Sonja

Psychodynamisch Therapeut

Inzichten van Sonja:

Praktische inzichten en tips.

• Thema | Inzicht
• Boosheid & woede | Boosheid is vaak een grens die te laat werd gehoord

  Boosheid is vaak een grens die te laat werd gehoord

  Boosheid wordt vaak gezien als iets wat je moet beheersen of wegdrukken.
  Maar bij veel mensen ontstaat boosheid juist omdat grenzen lange tijd zijn genegeerd – door anderen, of door jezelf.
  
  Boosheid komt dan niet “uit het niets”, maar is een signaal dat je te lang over je eigen gevoel heen bent gegaan.
  
  Een zachte oefening
  
  Sta vandaag stil bij een moment waarop je je ergert of boos voelt en stel jezelf deze vraag:
  
  “Wat had ik eerder nodig gehad?”
  
  Niet: wat moet ik anders doen?
  Maar: wat werd er gemist?
  
  Misschien rust.
  Misschien erkenning.
  Misschien ruimte om nee te zeggen.
  
  Wat belangrijk is om te weten
  
  Boosheid is geen karaktertrek, maar informatie.
  Als je haar leert verstaan, hoeft ze niet te ontploffen.

  
  Meer over Therapie bij boosheid en woede →
• Boosheid & woede | Ingeslikte boosheid verdwijnt niet, maar zoekt een andere uitweg

  Ingeslikte boosheid verdwijnt niet, maar zoekt een andere uitweg

  Veel mensen hebben geleerd dat boosheid gevaarlijk is of anderen pijn doet.
  Ze slikken hun boosheid in en proberen “begripvol” te blijven.
  Wat vaak overblijft, is vermoeidheid, somberheid of zelfkritiek.
  
  Boosheid die geen plek krijgt, keert zich meestal naar binnen.
  
  Een kleine oefening
  
  Leg één hand op je borst en één op je buik en adem een paar keer rustig in en uit.
  Vraag jezelf dan:
  
  “Als mijn boosheid niet fout was, wat zou ze me dan willen zeggen?”
  
  Je hoeft niets te veranderen of op te lossen.
  Alleen luisteren is genoeg.
  
  Ter afronding
  
  Gezonde boosheid is geen aanval, maar zelfbescherming.
  Je hoeft haar niet groter te maken – alleen eerlijker.

  
  Meer over Therapie bij boosheid en woede →
• Boosheid & woede | Boosheid is vaak een grens die te lang is genegeerd

  Boosheid is vaak een grens die te lang is genegeerd

  Boosheid wordt vaak gezien als iets wat je moet beheersen of onderdrukken.
  Toch ontstaat boosheid in veel gevallen niet zomaar. Ze verschijnt vaak wanneer je te lang over je eigen grenzen heen bent gegaan.
  
  Veel mensen die gewend zijn zich aan te passen, merken hun boosheid pas op wanneer die al behoorlijk is opgelopen. Dat kan verwarrend zijn, zeker als je geleerd hebt dat boos worden niet mag.
  
  Een kleine oefening
  
  Sta de volgende keer dat je irritatie voelt even stil bij de vraag:
  
  “Wat had ik eerder nodig gehad in deze situatie?”
  
  Misschien meer tijd.
  Misschien ruimte om nee te zeggen.
  Misschien erkenning van wat voor jou belangrijk is.
  
  Je hoeft er niets mee te doen op dat moment. Alleen herkennen is al een eerste stap.
  
  Ter afronding
  
  Boosheid is niet per se een probleem dat opgelost moet worden.
  Vaak is het een signaal dat er iets in jou bescherming nodig heeft.

  
  Meer over Therapie bij boosheid en woede →
• Boosheid & woede | Ingeslikte boosheid keert zich vaak naar binnen

  Ingeslikte boosheid keert zich vaak naar binnen

  Veel mensen hebben geleerd dat boosheid gevaarlijk is of relaties kan beschadigen.
  Om conflicten te voorkomen houden ze hun boosheid in en proberen ze begripvol te blijven.
  
  Maar gevoelens verdwijnen niet zomaar.
  Boosheid die geen plek krijgt, kan zich uiten in vermoeidheid, spanning of strengheid naar jezelf.
  
  Een kleine oefening
  
  Neem een rustig moment voor jezelf en stel jezelf de vraag:
  
  “Waar ben ik eigenlijk boos over?”
  
  Probeer het antwoord niet meteen te relativeren of te verklaren.
  Laat de eerste gedachte of het eerste gevoel er gewoon zijn.
  
  Soms helpt het om het op te schrijven of hardop te zeggen wanneer je alleen bent.
  
  Ter afronding
  
  Boosheid erkennen betekent niet dat je haar meteen moet uiten.
  Het betekent vooral dat je eerlijk wordt over wat er in je leeft.

  
  Meer over Therapie bij boosheid en woede →
• Burn-out | Neem de tijd

  Neem de tijd

  Gun jezelf dat je de tijd neemt die het nodig heeft om te herstellen. Dat betekent géén deadlines!

  
  Meer over Therapie bij burn-out →
• Codependency | Vertrouwen op jezelf begint met kleine momenten van serieus nemen

  Vertrouwen op jezelf begint met kleine momenten van serieus nemen

  Mensen die langdurig kritiek, afwijzing of manipulatie hebben meegemaakt, verliezen soms het vertrouwen in hun eigen gevoel.
  
  Ze gaan vaker anderen raadplegen dan zichzelf. Ze zoeken bevestiging voordat ze een beslissing nemen.
  
  Dat is begrijpelijk.
  
  Toch groeit zelfvertrouwen niet doordat je nooit twijfelt. Het groeit doordat je leert luisteren naar wat je zelf ervaart.
  
  Een kleine oefening
  
  Kies vandaag één kleine beslissing waarbij je niet direct advies vraagt aan iemand anders.
  
  Vraag jezelf eerst af:
  
  "Wat voelt voor mij op dit moment het meest passend?"
  
  Luister naar het eerste antwoord dat in je opkomt.
  
  Ter afronding
  
  Zelfvertrouwen ontstaat vaak niet door grote successen.
  
  Het groeit in de kleine momenten waarop je jezelf serieus neemt.

  
  Meer over Therapie bij Codependency →
• Eetstoornis | Wat voor soort eter ben jij eigenlijk?

  Wat voor soort eter ben jij eigenlijk?

  Drie vormen van eetgedrag
  
  In de psychologie met betrekking tot eten worden er vaak drie vormen in eetgedrag onderscheiden:
  
  emotionele eters
  externe eters
  lijngerichte eters
  De emotionele eter
  
  Veel mensen met overgewicht zitten letterlijk “niet lekker in hun vel”. Ze geven aan dat ze gaan eten als ze zich niet prettig voelen. Onaangename gevoelens zoals verdriet, woede, somberheid of angst worden dan weg gegeten. Hier kunnen tal van factoren aan ten grondslag liggen zoals stress, onrust, seksueel misbruik, een scheiding of verdriet uit de jeugd. De vaardigheid en/of de kracht om hier op een andere manier mee om te gaan ontbreekt bij hen. Zij zien geen verschil tussen de lichamelijke prikkels van honger en verzadiging en de lichamelijke verschijnselen die bij hun gevoelens horen. Bij het coachen van de emotie-eter moet het (h)erkennen, verwerken en reguleren van gevoelens aangeleerd worden, om zo het ongewenste eetgedrag te kunnen stoppen.
  
  De externe eter
  
  Het woordje “extern” geeft het al aan: de externe eter legt de oorzaak van het overgewicht en zijn eetpatroon buiten zichzelf. Er is sprake van een “externe locus of control”. Allerlei excuses worden aangevoerd voor het in stand houden van een ongezond eetpatroon of het niet kunnen volhouden van een dieet. Zo wordt er geredeneerd dat bijvoorbeeld vandaag het lijnen niet gaat lukken omdat een collega jarig is, morgen wordt er iets gemakkelijks gegeten omdat de kinderen sporttraining hebben, wanneer vrienden lekker voor je gekookt hebben wil je ze toch niet voor het hoofd stoten, in het weekend ga je toch niet koken en zo nog tal van redenen. De omstandigheden bepalen dan hoe iemand met zijn voeding omgaat ongeacht of dat overeenkomt met de lichamelijke behoefte aan eten. Men heeft bijvoorbeeld op een verjaardag ’s middags al volop taart en hapjes genuttigd en toch wordt ’s avonds de gebruikelijke hoeveelheid eten bij het diner opgeschept omdat het nu eenmaal etenstijd is. Bij deze groep is het belangrijk dat er inzicht wordt verkregen over het feit dat men zelf keuzes kan maken, elk moment van de dag weer, hoe men de regie over het eetgedrag (weer) in eigen handen kan krijgen en dat men de daarbij behorende verantwoordelijkheden zelf moet nemen.
  
  De lijngerichte eter
  
  Dit is de groep die al een leven lang op dieet is. Zij kennen alle nieuwe afslankhypes en weten precies hoeveel calorieën er in welke voedingsmiddelen zitten. Zij zijn zich dus wel degelijk heel bewust van de voeding die ze eten of kopen. Hier zie je vaak een houding van hollen of stilstaan, het is óf extreem streng op dieet óf er wordt nergens op gelet. Nog even flink gaan lijnen vlak voor een vakantie maar eenmaal in het all-inclusive resort gaan alle remmen los. Alles of niets. Een lijngerichte eter hoeft niet per definitie overgewicht te hebben, zij hebben vaak last van het jojo-effect en ook dit kan schadelijk zijn; zowel lichamelijk als ook psychisch door het gevoel steeds te falen en telkens weer de controle te verliezen. Zij zuchten vaak dat ze “levenslang” hebben. Bij het begeleiden van de lijngerichte eter is het belangrijk om het “zwart-witpatroon” te doorbreken. Het dagelijkse leven zich toch meestal afspeelt in het grijze gebied en dat men daarin zelf de regie heeft en keuzes kan maken wat men wilt eten. De boog hoeft echt niet altijd gespannen te staan want alle dagen een rigide dieet volgen of altijd obsessief met eten bezig zijn houdt niemand vol.

  
  Meer over Therapie bij eetstoornis →
• Grenzen aangeven | Grenzen voelen begint in je lichaam

  Grenzen voelen begint in je lichaam

  Veel mensen proberen hun grenzen te bedenken.
  Ze analyseren situaties achteraf en nemen zich voor het “volgende keer anders te doen”.
  Maar grenzen zijn geen gedachte — ze zijn een lichamelijk signaal.
  Als je lang gewend bent geweest je aan te passen, is het logisch dat dat signaal zacht of laat komt.
  
  Een kleine oefening:
  
  Neem vandaag één moment waarop iemand iets van je vraagt.
  Voordat je antwoordt, pauzeer heel even en vraag jezelf:
  
  “Wat gebeurt er nu in mijn lichaam?”
  
  Let op subtiele signalen zoals:
  
  

  • spanning in je buik of schouders
  • je adem die stokt
  • een gevoel van haast of druk

  
  Er hoeft nog niets gezegd of gedaan te worden.Alleen opmerken is genoeg.

   

  Ter afronding

  Grenzen voelen is geen kwestie van wilskracht, maar van weer leren luisteren.Dat mag langzaam gaan.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Het moment waarop je over je grens gaat, herken je vaak pas later

  Het moment waarop je over je grens gaat, herken je vaak pas later

  Veel mensen zeggen:
  “Ik voel mijn grens pas als ik al te ver ben gegaan.”
  Dat is geen falen — dat is een gevolg van hoe je hebt leren overleven!
  
  Als je vroeger weinig ruimte had voor je eigen gevoel, heb je geleerd omdoor te gaan. Je lichaam onthoudt dat!
  
  Een reflectievraag
  
  Denk terug aan een recente situatie waarin je achteraf voelde: dit was te veel.
  Stel jezelf dan de vraag:
  
  “Welk klein signaal was er al eerder?”
  
  Misschien was het vermoeidheid.
  Misschien irritatie.
  Misschien de neiging jezelf uit te leggen.
  
  Wat belangrijk is om te weten
  
  Grenzen leer je niet herkennen door streng te zijn voor jezelf,
  maar door eerder nieuwsgierig te worden.
  
  Elke keer dat je iets een fractie sneller opmerkt, ben je al aan het oefenen.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Schuldgevoel betekent niet automatisch dat je iets verkeerd hebt gedaan

  Schuldgevoel betekent niet automatisch dat je iets verkeerd hebt gedaan

  Veel mensen ervaren schuldgevoel zodra ze een grens stellen, voor zichzelf kiezen of iemand teleurstellen. Daardoor ontstaat al snel de gedachte dat ze iets verkeerd doen.
  
  Maar schuldgevoel en schuld zijn niet hetzelfde!
  
  Wanneer je gewend bent geraakt om rekening te houden met de behoeften van anderen, kan het heel ongemakkelijk voelen om je eigen behoeften serieus te nemen. Dat ongemak wordt vaak aangezien voor schuld.
  
  Een kleine oefening
  
  Wanneer je schuldgevoel ervaart, stel jezelf dan de vraag:
  
  "Heb ik iemand bewust schade toegebracht, of vind ik het vooral moeilijk dat iemand teleurgesteld is?"
  
  Probeer deze twee van elkaar te onderscheiden.
  
  Ter afronding
  
  Soms betekent groei dat je leert verdragen dat iemand niet blij is met jouw keuze.
  
  Dat maakt je niet egoïstisch.
  Het maakt je verantwoordelijk voor jezelf.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Zelfzorg is ook belangrijk!

  Zelfzorg is ook belangrijk!

  Altijd zorgen voor de ander kan je ver van jezelf verwijderen
  
  Veel mensen hebben al jong geleerd om rekening te houden met anderen. Ze voelen snel aan wat iemand nodig heeft, nemen verantwoordelijkheid en proberen problemen op te lossen.
  
  Dat zijn waardevolle kwaliteiten.
  
  Maar wanneer je vooral gericht bent op wat anderen nodig hebben, raak je soms het contact kwijt met wat jij zelf nodig hebt.
  
  Een kleine oefening
  
  Probeer vandaag eens drie keer stil te staan bij de vraag:
  
  "Wat heb ik op dit moment nodig?"
  
  Niet wat praktisch handig is.
  Niet wat een ander nodig heeft.
  
  Maar wat jij nodig hebt.
  
  Misschien is dat rust.
  Misschien beweging.
  Misschien een gesprek.
  Misschien juist even niets.
  
  Ter afronding
  
  Voor jezelf zorgen is geen teken dat je minder om anderen geeft.
  
  Het is de basis van waaruit je op een gezonde manier kunt blijven geven.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Grenzen aangeven | Stevig staan hoeft niet hetzelfde te zijn als hard worden

  Stevig staan hoeft niet hetzelfde te zijn als hard worden

  Sommige mensen denken dat grenzen stellen betekent dat je harder, afstandelijker of minder gevoelig moet worden.
  
  Maar stevigheid ontstaat niet door je af te sluiten.
  
  Echte stevigheid betekent dat je verbonden kunt blijven met jezelf, ook wanneer iemand het niet met je eens is.
  
  Een kleine oefening
  
  Denk aan een situatie waarin je normaal gesproken direct zou gaan uitleggen, verdedigen of aanpassen.
  
  Vraag jezelf af:
  
  "Kan ik mijn standpunt behouden zonder mezelf te hoeven bewijzen?"
  Merk op wat dat met je doet.
  
  Ter afronding
  
  Stevig staan betekent niet dat je nooit twijfelt.
  Het betekent dat je jezelf niet direct verlaat wanneer er spanning ontstaat.
  Dat is een vorm van innerlijke grond die met oefening steeds sterker kan worden.

  
  Meer over Therapie bij grenzen aangeven →
• Trauma | Dissociatie is geen zwakte, maar een vorm van bescherming

  Dissociatie is geen zwakte, maar een vorm van bescherming

  Soms kun je je ineens afwezig voelen. Alsof je er wel bent, maar niet helemaal.
  Je hoofd voelt ver weg, je lichaam minder aanwezig, of de wereld lijkt wat vlak of onwerkelijk.
  
  Dit wordt vaak dissociatie genoemd.
  Het is geen teken dat er iets mis is met je, maar een manier waarop je systeem zichzelf beschermt tegen te veel spanning.
  
  Een kleine oefening
  
  Wanneer je merkt dat je wat “weg” raakt, probeer dan heel rustig je aandacht te brengen naar iets concreets in je omgeving.
  
  Kijk bijvoorbeeld om je heen en benoem (hardop of in gedachten):
  
  5 dingen die je ziet
  4 dingen die je kunt aanraken
  3 geluiden die je hoort
  
  Neem hier de tijd voor. Je hoeft nergens naartoe.
  
  Ter afronding
  
  Dissociatie hoeft niet geforceerd doorbroken te worden.
  Vaak helpt het al om jezelf zachtjes terug te nodigen in het hier en nu.

  
  Meer over Therapie bij trauma →
• Trauma | Weer landen in je lichaam

  Weer landen in je lichaam

  Weer landen in je lichaam begint klein
  
  Als je gewend bent geraakt om spanning te dempen door “uit” te gaan, kan het spannend zijn om weer meer te voelen.
  Je lichaam opnieuw bewonen is dan geen grote stap, maar een reeks kleine bewegingen.
  
  Een kleine oefening
  
  Leg één hand op je borst en één op je buik.
  Voel je handen liggen en merk op hoe je adem onder je handen beweegt.
  
  Je hoeft je adem niet te veranderen.
  Alleen volgen is genoeg.
  
  Als het prettig voelt, kun je zachtjes tegen jezelf zeggen:
  
  “Ik ben hier.”
  
  Ter afronding
  
  Landen in je lichaam hoeft niet intens of diep te zijn.
  Juist in het kleine, eenvoudige contact ontstaat vaak weer een gevoel van aanwezigheid en veiligheid.

  
  Meer over Therapie bij trauma →