Tips bij Codependency - Codependentie

Wat je ervaart
* Je bent uitgeput en slaapt slecht.
* Je hoofd draait overuren.
* Je twijfelt aan jezelf en je grenzen.

Waar het vaak misgaat
Waardoor ben je jouw grenzen uit het oog verloren?
En heb je niet voor jezelf gekozen toen je lichaam aangaf dat het genoeg was?

Burnout gaat vooral over langdurige overbelasting in meerdere rollen tegelijk. De uitputting komt vaak niet door werk alleen maar door relatie-dynamieken: pleasen, fixen, op eieren lopen, continu scannen of het nog goed gaat met de ander en dat de ander je nog waardeert.

Snelle zelfcheck
* Knap je op als je afstand neemt van werk of schiet je stress juist omhoog zodra die ene persoon appt om te checken hoe het met je is?
* Ben je veel bezig met wat anderen denken en verlies je je eigen behoeften uit het oog?
* Stel je grenzen in je hoofd wel maar laat je ze in het contact toch weer los?

Wat helpt nu echt?
Onderzoek het patroon. Noem het Codependency als het draait om goedkeuring, controle verlies en angst voor afwijzing.
Werk op twee sporen. Lichaam en zenuwstelsel tot rust brengen plus traumawerk op hechtingslagen.

Kies een professional die Codependency behandeld vanuit professioneel EN ervaringsdeskundigheid zodat de behandeling doeltreffend zal zijn.

Ik pas in mijn praktijk een specifiek EMDR protocol toe op hechtings- en afwijzingservaringen, aangevuld met mindfulness voor bewustwording en ontspanning en terugval preventie.

Je kunt me altijd een bericht sturen als je hier eens over wilt sparren!

De bron van codependency kan zij dat je uitdeelt wat jij gemist hebt in je leven. Als jij iets kan betekenen voor een ander in wat jijzelf gemist hebt in je jeugd kan dat heel vervullend voelen en geeft dat een verliefd gevoel. Probeer na te gaan wat je aan jezelf zou kunnen geven aan tijd, begrip, compassie en erkenning.

Bewust of onbewust verantwoordelijkheden afgeven/afleggen, daar kiest de ander ook niet voor. Op dat voetstuk wil de ander vaak helemaal niet staan. Hierdoor komt er frustratie en irritatie wat de diegene die in codependency zit, alleen maar versterkt.
Hoe zwaar en moeilijk het is; je helpt de ander het beste als je die ondersteunt om te leren (het zoveel mogelijk) zelf te doen.

Een kernprobleem bij codependentie is dat grenzen vervagen: je grijpt te snel in, neemt verantwoordelijkheid voor andermans emotie, of zegt “ja” terwijl je “nee” bedoelt. Een belangrijke stap is dan: leer voor jezelf onderscheid maken tussen wat jouw verantwoordelijkheid is en wat de ander’s verantwoordelijkheid is.

Begin met reflectie: noteer situaties waarin je je oververantwoordelijk voelt of waarin je geneigd was een grens op te geven. Vraag je telkens: “Wat is het punt waarop mijn inbreng ophoudt? Wat is de verantwoordelijkheid van de ander?” Visualiseer dat er een scheidslijn is: daar mag jouw invloed stoppen — en daarna ligt het bij de ander.

Vervolgens oefen je het stellen van grenzen: met heldere, korte en vriendelijke uitspraken. Bijvoorbeeld: “Ik kan daar nu niet over meepraten,” “Ik wil je steunen, maar ik ga niet méé in negatieve scenario’s,” of “Ik heb nu tijd voor mezelf nodig — kunnen we er later op terugkomen?”

Belangrijk is ook om weerstand te verwachten (bij de ander én bij jezelf). Je oude codependente gewoontezone zal terugtrekken: “Doe ik wel goed? Vergeet ik iemand niet?” Herinner jezelf: nee zeggen tegen iets dat je overbelast, is geen teken van tekort — het is zelfzorg.

Door consequent je grenzen te oefenen, sterkt je zelfgevoel: je beseft dat jij ook geldt, jouw energie telt, én dat gezonde relaties gebaseerd zijn op wederzijds respect, niet op opoffering of overaanwezigheid.

Codependentie betekent vaak dat je zo gewend bent om op de ander af te stemmen dat je je eigen behoeften verliest of onderdrukt. Een eerste stap is: erken wat jíj nodig hebt — en oefen om dat ruimte te geven.

Begin met kleine signalen: vraag jezelf regelmatig af, “Wat heb ík nu nodig?” (rust, steun, begrip, tijd alleen?). Noteer deze behoeften zonder oordeel, en erken dat ze geldig zijn. Vervolgens kun je nadenken: hoe zou ik die behoefte kunnen vervullen op een gezonde manier? Soms is dat via zelfzorg (zoals een wandeling, meditatie, creatieve uiting), soms via het aangeven van grenzen of het vragen van steun bij iemand die je vertrouwt.

Daarnaast kan het helpen om te oefenen met het uiten van je behoeften — eerst in veilige situaties (bij een goede vriend(in) of in een reflectieve setting), later in lastiger relaties. Begin met een “regel van drie” of “ik-boodschap”:

benoem de situatie,

vertel wat het met je doet,

vraag wat je zou willen.

Bijv. “Als je zo vaak je telefoon pakt terwijl we praten (situatie), voel ik me buiten gesloten (gevoel), zou je voor vijf minuten kunnen luisteren zonder te checken?”

Door dit telkens te oefenen, bouw je meer contact met jezelf én meer binnenruimte om op een gelijkwaardige manier te verbinden met anderen, in plaats van jezelf te verliezen in hun behoeften.

Als je de term codependent voor het eerst hoort en je beseft dat je jezelf erin herkent,
kan dat best een schok zijn. Alsof alles wat je daardoor is overkomen, jouw eigen schuld is.
Dat is het zéker niet! Als anderen grenzen over gaan: verbaal, emotioneel of fysiek dan is dat nooit jouw schuld.
Maar als je je bewust bent geworden van het patroon, kun je wel verantwoordelijkheid gaan nemen voor je eigen reactie op het feit dat een ander jouw grenzen overgaat.

Als ouder kun je ongemerkt in een ongezonde zorg-relatie met je volwassen kind terecht komen, vooral als er sprake is van psychiatrische problematiek. Je blijft je verantwoordelijke voelen voor het geluk van je dochter/zoon. Je hebt alles voor haar/hem over, maar gaandeweg laat je je totaal leegzuigen.
Schematherapie kan je helpen om de oorzaak van deze dynamiek te ontdekken en aan te pakken.
Intherapie-Groningen

It’s exhausting to constantly focus on everyone else's needs, managing their problems, and prioritizing their well-being. This pattern is often a way we avoid our own pain—a core dynamic of codependency.

If you allowed yourself a moment of space, what quiet, vulnerable feeling would rush in? What are you truly escaping from: fear, emptiness, or sadness?

Lasting peace starts not with the escape, but with the courage to simply look at what feels unbearable. You don't have to face this alone. Therapy offers a safe, non-judgemental space to gently turn toward that pain and explore it with support.

Voel je je vaak verantwoordelijk voor het geluk van anderen en cijfer je jezelf daarbij weg? Hypnotherapie helpt je om onbewuste patronen van codependency te doorbreken. Door contact te maken met je onderbewuste leer je belemmerende overtuigingen loslaten, gezonde grenzen stellen en je eigenwaarde van binnenuit versterken. Zo ontstaat er meer ruimte voor zelfzorg en gelijkwaardige relaties.

Veel mensen met codependency hebben de neiging om steeds de behoeften van anderen voorop te zetten en hun eigen gevoelens te negeren. Een eenvoudige maar krachtige oefening is om een paar keer per dag stil te staan bij de vraag: “Wat heb ík nu nodig?”
Schrijf dit desnoods kort op in een notitieboekje of je telefoon. Het helpt om bewust te worden van je eigen grenzen en verlangens. Wanneer je merkt dat je automatisch de verantwoordelijkheid van een ander op je neemt, kun je teruggaan naar die vraag. Zo leer je stap voor stap dat goed voor jezelf zorgen niet egoïstisch is, maar noodzakelijk om gezonde relaties te onderhouden.

Codependency betekent praktisch dat je je altijd richt op de ander met als bijgevolg dat je je zelf tekort doet: te vaak 'ja' zegt, je gedrag en je mening teveel laat bepalen door de ander. Als je dat maar lang genoeg duurt weet je op een gegeven moment niet echt meer wie je zelf bent. Je hebt je dan zoveel uitgeleverd aan de ander dat je het contact met je eigen emoties hebt verloren. Je ervaart dan nog wel emoties, maar ze zijn dan geen richtingwijzers meer, maar eerder een zee waarin je verdrinkt en direct op reageert om er vanaf te komen. Het is verstandig als je zo ver bent om een deskundige te zoeken die je kan helpen weer bij jezelf te komen. Van daaruit kun je de leegte in zelf stap voor stap vullen met eigenwaarde.

Codependency ofwel medeafhankelijkheid. De codependent stemt zijn gedrag, gedachten en gevoel af op de ander, in de veronderstelling daarmee de ander te helpen.  Vaak hebben deze personen een laag zelfbeeld, geven ze zichzelf de schuld van allerlei zaken die fout lopen en hebben ze onrealistische verwachtingen. Dit kan mentale problemen geven maar ook fysieke problemen. Door de focus op de ander hebben codependente mensen vaak moeite met het uiten van hun eigen gevoelens. Die onderdrukte emoties worden opgeslagen in het lichaam, en de buik is hier extra gevoelig voor. Spanning in de darmen is vaak een signaal dat je jezelf toestaat om emoties te voelen, maar niet om ze los te laten.
Zoek een goede therapeut die je helpt om de spanningen los te kunnen laten, die je kan helpen de verbinding met jezelf te herstellen.

Codepententie gaat over vullen van een onvervulde behoefte. Waar heb je de ander voor nodig? Wat vult die op? In therapie kun je ontdekken wat je mist en hoe je dit heelt. Zodat je niet afhankelijk bent en het patroon kunt stoppen.

Als je steeds de neiging hebt, om jezelf opzij te zetten tbv je relatie, water in de wijn te doen, nare gevoelens te parkeren, ga dan eens energie stoppen in wat voor jou essentieel en belangrijk is. Afhankelijk worden van je partner gaat soms ook gepaard met je weg bewegen van jezelf. Maar hoe gelukkiger jij bent, hoe waardevoller al je relaties....

Dagelijks noteren of je iets doet uit angst voor afwijzing of vanuit een bewuste keuze helpt je helder te zien wat echt van jou is. Zo groei je in zelfbewustzijn en oefen je stap voor stap met gezonde grenzen. Van pleasen naar leven!

In een relatie beginnen de partners meestal met bij elkaar willen zijn en de ander gelukkig willen maken. Daar is niets mis mee.
Het patroon verandert in de loop van de tijd, ruimte nemen voor jezelf, eigen behoeften opmerken en er iets mee doen......dat hoort bij een gezonde relatie. Als je merkt dat dat niet kan of vanuit jezelf of vanuit je partner, dan is het belangrijk om stil te staan bij wat er gebeurt:
- worden en grenzen aangegeven en worden ze gerespecteerd?
- is communicatie over gevoelens en behoeften mogelijk?
- hoe was het gezin van herkomst?
- is pleasen herkenbaar gedrag?
- ........
Ben je jezelf kwijtgeraakt in de relatie, heb je last van stress, een laag zelfbeeld en kom je er zelf niet uit?
Een therapeut kan je leren om stappen te zetten op weg naar een gezonde toekomst.

Grenzeloos liefhebben van Pia Mellody is een Nederlands boek over de achtergronden van codependency. Ook beschrijft zij de verwevenheid met relatieproblemen en hoe mensen uit deze afhankelijkheid kunnen komen en weer kunnen herstellen.

Mensen hebben de illusie dat ze ook binnen een relatie volledig onafhankelijk van elkaar moeten kunnen zijn. Ik geloof daar niet in. Als je intiem samen leeft deel je zo veel van je leven, je hoop, je verlangens dat je tot in je kern verbonden raakt met elkaar. Dat betekent niet meteen dat je afhankelijk bent van de ander, maar wel aanhankelijk. Misschien is de vraag die het duidelijk maakt wel deze: ben je voor je geluk afhankelijk van de ander of maakt de relatie met de ander je gelukkiger.

In mijn werk zie ik vaak dat Relatieverslaving te licht worden benaderd. Alsof het “gewoon” gaat om verlatingsangst of een patroon van please-gedrag. Maar wie ooit obsessief aan een relatie heeft gehangen, weet: dit is geen onschuldige hechtingsproblematiek, dit is verslaving.

Bij cliënten die zodanig vastzitten in deze dynamiek, gebruik ik een herschreven EMDR-protocol gebaseerd op een internationale verslavingsmodel (geschreven door 15 verslavingsexperts). Ik heb het vertaald naar de relatiecontext, zodat we niet alleen trauma, maar ook de craving en terugvalmechanismen kunnen behandelen.

De resultaten? Werkelijk herstel van obsessieve gedachten, terugkeer van zelfrespect, sterke grenzen stellen al na een paar sessies.

Werk jij met cliënten die vastlopen in ongezonde relaties? Dan raad ik aan om verder te kijken dan alleen hechtingspatronen. Verslaving aan een ander vraagt om een andere ingang.

Wil je meer weten over mijn aanpak of het protocol? Stuur me gerust een bericht. Ik deel het graag met je.

“Voel wat jij nodig hebt, ook al voelt het egoïstisch. Je kunt niet vullen vanuit leegte.”
Vaak neigen we ernaar onszelf te verliezen in de ander of te blijven geven in een relatie die ons leegtrekt. Begin klein: merk op wat jou echt goed doet, en sta dat toe, zelfs als het ongemakkelijk voelt.”


“Feel what you need, even if it feels selfish. You can’t pour from an empty cup.”

We often tend to lose ourselves in the other person or keep giving in a relationship that drains us. Start small: notice what truly nourishes you, and allow it, even if it feels uncomfortable.”

“Je mag voelen wat je voelt, zonder oordeel.”
Je emoties zijn een bewijs dat je leeft, niet dat je zwak bent. Erkenning van je eigen pijn is kracht.

It’s okay to feel what you feel, without judgment. Your emotions are not a sign of weakness—they are proof that you are alive. Honoring your own pain is an act of courage and strength.”

Om te begrijpen wat co-dependent echt betekent, kun je misschien het tegenovergestelde eerst vertalen: in-dependent (onafhankelijk) Wat zie je voor je bij een onafhankelijk persoon? Iemand die eigen beslissingen maakt en zich niks aantrekt van wat een ander vindt, zegt of denkt. Dus onafhankelijk in praktische zin maar ook emotioneel niet afhankelijk is van de ander. Er is geen goedkeuring nodig om een beslissing te nemen.
Co-dependent betekent vooral dat je in emotionele zin afhankelijk bent van een ander. Je kunt je misschien prima op praktisch gebied alleen redden maar zodra iemand in je leven is die dichtbij je staat (liefdesrelatie meestal), heb je de goedkeuring nodig. Je kan niet iets doen wat jij zelf graag wilt als je daarmee de ander teleurstelt. Je voelt je pas goed als de ander zich goed voelt. Dus blijf je vooral afstemmen op de ander.
Beide vormen zijn in een liefdesrelatie niet wenselijk. Als je je helemaal onafhankelijk gedraagt van de ander, is er weinig verbinding. Als je co-dependent bent, dan verlies je de connectie met jezelf. Bij interdependentie, kun je soms voor jezelf kiezen, ook al betekent die keuze dat de ander er niet blij mee is. En soms kun je meer bewegen naar de ander om in verbinding te zijn, zonder je je eigen waarden helemaal te verliezen.

Primal Rebirth therapie ofwel het helen van je innerlijk kind.

Het ‘natuurlijke kind’ duidt op je oorspronkelijkheid, je natuurlijke bestaansrecht en de potentie waarmee je op aarde kwam toen je werd geboren.
Het ‘gekwetste kind’ omvat alle ervaringen die jij als kind in je leven hebt opgedaan en die je van je ‘natuurlijke zijn’ hebben losgemaakt. Het ‘gekwetste kind’ is dat deel in jou dat nog steeds onbewust in het dagelijkse leven actief is.
Het gekwetste en het natuurlijke kind zijn samen het ‘innerlijk kind’. Tijdens de therapie onderzoeken we dit ‘innerlijk kind’.

Volwassene
De nadruk ligt in de therapie steeds op het versterken van jou als volwassene: een werkelijk volwassen persoon is in staat verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar leven, gezonde grenzen te stellen, keuzes te maken en stappen te zetten. Je bent in staat om open en liefdevol te reageren, zonder oordeel en met een open hart naar jezelf en anderen.

Getuige
In de therapie leer je de getuige te zijn, getuige van wat er in jou is en beweegt, zonder je daarmee te identificeren en er in mee te gaan Je leert waar te nemen wat zich afspeelt in je denken, je lichaam en je emoties. Het getuige zijn is de grootste bewustzijnsverruiming die mogelijk is.

I'm sure you've come across a lot of posts on social media and the internet about codependency, but it's continues to be a poorly understood topic due to its complexity. So here's some info from a registered psychologist who specializes in helping people heal from codependency about what it officialy is.

First of all, codependency is not a formal psychiatric diagnosis in the DSM-5 or ICD-11, but it’s a clinical concept that emerged from research and practice in the context of addiction treatment and family systems therapy (1970s–80s). Originally, it described the maladaptive relational patterns seen in partners or family members of people with substance use disorders.

At its core, codependency refers to a relational style where one person’s sense of identity, self-worth, and functioning becomes excessively dependent on another person, often someone who is impaired, unstable, abusive, or dysfunctional.

Key features supported by clinical literature and systemic theory:

1) Enmeshment: Blurred boundaries between self and other.

2) Excessive caretaking: Prioritizing another’s needs at the expense of one’s own, often to regulate one’s own anxiety.

3) Control through caretaking: Attempts to manage or stabilize another’s life in order to feel secure.

4) Self-neglect: Suppressing or ignoring personal needs, desires, or feelings.

5) Reinforcement of dysfunction: By over-functioning, the codependent unintentionally helps the impaired partner/family member maintain their dysfunction.

Due to its complexity, healing from codependency requires deep and lasting personality change - just trying to fix one single codependent relationship won't be enough. That's why it's crucial to engage in long-term, in-depth psychotherapy with an experienced therapist to overcome codependency.

Je wereld draait alleen nog om die ene persoon.
Je checkt je telefoon, piekert, vraagt je af wat hij of zij doet en voelt je schuldig naar anderen omdat je ze te weinig aandacht geeft.

Het voelt alsof je volledig de controle kwijt bent.

Dit heet relatieverslaving. En ja – dit is een ernstige vorm van verslaving. Het gaat het niet om alcohol of drugs, maar de dope is: dat je deel uit wil maken van het leven van een ander mens.

Het ontstaat vaak uit Codependency, maar het gaat verder: een obsessieve gerichtheid op de ander, waarbij je jezelf en jouw belangen volledig uit het oog verliest.

Je weet dat het niet gezond is, maar je blijft hopen dat de relatie ooit beter wordt – en dat maakt loskomen zo moeilijk.

Ik weet hoe dat voelt.
Ik was zelf EMDR-therapeut in de verslavingszorg en raakte nog steeds verstrikt in dit patroon. Ik probeerde hulp, maar niets hielp me echt…

Tot een collega zei:
“Nathalie, je moet dat specifieke EMDR-verslavingsprotocol herschrijven voor ongezonde afhankelijkheid. Jij hebt inmiddels zoveel kennis naast je eigen en professionele ervaring.”

En dat deed ik.
Ik herschreef een bestaand EMDR-verslavingsprotocol – ooit ontwikkeld voor alcohol – volledig om naar Ongezonde afhankelijkheid in relaties. Daar voegde ik mijn kennis toe over hechting, trauma en boeddhistische psychologie.

Het resultaat?
Een intensief maar bevrijdend traject van 13 modules (gemiddeld 15–20 sessies) waarmee ik dagelijks cliënten help om los te komen van obsessieve patronen.

Ze voelen zich vrijer, sterker en meer zichzelf dan ooit.

Heb jij al meerdere hulpverleners gehad, maar voel je nog steeds dat je vastzit in ongezonde relatiepatronen?

Dan kan dit protocol precies zijn wat je nodig hebt.

Wil je meer weten of een afspraak maken?
Stuur me een bericht, dan maken we kennis.

Ik ben Nathalie en ik help mensen loskomen van Ongezonde patronen als Codependency en Relatieverslaving, zodat ze weer vrij en zichzelf kunnen zijn.

Codependency hangt vaak samen met de fawn-respons: automatisch pleasen of jezelf wegcijferen om spanning te vermijden. Dit mechanisme ontstaat vaak in onveilige jeugdsituaties en kan later uitgroeien tot een patroon van steeds voor anderen zorgen ten koste van jezelf (Porges, 2011; Van der Kolk, 2014).

👉 Tip: Vraag jezelf een paar keer per dag: “Wat heb ík nu nodig?” Zo train je om niet alleen voor anderen, maar óók voor jezelf te zorgen.

Soms is de zelf gecreëerde afhankelijkheid van 1 van de liefdespartners naar de ander dermate sterk dat er sprake kan zijn van zelfdestructief gedrag. Als je merkt bij jezelf, dat je inhoud geeft aan je relatie vanuit een overmatige betrokkenheid naar de ander, een sterke controle drang, een laag zelfbeeld, moeite met grenzen stellen, vrees voor verlating en de eigenwaarde en geluk uit de ander haalt, neem dan afstand van de relatie en ga werken aan je zelfrelatie.
Het is niet "de narcistische partner" maar je gebrek aan zelfliefde.
Een gezonde relatie met een ander = een gezonde relatie met jezelf!

praktische tip :
"Oefen elke dag één klein moment waarin je eerst aan jezelf vraagt: ‘Wat wil ík nu?’ en pas daarna beslist of je iets voor een ander doet. Dit helpt om je eigen behoeften weer te voelen en gezonde grenzen op te bouwen."

Als je jezelf vooral op de ander richt: als hij/zij maar gelukkig is, als de ander het maar goed heeft, als de ander maar blij is....dan zou het kunnen zijn dat je jezelf écht tekort doet. Het klinkt heel mooi dat je de ander belangrijk vindt en voorop stelt, maar uiteindelijk verlies je jezelf. Stapje voor stapje, beetje bij beetje.
Het is een overlevingsstrategie geworden en dus moeilijk in je eentje te doorbreken. Hulp zoeken is het beste wat je jezelf kunt geven. Jij bent het waard!

Bij het te veel richten op de ander ten koste van jezelf zijn stellen van gezonde grenzen en ontdekken van eigen behoeften en gevoelens een belangrijke stap. Therapie kan je helpen om inzicht te krijgen in de patronen, zelfvertrouwen te versterken en beter voor jezelf te zorgen.

Wanneer je wereld steeds kleiner wordt en bijna alles draait om de ander, ben je niet meer aan het liefhebben, maar aan het overleven.

Bij relatieverslaving vernauwt je bewustzijn: je raakt jezelf kwijt in het drama, de hoop of in de angst voor afwijzing van je partner.
Je denkt dat het liefde is, maar eigenlijk probeer je je bestaansrecht veilig te stellen via de ander.

Herstel vraagt meer dan inzicht alleen.
Het vraagt begeleiding van iemand die deze dynamiek van binnenuit kent en je kan helpen om terug te keren naar jezelf, zonder oordeel, maar met heldere grenzen.

Kom eens vrijblijvend langs voor een kosteloos adviesgesprek. Ik geef je met plezier wat meer helderheid over dit thema.

We hebben als mensen allemaal behoefte aan acceptatie door andere mensen. En in de relatie met onze partner willen we ons geliefd en gewaardeerd voelen. Hoe we dat ervaren is voor ieder van ons anders. We zijn als mens wel gelijkwaardig maar niet gelijk.

Wanneer partners op een gelijkwaardige manier met elkaar omgaan is er sprake is van een gezonde afhankelijkheid van elkaar. Zo houden partners rekening met elkaar en elkaars behoeften en wensen. Tegelijkertijd respecteren zij ook elkaars grenzen.
Ze kunnen reflecteren op hun eigen gedrag en de gevolgen daarvan voor anderen. Ze kunnen zich verplaatsen in hoe hun gedrag over kan komen op de ander. Met andere woorden: partners zijn bereid het perspectief van hun partner in te nemen en serieus te nemen.
Ontstaan er problemen in de relatie dan bespreken partners die met elkaar en zoeken hulp wanneer ze er beiden niet uitkomen.

Ongezonde afhankelijkheid ontstaat in relaties waar partners niet gelijkwaardig met elkaar omgaan.

Wanneer beide partners zich 'minder waard voelen', kunnen beide partners bang zijn om het gesprek aan te gaan over hun eigen behoeftes en wensen.

Wanneer de ene partner zich 'minder waard' voelt en de ander zich 'meer waard' voelt, ontstaat er een ander patroon. De 'superieure' partner kan zich eisend opstellen en verwachten dat de andere partner zich zo gedraagt zoals hij/zij dat wil. Bijvoorbeeld door te zeggen: 'dit is mijn behoefte en daar heb ik recht op, daar moet jij aan voldoen'.
De ander durft in het begin van de relatie misschien nog wel te reageren en haar/zijn eigen grens aan te geven maar stopt daarmee wanneer dit door de eisende partner wordt afgestraft met boosheid en/of (emotioneel/ fysiek) geweld.
Bovendien wil de superieure partner vaak niet reflecteren op zijn/haar eigen gedrag. Hij of zij neemt geen verantwoordelijkheid voor het eigen gedrag en de gevolgen daarvan voor de ander en verschuilt zich vaak achter opmerkingen als 'ik kan er niks aan doen', 'dat komt door mijn ADHD, Autisme, Hoogsensitiviteit, of door 'de overgang', 'ongesteldheid' of 'ik ben nu eenmaal zo'.
Hij of zij gaat misschien mee naar relatietherapie maar als het over de gevolgen van het eigen gedrag voor de ander gaat, kan hij/zij gepikeerd en emotioneel, soms zelfs vijandig gereageerd worden.

Wanneer beide partners zich superieur opstellen in een relatie, kunnen de vonken eraf spatten wanneer er ruzie ontstaat.
Het kan echter ook zijn dat de ene partner zich 'moreel superieur' voelt en opstelt ten opzichte van haar/zijn partner. Het feit dat de ander zich niet respectvol, eisend en ongevoelig opstelt, verhoogt dan juist de status van de 'moreel superieure' andere partner. De prijs die hij/zij daarvoor betaalt kan hoog zijn (bijvoorbeeld: te maken krijgen met emotioneel/fysiek geweld).

Een relatie die gebaseerd is op ongelijkwaardigheid, competitie en strijd in plaats van op gelijkwaardigheid, coöperatie en respect is bijna altijd gedoemd te mislukken.

Refelcteren op ons eigen gedrag en daarbij de gevolgen voor anderen onder ogen komen, is noodzakelijk willen we als mens leren van ons gedrag en ons ontwikkelen tot gelijkwaardige partners.

Kun je hierbij wel wat hulp gebruiken? Aarzel niet langer en neem contact op met een (relatie)therapeut die gespecialiseerd is in de ontwikkeling van gelijkwaardige, bemoedigende relaties!

Doe een oefening uit de PsychoDynamische Therapie en word een boom
Stappen:
1. Ga in gedachten naar een plek in de natuur
2. Doe je ogen dicht en luister naar omgevingsgeluiden
3. Voel de temperatuur, de wind, in welk jaargetijde zit je?
4. Ga stevig staan, met beide voeten op de grond
5. Stel je voor dat je voeten wortels schieten
6. Ze gaan zo diep en worden een met de aarde
7. Hoe ontwikkelt de boom zich in jou?

Nieuwsgierig geworden naar de uitgebreide oefening?

In het boek Over liefde en loslaten van Jan Geurtz, wordt uitvoerig ingegaan op de dynamiek die er ontstaat als je je afhankelijk voelt van je partner. Wat kan je hier zelf in doen, hoe kan je anders naar jezelf leren kijken en hoe kan je met moeilijke gevoelens leren omgaan zonder hierin volledig afhankelijk te worden van je partner?

Bij codependency maak jij je, vaak onbewust, afhankelijk voor de vervulling van je eigen behoeftes van de ander. In de meeste gevallen is dit je partner.

Het klinkt misschien raar maar erg veel mensen vertonen gedrag dat wijst op codependency. Ieder mens heeft namelijk de behoefte zich geliefd en gewaardeerd te voelen in relaties met anderen. We zijn dus allemaal afhankelijk van anderen, ook van onze partners, willen we ons geliefd, geaccepteerd en gewaardeerd voelen.
We hebben allemaal denk- en gedragspatronen ontwikkeld die ons 'moeten' helpen ons geliefd en gewaardeerd te voelen en waarbij we verwachten dat onze partners op een bepaalde manier zullen reageren. En die werken vaak ook goed.

Wanneer wij en onze partners over reflectievermogen beschikken en beiden geneigd zijn de behoeftes van onszelf en elkaar serieus te nemen, kunnen we leren van de gevolgen van ons gedrag en ons gedrag bijstellen. Er is sprake van gezonde wederzijdse afhankelijkheid wanneer we respectvol zijn en rekening met elkaar houden.
De interactiepatronen met onze partners hoeven daardoor niet ongezond of zelfs 'giftig' te worden. Wanneer jullie relatieproblemen ervaren, kunnen jullie die bespreken, oplossen en daar eventueel samen hulp bij zoeken.

Beschik jij wel over reflectievermogen maar je partner niet?
Ben jij je ervan bewust op welke manier jij je afhankelijk maakt van het gedrag van je partner en kun of durf je dit niet met je partner bespreken?
Geeft je partner wel commentaar op jouw gedrag maar toont je partner geen zelfinzicht in de gevolgen van zijn/haar eigen gedrag voor jou?
Maakt je partner jou verantwoordelijk voor hoe hij/zij zich voelt?
Dan is het belangrijk te onderzoeken of jouw behoefte 'je geliefd en gewaardeerd' te voelen misschien ongemerkt is veranderd is de behoefte 'je veilig' te voelen.

Blijf je vast zitten in een relatie die ongezond en niet respectvol is? Vertoon je gedrag waarvan je weet dat het je misschien tijdelijk even een gevoel van veiligheid geeft, maar op de lange termijn je niet gelukkig maakt? Ben je inmiddels bang voor je partner geworden en durf je er niet met hem/haar over te praten? Dan is het tijd om in actie te komen en hulp te zoeken.
Er is sprake van ongezonde afhankelijkheid van elkaar.

Zoek een therapeut die zich heeft gespecialiseerd jou bij ongezonde codependency te begeleiden.

Codependente personen zijn vaak sterk afgestemd op andermans behoeften, maar raken hun eigen gevoelens en grenzen kwijt.

Begin met dagelijkse "zelfcheck-ins". Waarom dit helpt: Je leert jezelf weer als individu kennen en waarderen, los van wat je voor een ander betekent.

Dagelijkse Zelfcheck-in-oefening (5–10 minuten)
- Stap 1: Zelfcheck-in (2–3 min)
Pak pen en papier of je telefoon en beantwoord deze drie vragen elke dag:

*Wat voel ik op dit moment, fysiek en emotioneel?
Voorbeeld: “Ik voel me gespannen in mijn schouders en verdrietig zonder duidelijke reden.”

*Wat heb ík vandaag nodig?
Voorbeeld: “Rust. Tijd voor mezelf zonder iets voor een ander te hoeven doen.”

*Wat is één klein ding dat ik vandaag voor mezelf wil doen?
Voorbeeld: “Een kop thee drinken zonder mijn telefoon erbij.”

- Stap 2: Korte affirmaties (2 min)
Lees of herhaal deze zinnen hardop of in stilte. Kies er 2–3 die bij je passen:

“Ik ben niet verantwoordelijk voor andermans gevoelens.”

“Mijn behoeften zijn even belangrijk als die van anderen.”

“Ik mag ‘nee’ zeggen zonder me schuldig te voelen.”

“Ik hoef niemand te redden om waardevol te zijn.”

“Ik kies vandaag voor zelfzorg, niet voor overgave.”

Tip: Schrijf je favoriete affirmatie op een post-it en plak die ergens zichtbaar (badkamer, koelkast, agenda).

- Optioneel – reflectie aan het eind van de dag:
Heb ik vandaag een moment gehad waarop ik mijn grenzen bewaakte?

Heb ik iets voor mezelf gedaan, zonder het af te stemmen op iemand anders?

Codependency gaat vaak gepaard met de drang om anderen te redden of constant te helpen, zelfs ten koste van jezelf. Leer herkennen wanneer je deze rol op je neemt, en oefen met loslaten.

Voorbeeld:
In plaats van steeds problemen van een ander op te lossen, stel vragen als:
“Wat denk jij dat je nu nodig hebt?” of “Hoe zou jij dit zelf kunnen aanpakken?”

Waarom dit helpt: Je geeft de ander verantwoordelijkheid terug en voorkomt dat je jezelf verliest in hun problemen.

Codependency en Energetische Therapie: Herkennen, Begrijpen en Healen

Wat is Codependency?
Codependency (in het Nederlands ook wel 'relationele afhankelijkheid') is een patroon waarbij iemand zichzelf wegcijfert om anderen te plezieren, vaak ten koste van de eigen grenzen, behoeften of identiteit. Het komt veel voor in relaties waar één persoon worstelt met verslaving, mentale problemen, of emotionele instabiliteit, maar kan ook ontstaan in ogenschijnlijk ‘normale’ relaties.

Typische kenmerken van codependency zijn:

1. Moeite met grenzen aangeven

2. Overmatige verantwoordelijkheid nemen voor anderen

3. Angst voor afwijzing of verlaten worden

4. Chronisch schuldgevoel of schaamte

5. Eigen behoeften en emoties onderdrukken

6. Zelfwaardering halen uit het “redden” van anderen

Wat is Energetische Therapie?
Energetische therapie is een holistische benadering die zich richt op het balanceren van de levensenergie (ook wel chi, prana of levensenergie genoemd) in en rondom het lichaam. Het idee is dat trauma, stress of onderdrukte emoties zich vastzetten in het energetisch systeem van het lichaam.

Bij codependency gaat het vaak om diepe patronen die voortkomen uit jeugdtrauma, een gebrek aan emotionele veiligheid of aangeleerd gedrag. Energetische therapie kan helpen om die oude lading los te maken en ruimte te creëren voor heling en herverbinding met jezelf.

Hoe Energetische Therapie kan helpen bij Codependency
1. Bewustwording van energieverliezen
Codependents geven vaak veel energie aan anderen. Therapie helpt je herkennen waar je energie lekt — en hoe je die terug kunt halen.

2. Versterken van het energetisch veld (aura)
Een sterk energieveld helpt bij het behouden van je grenzen, het onderscheiden van jouw gevoelens versus die van een ander, en het beter ‘centeren’ in jezelf.

3. Oude emotionele ballast loslaten
door middel van magnetiseren kunnen opgeslagen emoties uit het lichaam worden bevrijd, waardoor je niet langer vanuit trauma hoeft te reageren.

4. Terugkeren naar zelfliefde en innerlijke rust
Door regelmatig energetisch werk leer je weer voelen wat jij nodig hebt — los van de verwachtingen of behoeften van anderen.

Tips voor het Doorbreken van Codependency met Energetisch Werk
1. Grondingsoefeningen (Dagelijks)
Bijvoorbeeld: visualiseer wortels uit je voeten die je verbinden met de aarde. Dit helpt je terug in je eigen lichaam te komen en je energie niet ‘weg te geven’ aan anderen.

2. Bescherm je energieveld
Stel je voor dat je omringd bent door een gouden of wit licht dat alleen liefdevolle energie toelaat. Doe dit vooral vóór contact met mensen die je leegzuigen of veel van je vragen.

3. Affirmaties voor Zelfliefde en Grenzen
Herhaal zinnen zoals:

“Ik ben verantwoordelijk voor mijn eigen geluk.”

“Ik kies voor mezelf zonder schuldgevoel.”

“Mijn energie is waardevol en mag beschermd worden.”

4. Werk met Chakra’s
Met name het hartchakra (zelfliefde), zonnevlechtchakra (eigen kracht) en wortelchakra (veiligheid) spelen een rol bij codependency.


Tot Slot
Codependency is geen karakterfout, maar een overlevingsstrategie die ooit nodig was — en nu mag worden losgelaten. Energetische therapie biedt zachte maar diepgaande tools om terug te keren naar wie je werkelijk bent: krachtig, zelfstandig en vol liefde. Door energetisch en bewust innerlijk werk leer je weer thuis zijn in jezelf, zonder jezelf te verliezen in de ander.

Vraag je je soms af 'Waarom blijf ik dit doen terwijl ik wéét dat het niet goed voor me is?'. En geef je dan jezelf op je lazer? Schaam je je?

Wanneer je leert over de werking van je zenuwstelsel is dat verleden tijd. Het is namelijk zo dat gedurende je opgroeien je zenuwstelsel, via je amygdalae, afgesteld zijn geraakt op iets als 'alleen zijn is onveilig', 'ik moet genegenheid verdienen' of 'ik heb bevestiging en geruststelling nodig van de ander'.

Dat heeft te maken met dat je waarschijnlijk in je jeugd te weinig steun, troost en warmte hebt ontvangen.

Je zenuwstelsel gaat in stressmodus (overleefmodus) en dat activeert alle dingen die je vervolgens doet - zónder dat je daar bewust voor kiest.

Leren je zenuwstelsel te beïnvloeden, te kalmeren is daarom altijd een onderdeel van mijn begeleiding. Zodat je zélf weer regie krijgt.

Zonder verwerking blijft de leegte. Dan blijft hij door je hoofd spoken, blijf je hunkeren, analyseren, terugvallen. EMDR en oefeningen in zelfcompassie helpen je om de band echt los te laten, zodat er ruimte komt voor rust, helderheid en nieuwe liefde, vanuit verbinding, niet vanuit verslaving.

Relatieverslaving is geen gebrek aan ruggengraat, maar het gevolg van oude pijn. Vaak heb je als kind al geleerd om liefde te verdienen, in plaats van te ontvangen. In mijn begeleiding werken we met dat dieperliggende patroon, zodat je geen strijd meer hoeft te voeren tegen jezelf.

Bij relatieverslaving voelt het alsof je niet zonder die ander kunt of dat niemand je ooit heeft liefgehad zoals hij (of zij) terwijl je diep vanbinnen vooral hunkert naar bevestiging, veiligheid en erkenning. Niet van de ander, maar van jezelf. Herstel begint niet met de ander loslaten, maar met jezelf terugvinden.

Codependency is een gevolg van een leegte diep van binnen. Je voelt je afhankelijk van liefde, erkenning of aandacht van buitenaf. Met EMDR, mindfulness en hypnose help ik je stap voor stap die leegte te vullen van binnenuit. Zodat je je weer heel voelt ongeacht wat anderen doet.

Altijd maar pleasen, grenzen moeilijk aangeven, blijven hopen dat de ander verandert… het voelt misschien alsof je ‘zwak’ bent. Maar wat als dit gedrag ooit je overleving was en je dit heel erg nodig had? In de sessies die ik geef werken we niet met oordeel, maar met compassie. Want wat ooit hielp, mag nu plaatsmaken voor een gezondere relatie met jezelf.

Als je altijd bezig bent met de ander: hoe is hun stemming, wat zijn hun behoeften en verlangen naar hun goedkeuring, dan is er vaak weinig ruimte over voor jou. Codependency voelt als liefde, maar komt vaak voort uit angst om verlaten te worden. Het is echt wel mogelijk om wel te verbinden en trouw te blijven aan jezelf. Daar begint herstel. Ik help je daar graag bij!

Als je merkt dat je jezelf constant wegcijfert voor anderen, moeite hebt met grenzen stellen, of je eigenwaarde ontleent aan hoe nodig je bent, dan is er mogelijk sprake van co-dependency. Vanuit psychodynamische therapie wordt dit gedrag vaak gezien als een herhaling van oude, onbewuste patronen die zijn ontstaan in je vroege relaties, bijvoorbeeld met ouders of verzorgers.

Een concrete tip is om bewust te worden van de oorsprong van je zorgdrang of afhankelijkheid. Vraag jezelf af: "Voor wie was ik vroeger emotioneel verantwoordelijk?" of "Wanneer ben ik begonnen met denken dat mijn waarde afhangt van wat ik voor anderen beteken?" Door terug te kijken naar je vroege ervaringen ontdek je vaak dat deze patronen ooit functioneel waren, bijvoorbeeld om liefde, aandacht of veiligheid te verkrijgen, maar nu niet meer helpend zijn.

Oefening die je kunt inzetten voor jezelf:
De innerlijke dialoog tussen ‘de helper’ en ‘het vergeten zelf’

Sluit je ogen en stel je twee delen van jezelf voor:

De helper – het deel van jou dat altijd klaarstaat voor anderen, dat weet wat mensen nodig hebben, dat zich schuldig voelt als het iemand teleurstelt.

Het vergeten zelf – het deel van jou dat vaak genegeerd wordt: jouw eigen behoeften, verlangens, gevoelens die onderdrukt zijn omdat je bang bent dat ze de relatie met anderen in gevaar brengen.

Laat nu een dialoog ontstaan tussen deze twee delen. Stel je voor dat ze met elkaar praten, alsof ze twee personen zijn. Bijvoorbeeld:

De helper zegt: "Ik móét zorgen, anders laat ik mensen in de steek."

Het vergeten zelf antwoordt: "Maar ik ben moe. Ik voel me leeg omdat jij me steeds overschreeuwt."

Laat de dialoog een paar minuten doorgaan, en luister wat er opkomt. Schrijf daarna op wat je hebt gehoord of gevoeld. Welke gevoelens kwamen omhoog? Kwam er boosheid? Verdriet? Opluchting?

Deze oefening helpt je bewust te worden van de innerlijke strijd tussen je aangeleerde rol (de helper) en je authentieke behoeftes (het vergeten zelf). Inzicht hierin maakt het makkelijker om stap voor stap jezelf weer als even belangrijk te gaan zien in je relaties.
Psychodynamisch werken aan co-dependency betekent dus niet alleen leren "nee" zeggen in het heden, maar ook erkennen waar die neiging om jezelf te verliezen in anderen vandaan komt. Pas als je dát begrijpt, ontstaat er ruimte voor werkelijke verbondenheid zónder jezelf te verliezen.

Een gezonde relatie aangaan met iemand kan als je zelf oke bent. En nu hoef je heus niet alles perfect te hebben of opgelost. Maar als iemand álles voor je is, dan klopt er iets niet.
Vaak zijn er dan gaten bij jou, die een ander mag vullen.
En zo ontstaat codependency, je hebt de ander nodig om te bestaan.
Dit onderzoeken en helen, zorgt ervoor dat je een fijne en gelijkwaardige relatie kunt aangaan.

Codependency is dat je sterk met iemand uit je omgeving verbonden bent (wat op zich mooi is) maar wat je uiteindelijk belemmert en je gedrag stuurt (bv pleasen, geen of nauwelijks grenzen stellen). Ga aan de slag met een methode wat op onbewust niveau werkt bv Kinesiologie om de beperkende overtuigingen aan te pakken en het innerlijke kleine kind de eigen kwaliteiten terug te geven. Vaak is er inzicht maar komt men niet daadwerkelijk los en tot actie vanuit de volwassen ik. Terwijl die nu eigen gezonde keuzes kan maken en daar mag je mee aan de slag. Sterkte.