avond eten, tijdens het tandenpoetsen.

Iedereen heeft in de basis 4 primaire codependency archetypes in zijn / haar karakter verscholen zitten. Hoe die zijn ontwikkeld hangt onder andere af van wat je in je jeugd hebt meegemaakt. Ieder kind wil liefde geven en ontvangen. Als dat er op belangrijke momenten niet was, ga je er wanhopig naar op zoek, de basis van codependency. Die patronen blijf je herhalen, tot je je er bewust van wordt en ze kan gaan veranderen.
Tip: Op de site van breathworkcoach van Lars Faber kun je een gratis test doen!

Trek je af en toe terug en denk aan kleine dingen waarvan je kunt genieten. Een cadeautje voor jezelf kopen, een speciale thee drinken of je kasten eens lekker opruimen. Doe ze stuk voor stuk en neem zo je eigen leven terug.

Je geschiedenis/opvoeding bepaalt in belangrijke mate hoe je je in je leven opstelt. Ook in relaties. In het geval je je afhankelijk van een ander opstelt, is de vraag welke grond daaronder zit. Ben je je bewust van je interacties met jezelf??
Mijn credo: Verbeter je relatie; begin met jezelf!

Een eerste stap om codependentie te herkennen is eerlijk observeren hoeveel je stemming afhangt van de ander. Vraag jezelf regelmatig af: "Hoe voel ik me nu, los van wat mijn partner doet of denkt?" Schrijf dit dagelijks kort op. Zo leer je onderscheid maken tussen jouw gevoelens en die van de ander. Om het patroon te doorbreken, oefen met kleine grenzen: zeg bijvoorbeeld wat jij wilt eten of hoe jij een avond wilt invullen, zonder te checken of de ander dat goed vindt. Verwacht dat dit ongemakkelijk voelt - dat is juist een teken van groei. Steeds vaker kiezen voor wat jou goeddoet, versterkt je zelfgevoel en maakt de relatie evenwichtiger en authentieker.

Is het je ooit opgevallen hoe je geest beide kanten op speelt?
Het ene moment zegt het je dat je op de goede weg bent. Het volgende moment fluistert het je dat je faalt.

Het overtuigt je ervan dat je eindelijk gelukkig zult zijn als je eenmaal die relatie of die doorbraak hebt...
Maar zodra je er bent? De doelen worden verplaatst. Het lijden blijft. En de zoektocht gaat door.

Dus, hoe kom je door deze ruis heen?
Het antwoord is simpel: stop met vertrouwen op je gedachten. Begin met je lichaam te controleren.

Je gedachten veranderen voortdurend. Maar je lichaam? Dat vertelt de waarheid. Het slaat de emoties op die je hebt weggestopt, de overtuigingen waarvan je je niet eens realiseert dat je ze hebt.

En de beste manier om ze te ontdekken is om dit samen te doen tijdens een therapiesessie. Ik gebruik daarvoor de techniek van Byron Katie: The Work, Focussing en Hypnose.

Hoe het werkt:
Stel dat je je verlegen en angstig voelt in de buurt van anderen. Er komt een gedachte in je op: "Ik ben zo'n loser... Ik wou dat ik gewoon met mensen kon praten."

In plaats van de gedachte weg te drukken, te analyseren of te verdraaien, draai je hem om:
👉 "Ik ben heel erg leuk en heb soms fijne gesprekken met mensen"

Controleer nu je lichaam. Voel je weerstand? Een beklemd gevoel op je borst? Een drukkend gevoel in je maag? Dat is je onderdrukking die zich openbaart. Je hebt zojuist een voorbijgaande gedachte gekoppeld en je gewaar geworden van de bijbehorende lichamelijke ervaring.

Als je niet veel voelt, probeer dan verschillende variaties:

✅ "Ik kan met iedereen praten."
✅ "Ik ben niet bang om mezelf voor gek te zetten."
✅ "Mensen vinden het fijn als ik erbij ben."

Met de lichamelijke ervaring kun je veel doen. EMDR werkt namelijk ook heel goed op dit niveau. Daarnaast kun je met meditatieve yoga een soepele geest in een soepel lichaam stimuleren. Mindfulness helpt je dit te integreren in het dagelijks leven zodat er echt sprake is van blijvend herstel.

Heb je je ooit afgevraagd waarom zelf sabotage (zelfafwijzing) blijft bestaan, zelfs na diepgaand innerlijk werk?

Je bent wellicht begonnen met het verkennen van je geheime emoties, maar zelf sabotage is de laatste verdedigingslinie die de verborgen emoties en onvervulde verlangens afdekt.

In een sessie met EMDR ontdek je:
• Hoe sabotage je emotionele onderdrukking stilletjes beschermt.
• Hoe je merkt dat EMDR de manier is om deze verborgen blokkades op te lossen.
• Hoe je eindelijk uit de emotionele achtbaan kunt stappen.

Het is heel belangrijk dat je wel een therapeut benadert die zowel ervaring heeft met EMDR als met Codependency.

Als je - vaak door een instabiel gezin uit je jeugd - meer op anderen gericht bent, dan op jezelf, is dat een patroon dat jou hielp overleven. In je volwassen leven heb je mogelijk een partner gekozen met bijv. verslavingsproblematiek. Je bent weer op de ander gericht, je wil helpen, je gaat over je grenzen heen en raakt jezelf kwijt. Maar als volwassene heb je de keuze om dit patroon te doorbreken.
Inzicht in wat er gebeurt is stap 1, grenzen leren stellen is stap 2, jezelf goed vinden zoals je bent volgt daarna en gezonde relaties leren hebben is stap 4. Als je het alleen te ingewikkeld vindt, vraag een therapeut om hulp, je bent het waard.

Begin klein: bespreek het onderwerp 'nee zeggen' eens met iemand die je vertrouwd en emotioneel stabiel is om een 'nee' aan te kunnen. Geef aan dat jij er moeite mee hebt en het wilt oefenen bij iemand die veilig voelt. Dus als die persoon je dan iets vraagt, zeg dan eens nee. Je oefent dan met vriendelijk “nee” zeggen en je krijgt een positieve ervaring omdat die persoon je er niet voor veroordeeld.

Observeer jezelf. Merk het op wanneer je automatisch in gedachten bezig bent met de ander. Niet om jezelf te veroordelen, maar om jezelf serieus te nemen en het contact met jezelf te herstellen. Ga letterlijk even stilstaan of stilzitten. Sluit je ogen, leg je hand op je hart en stel jezelf de vraag: “Wat heb ík nu werkelijk nodig?” Waar voel ik dat in mijn lijf? Alleen al door jezelf die vraag te stellen, luister je naar je eigen behoeften en herstel je het contact met jezelf.

It's often draining when you constantly put others first and can't seem to say "No" to anyone, leaving you totally run down. If you're overwhelmed by managing everyone else's life, hit the pause button and look inward. The reason it's so hard to stop over-caring isn't just about them—it's about you. If you were to step back, what would pop up first? Is it a rush of fear, a lost feeling of helplessness, or maybe just tears? That emotion is your starting point. It's time to figure out: Who are you when you're just by yourself?

Creëer meer lichaamsbewustzijn om van daaruit te doen wat goed voor je is. Herontdek je lichaam stap voor stap, een bodyscan, een aanraking. Ga verschillen opmerken in je lichaam als je iets doet. Zie het als een training, gun jezelf tijd en wordt steeds bewuster van wat prettig is en minder prettig.

Codependentie betekent dat één of beide partners te veel verantwoordelijkheid nemen voor het welzijn van de ander. Je voelt je pas goed als de ander dat ook is, waardoor je jezelf vaak wegcijfert. Dit gedrag ontstaat vaak onbewust en kan voortkomen uit vroegere ervaringen waarin je leerde dat liefde afhing van het zorgen voor anderen.

Je kunt er last van krijgen doordat je geen grenzen stelt, schuldgevoelens hebt als je aan jezelf denkt, of je identiteit verliest in de relatie. Op den duur leidt dit tot emotionele uitputting en onzekerheid.

Een goede manier om dit gedrag te herkennen is jezelf af te vragen:
“Doe ik dit uit liefde of uit angst?”
Als de motivatie angst is (voor afwijzing, schuld of verlies), is dat een teken dat je een stap te maken hebt naar jezelf.

Een eerste stap om het te doorbreken is elke dag iets kleins doen alleen voor jezelf, zonder je te verantwoorden, zo versterk je je eigen autonomie.

Heb je het gevoel dat dit bij jou speelt of wil je er dieper mee aan de slag? Klik dan door naar mijn pagina, ik help je graag verder om weer in balans te komen en vanuit jezelf te leven.

En daarom is het belangrijk dat je een professioneel EN ervaringsdeskundige therapeut om hulp vraagt. Niet iedereen kan dit op de juiste wijze behandelen.

Herken het verslavingsmechanisme
Obsessie. Je gedachten blijven rondjes draaien om de ander.
Compulsie. Appen, checken, pleasen, conflict sussen, toch weer afspreken.
Kortstondige opluchting. Even rust, daarna meer onrust, schaamte en zelfverwijt.
Tolerantie en escalatie. Je hebt steeds meer bevestiging nodig om dezelfde rust te ervaren.
Ontwenningssignalen bij afstand. Onrust in je lijf, piekeren, slecht slapen, drang om te checken, je waardeloos ervaren, paniek bij stilte. Dit is geen zwakte. Het laat zien dat de relatie een dopamineloop aanstuurt op oude pijn.

Mijn missie
Omdat ik zelf destijds geen adequate hulp heb gevonden ben ik zelf een therapeut geworden die jou hierbij op de juiste wijze kan ondersteunen. Met een specifiek EMDR protocol die alle aspecten van deze verslaving behandeld, gecombineerd met mindfulness en terugval preventie, zodat het therapie traject je structureel resultaat oplevert.

Kies je hulp zorgvuldig!
Vraag expliciet naar ervaring met Codependency en Relatieverslaving, naar een concreet behandelplan en naar resultaten. Een combinatie van professionele expertise en doorleefde ervaringskennis maakt hier vaak het verschil tussen symptoombestrijding en echte verandering.

Neem contact op als je hier eens over wil sparren!