Tips bij burn-out

Lees het boek: Nee is oké. Van Carinne Ros en Michelle van Dusseldorp. In dit boek leer je meer genieten en minder moeten.

Welke factoren bevorderen jouw veerkracht waardoor je de kans op een burnout verkleint:

1. Inzicht in jouw stressfactoren
2. Niet roken
3. Regelmatig lichamelijke oefeningen
4. Goed slapen
5. Duidelijke en realistische doelen
6. Niet afhankelijk zijn van pep- of kalmeringsmiddelen
7. Gevoel voor humor
8. Matig alcoholgebruik
9. Ontspanningstechnieken beheersen
10. Levensprioriteiten hebbn

Er wordt veel geschreven over burn-out. Maar weet je dat een burn-out jou ook een belofte en kracht kan geven?

Lusanne Hogeweg heeft hierover een schitterend boek geschreven en met name voor mensen die hoog sensitief zijn.

Dit boek, De belofte van Burn-Out, is zeer inspirerend en je gaat zelf aan de slag met jouw stappenplan voor het werken met nieuwe energie. Een aanrader!

Ontspanning houden ook na je vakantie!

Heb je gemerkt hoe lekker het is om tijd voor jezelf te hebben? Vast wel!
Het is erg belangrijk om dit gevoel, de bijpassende denkwijze en je gedrag (of in ieder geval een deel) vast te blijven houden… ook als je vakantie er weer op zit. Je ontspanningsmomenten zijn namelijk erg belangrijk voor het behouden van je energiebalans als tegenhanger van je prestatie/stressmomenten.

Hoe?
Tja, dat is uiteraard per persoon verschillend. Wat de een als heerlijke ontspanning ziet, zoals het aangaan van sociale contacten met vrienden, is voor de ander niet de meest ontspannen wijze. Wat voor de een dus heerlijk ontspannend werkt en als ‘ME TIME’ wordt gezien is dat voor de ander alsnog een activiteit van stress.

Bepaal dus voor jezelf welke activiteiten voor jou uit ‘ME TIME’ bestaan. Mogelijk helpen de volgende vragen daarbij:

Denk nog eens terug aan je vakantie…

• Welke activiteiten deed je dagelijks?
• Welke activiteiten gaven je daarin energie en kon je van genieten?
• Wat zorgde in die activiteit bij jou voor de energie?
• Kan je deze activiteit ook in je huidige leven inplannen op dagelijks of bv. wekelijks terugkerende niveau?
• Is er iets in die activiteit wat zorgde voor de ontspanning die je in je dagelijkse leven zodanig kan aanpassen dat je het terug kan laten komen?

Denk niet te groot, kleine onderdelen van een ontspanningsmoment die je op vakantie hebt ervaren terug laten keren in je dagelijks leven is ook al prima!
Het gaat er om dat je Prioriteit maakt om je ook dagelijks even bezig te houden met een ‘ME TIME’ momentje!

Veel ‘ME TIME’ momenten gewenst!

Wanneer je een burn-out hebt of voelt aankomen zit je laag in je "batterij".

Belangrijk is dan om allereerst structuur in je leven aan te brengen. Op tijd naar bed, niet te lang/laat op je computer of smartphone, op tijd opstaan (liefst uiterlijk 9 uur), begin de dag met een dagelijks ritueel, beweeg iedere dag, eet gezond en regelmatig, drink het liefst geen alcohol, drink veel water.

En neem voldoende ruimte voor jezelf. Dit is je eerste basis voor een goed herstel. Wanneer je deze basis en structuur in je leven toepast ben je klaar voor een volgende stap.

Ga eens na wat voor jou 10 belangrijke waarden in relatie tot je werk. Denk aan: vrijheid, zekerheid, zelfstandigheid, verbinding etc.

Schrijf ze alle 10 op een post-it en leg ze in de hierarchie. De allerbelangrijkste voor jou bovenaan. Stel je zelf vragen als: wanneer check je uit? Aan welke waarde is dan niet voldaan? Wat moet er gebeuren wil je blijven?

Op allerlei NLP sites vind je meer info over de waardenhierarchie.

Op een juiste manier ademen kan jezelf vrij houden van spanningen.
Een goede ademsessie kan je ook weer in je kracht helpen.

Ademen is de meest natuurlijke manier van het verwerken van stress.
Laat je een aantal keer begeleiden en doe het dan voortaan zelf thuis.

Ademen is JA zeggen tegen het leven!

Moet jij van alles?

Dan is de zogenaamde ‘Drammer’ in jezelf waarschijnlijk de regie aan het voeren.

De ‘drammer’ zorgt er voor dat je actief bezig gaat om wensen te vervullen. Alleen kan er een moment komen in je leven dat de ‘drammer’ te vaak op de voorgrond is en het niet helpend meer is. Dit kan dan (mede) zorgen voor stressklachten of erger nog leiden tot een burn-out.

Hoe herken ik de ‘drammer’ bij mijzelf?

Als je merkt dat:
- Je dagen met name gevuld zijn met activiteiten/taken die moeten gebeuren,
- De taken die van jezelf moeten maar nooit af zijn.


Als je de ‘drammer’ bij jezelf herkent, maak dan eens een voor- en nadelen lijst van het luisteren naar ‘de drammer’.
Op deze wijze krijg je voor jezelf inzicht wat deze ‘drammer’ je in het heden oplevert, maar ook wat deze je kost.

Meer weten over jouw drammer of leren hoe je er minder naar kan luisteren? Neem dan gerust contact!

Lees het Burn-out dagboek van Maaike Hartjes. Zij is striptekenares en heeft zelf een burn-out gehad. In dit stripboek geeft ze op zeer treffende wijze weer hoe het herstel met ups en downs gaat.

Een burn-out zet je leven op je kop. Ineens kan je niks meer en dat terwijl je waarschijnlijk iemand was die altijd maar doorging en veel kon. Om dan ineens stilgezet te worden kan erg confronterend zijn.

Je lichaam geeft het signaal tot hier toe en niet verder. Het enige wat je kan doen is hier gehoor aan geven en vandaar uit onderzoeken wat er zich allemaal in je heeft afgespeeld. Een zware periode waar je echter rijk uit kan komen.

Zit je er middenin dan kan je je daar niks bij voorstellen. Zoek een therapeut of coach waar je een klik mee hebt. Die kan je door deze moeilijke periode begeleiden.

Zit je in een burn-out zoek dan contact met mensen uit je omgeving waar je je goed bij voelt. Die naar je luisteren zonder adviezen te geven.

Vaak raak je door allerlei adviezen namelijk nog meer in de war.

Luister wat dit betreft ook naar je lijf om er achter te komen wie jou goed doet.

Van de mensen die oprecht naar je luisteren zal je wellicht opluchting ervaren, andersom kan je onrust ervaren bij mensen die je pushen of erg op je in praten.

Ga achterover leunen

Wanneer je een proactieve houding hebt ben je geneigd om als eerste op te springen als er een taak moet worden volbracht.

Door af te wachten en letterlijk in je stoel achterover te leunen, met je armen over elkaar, zul je merken dat er iemand anders opstaat en de taak op zich neemt.

Er zijn mensen die graag willen, maar meer een bescheiden houding aannemen en zich niet willen opdringen.

Lopen op blote voeten: probeer elke dag een stukje te lopen op blote voeten. Wanneer je op blote voeten loopt heeft dit een aantal voordelen en positieve effecten: allereerst is het in beweging zijn al heel goed.

Daarnaast stimuleer je alle zenuwen die uitkomen in je voeten en daarmee 'masseer' je als het ware je interne systeem.

Ook kan alle energie, de negatieve je lichaam gemakkelijker verlaten door het directie contact met de grond. Je spieren worden sterker in je voeten.

Begin met kleine stukjes en bouw dit langzamerhand uit. Je kunt op internet veel meer vinden over de positieve effecten van het op blite voeten lopen.

Regelmatig luieren en niet nuttig zijn is heel gezond!

Alle dieren wisten dat al lang, maar wij zijn het allang vergeten. Bij veel diersoorten verhoogt het luieren zelfs de overlevingskans van het soort. En eigenlijk is dat bij mensen niet anders.

Tip; lekker luieren dus af en toe!

Energie voelen en hebben, onderhouden en blijven houden. Voorkom een (plotselinge) energiedaling.
Hoe ga je hiermee om? Je lichaam weet alles, heeft immers alles opgeslagen. Lichaam en geest zijn immers verstrengelt met elkaar, in balans als het goed gaat.

De balans is weg als je ineens voelt dat alle kracht uit je lijf verdwijnt.

Het is vaak balanceren net als een koordanser die een stap op het koord zet, stap voor stap, voel en luister naar je lijf, je graadmeter, die aan jou aangeeft of je op het goede pad zit of juist te …. bent geweest met het een en ander. Hoe merk je dit!

Kies voor een compromis

Je hoeft niet altijd een keuze te maken voor het een of het ander. Er is ook nog een derde weg, een compromis.

Bijvoorbeeld: je wordt gevraagd een bestuursfunctie te vervullen. Je plichtsbesef komt om de hoek kijken, maar je hebt het te druk.

Kijk dan naar andere mogelijkheden waarin jij niet overbelast raakt en toch je plichtsbesef toont. Er zijn wellicht allerlei hand- en spandiensten te verrichten. Of sluit je aan bij de feestcommissie die minder vaak vergadert.

TIP: sta stil bij wat er voor jou toe doet en wees mild voor jezelf.

Ken je de beeldspraak De ezel, de wortel en de stok?

Als je een ezel vooruit wilt krijgen, kun je dat op twee manieren doen. Je kunt het dier telkens een tik geven met een stok. Een andere manier is hem belonen met een wortel.

Beide manieren werken. Alleen zal de ezel in het eerste geval na langere tijd afgepeigerd en ongelukkig zijn, terwijl de ezel die positief benaderd is gezonder en levenslustiger is.
Nu wil ik jou geen ezel noemen-al vind ik het prachtige dieren. Maar toch kun je de vergelijking goed maken.

Hoe ga jij met jezelf om? Ben je hard voor jezelf en geef je jezelf misschien ook nog een klap na, als je niet genoeg presteert? Of zorg je voor jezelf en spreek je jezelf bemoedigend toe en neem je op tijd rust?

En wie houdt de wortel vast? Iemand in jouw omgeving of jijzelf? Met andere woorden: hoe ga jij door het leven? Vanuit dat wat er voor jou toe doet, of vooral om te voldoen aan de eisen die de buitenwereld aan jou stelt?

Ga op zoek naar wat er voor jou echt toe doet en wees mild voor jezelf. En: zorgen voor jezelf is ook hulp vragen als je die nodig hebt.

Geef spel meer plaats in je leven.

Laat het idee los dat je serieus zou moeten zijn. Ga eens spelen, dans eens midden op straat in de regen, doe eens gek!

De tijden dat je een spelletje speelt zijn de tijden dat je ontspant.

Lummel eens rond in het bos en bedenk eens om tikkertje te gaan doen met elkaar of wanneer je in je eentje bent een maffe selfie te maken.

Neem speel tijd

Doe je het voor jezelf of voor een ander

Doe jij de dingen omdat jij dat wilt en het belangrijk voor jou is? Of vaar je op je externe kompas, en doe je de dingen omdat – je denkt dat – het door je omgeving wordt verwacht.

Natuurlijk wordt er iets van je verwacht vanuit je omgeving; je best doen op je werk, helpen op school, zorg voor je ouders. Maar ben je alleen maar bezig met het zorgen voor anderen, en doe je meer dan van je wordt verwacht op je werk, dan raak je overbelast.

Door stil te staan bij wat jij wilt en belangrijk voor JOU is, maak je andere keuzes. Dit zorgt voor meer balans en ontspanning.

Clienten met burn-out klachten hoor ik regelmatig zeggen: ja klopt ik ga over mijn eigen grenzen heen, maar dat heb ik zelf helemaal niet in de gaten, ik voel mijn grenzen niet.

Daarom is het belangrijk om in therapie of coaching te leren om weer contact te maken met je lichaam en de signalen van je lichaam weer te leren herkennen.

Thuis kun je dit doen door elke dag de “ bodyscan” te doen. Een oefening van 5 minuten om weer contact met je lichaam te maken.

Dan ga je weer bewust voelen wanneer bijvoorbeeld je je lichaam ( teveel ) aanspant of dat je ademhaling te snel gaat.

Er zijn apps met de “bodyscan” die je kunt downloaden op je telefoon.

Tineke van der Werff
Psychotherapie Amsterdam en Heemskerk

Doe ieder dag iets nuttigs, gezonds en gezelligs

Als je door een burn-out niet meer aan het werk kan, voelen de dagen vaak leeg en nutteloos. Ook al ga je het liefst de hele dag onder een dekentje op de bank liggen. Dit voelt niet oké en soms verzand je nog meer in een negatieve gedachtestroom.

Om meer structuur aan de dag te geven en een voldaan gevoel te krijgen kan je het volgende doen; plan iedere dag iets nuttigs, gezonds en gezelligs in. Dit kan je zo groot en klein maken als je wilt. Iets wat bij jou past en qua tijd wat jij aankan op dat moment.

Iets nuttigs kan bijvoorbeeld zijn: twee keukenkastjes schoonmaken of een klein stukje tuin onkruidvrij maken.

Iets gezonds kan kan bijvoorbeeld zijn: wandelen of sporten.

Iets gezelligs kan bijvoorbeeld zijn: samen een film kijken of een kopje koffie drinken.

Volg de 8 weekse compassie training

Bekritiseer jij jezelf? Heb je regelmatig de gedachte dat je beter zou moeten kunnen? Ben je streng voor jezelf (en voor anderen)?

Heb je last van je kritische stemmetje die aangeeft wat allemaal niet goed is? Leg jij je lat regelmatig te hoog? Voel je je opgejaagd? Heb je vooral aandacht voor zaken die niet goed gaan? Vind je het lastig vriendelijk te zijn voor jezelf?

Zelfcompassie helpt je deze werkelijkheid te accepteren en te respecteren. De compassietraining (ook wel Heartfulness genoemd) is een ervaringsgerichte en praktische training.

Zo ontwikkel je vaardigheden voor mildheid en vriendelijkheid voor jezelf inclusief je tekortkomingen. Uiteindelijk is het doel van de zelfcompassietraining het (h)erkennen, ontwikkelen en verdiepen van compassie.

Als je (vaak met hulp van anderen) eindelijk achter ben dat je burn-out bent - STOP!

Stop met wat je doet, stop met afmaken wat je nog wilt afmaken, stop met rennen en stop met hard werken aan beter worden. Gewoon stop.

Laat je lichaam eerst de energie reserves beetje bij beetje bijvullen.

Informeer je over burn-out
Helaas komt het vaak voor dat mensen in een burn-out terecht komen.

Vaak is het een arts die de diagnose stelt maar hebben de mensen zelf nauwelijks in de gaten wat het nou precies is. Ze vinden hun werk en collega's leuk, hebben het thuis leuk, het gaat goed en toch zitten ze ineens middenin een burn-out.

Het boek, "de belofte van burn-out" geeft inzicht in wat het is en het geeft je handvatten om weer meer energie te krijgen en in de toekomst burn-out te voorkomen.

Ben je net uitgevallen wegens burn-out?

Begin dan met SUDR'en

S: Stop met alle ballen in de lucht houden
U: Wat kan je uitstellen?
D: Delegeer
R: Reorganiseer je huidige taken.

Breng structuur aan in je dag!

 

Van helemaal niks doen en veel slapen ga je je echt niet beter voelen.

 

Breng structuur aan in je dag, zoals op vaste tijden opstaan en gaan slapen, elke dag even naar buiten gaan, dagelijks een halfuurtje bewegen.

 

Doe dingen die jij leuk en ontspannend vind (of als je nu even helemaal niks meer leuk vind, activiteiten die je voorheen wel energie gaven).

Eerst tot rust komen dus. Daarna kun je in kaart gaan brengen wat je burn-out veroorzaakt heeft.

Luister naar je lichaam.

 

Veel mensen zijn niet meer gewend om naar hun lichaam te luisteren en mensen in burn-out zijn het contact met hun lichaam vaak helemaal kwijt.

 

Het luisteren naar het lichaam in de vorm van fysieke signalen, behoeftes of gevoelens wordt dan overschaduwd door piekeren en mentale overactiviteit. Datgene wat je lichaam je te vertellen heeft wordt onderdrukt en soms zelf helemaal uitgeschakeld.

 

Om te kunnen herstellen is het belangrijk om weer opnieuw in contact te komen met je lichaam. Yoga en mindfulness kunnen daarbij o.a. helpen. Als dat niet bij je past zijn er ook andere manieren.

Geef jezelf alleen toestemming om te piekeren op 1 tijdstip van de dag.

Wanneer je bijvoorbeeld weet dat je elke dag om 1600 uur alleen thuis bent pak je dat tijdstip.

Elk ander moment van de dag wanneer je gaat piekeren of dreigt te gaan piekeren zeg je: Nee [eigen naam] nu niet vanmiddag om 1600 uur mag je dat een half uur lang doen.

Van piekeren ga je namelijk piekeren je valt van het ene in het andere en het gaat ongelimiteerd door.

Wanneer jij jezelf toestaat een half uur per dag te piekeren iedere dag op hetzelfde tijdstip op een bepaalde plek in huis dan zal je zien dat je met 2 minuten klaar bent. Als je dit 2 weken doet komt er weer rust in je hoofd.

Je kan natuurlijk ook contact met mij opnemen dan gaan we samen aan de slag om jou weer vitaal, helder en vrolijk te krijgen.

Vaak stellen mensen die in een Burn-Out zitten hele hoge eisen aan zichzelf. Zoek een goede therapeut die met jou samen gaat onderzoeken hoe dat komt. Leer van de therapeut om je eisen te verlagen én er tevreden mee te zijn.

In de tussentijd doe alleen dingen waar je blij van wordt!
Schrijf ELKE dag in een dagboek drie dingen op waar je trots op was/die goed gegaan zijn.

Heel veel sterkte!

Moeheid, wees met aandacht in je lichaam:

De meeste focus zit meestal in ons hoofd, daar kunnen we heel druk bezig zijn, al ons energie gaat daar dan ook heen en dat maakt moe en gespannen.

Het is fijn om regelmatig met ons aandacht bij ons lichaam te zijn, om weer even waar te nemen hoe het daar is.

Hoe is het met je nek, schouders rug, armen, buik, bekken, benen en je ademhaling? Voel je je voeten nog op de grond?

Je ledematen erbij bewegen is ook heel fijn. Op deze manier zakt onze energie en wordt het lichaam weer gevoed met levensenergie wat een verkwikkend gevoel oplevert.

Ontwikkel zelfcompassie.

We kennen allemaal het stemmetje in onszelf die pusht, die streng is, die zegt dat het beter of meer moet zijn. Het een belangrijke drijfveer om over je eigen grenzen te gaan.

Compassie is het sleutelwoord hoe hiermee om te gaan. Wat voor vriendelijks kunnen we tegen onszelf zeggen? Hoe kunnen we onszelf met meer mildheid benaderen? Juist als het gaat om onze tekortkomingen.

Wil je meer vriendelijkheid en mildheid ontwikkelen? Volg dan de 8 weekse compassietraining.

Ik heb vroeger op het conservatorium leren zingen en merk nog altijd hoe goed zingen voor me is. Concentratie, het reguleert je adem, het ontspant, je komt in een prettig deel van je hersenen.

Ja, ik weet het ... de een zingt beter en makkelijker dan de ander :-) Maar het resultaat op zich is niet zo belangrijk. Ik heb een operazangeres gekend die tegen mensen zei die wel wilden zingen maar dachten het niet te kunnen: maakt niet uit hoe het klinkt, als je er maar vooral plezier in hebt. Die bedoel ik!

Zoek naar waar je kracht ligt, jouw talenten.

Vaak zijn dat die dingen die je gemakkelijk afgaan en waarvan je denkt dat het geen talent is, dat het iets is wat iedereen zou kunnen.

Bijvoorbeeld je huis gezellig maken, goed luisteren een aparaat in en uit elkaar halen, horen dat er vals wordt gezongen, zien dat er kleine bloemetjes opgroeien tussen het dode blad in het bos......

Vind je talent en werk vanuit die kracht!

Een eenvoudige tip; met dit prachtige najaarsweer; GA NAAR BUITEN! , neem die zonnestralen tot je en maak vitamine D, goed voor je hele energetische systeem.

Wissel spanning en ontspanning af

Als je een activiteit verricht, neem daarna de tijd om te herstellen met een pauze. En ga met je aandacht naar je lichaam om te voelen. Is er moeheid, onrust, spanning? En voel wat je lichaam nodig heeft. Op deze manier ontwikkel je meer lichaamsbewustzijn.

Maak je hoofd leeg met yoga. Yoga is een vorm van lichaamsbeweging die je lichaam en je geest traint. Je wordt zowel lichamelijk als geestelijk flexibel en met deze lichaamsbeweging leer je ook ontspannen. Er zijn verschillende yogavormen. Onderzoek wat bij je past.

Langdurige stress kan overgaan in een burn-out; een langdurige overbelasting.

Ben jij nog bezig met dingen die waardevol voor jou zijn? Door bewust op zoek te gaan naar jouw waarden, en daar in het hier-en-nu aandacht aan te schenken/mee bezig te gaan kun je wellicht de balans weer wat herstellen.

 

Hierbij is het belangrijk om je te realiseren dat stress bij het leven hoort; de manier waarop je ermee omgaat is bepalend voor hoeveel last je er van hebt.

Stop met proberen te 'multitasken'. Probeer altijd één ding met volledige aandacht te doen in plaats van meerdere dingen met halve aandacht. Je zult bemerken dat je rustiger wordt en het maakt je effectiever.

Probeer eens je tempo te verlagen en bewust vor een lagere versnelling te kiezen Vertraag!. Schakel eens terug n en bouw rustpauzes in. Je zult merken dat je rustiger wordt.

Onderzoek oorzaken burn-out

Een burn-out is meer dan herstellen. Om herhaling te voorkomen is het van belang om te weten wat maakt dat je in een burn-out bent geraakt.

Is het lastig om nee te zeggen? Ben je perfectionistisch? Vind je het lastig om goed voor jezelf te zorgen?
Het is raadzaam om dit onderzoek samen met een therapeut te doen.

Yoga

Yoga is een vorm van lichaamsbeweging die je lichaam en geest traint. Je wordt zowel lichamelijk als geestelijk flexibel, je leert ontspannen en je genereert energie.

Er zijn verschillende vormen van yoga. Zachte vormen zoals yoga nidra of yin yoga zijn zeker raadzaam.

Burnout en angst om te falen gaan vaak samen. Merk of je vaak "moeten" in je hoofd hebt als gedachte. Herken dat en vervang het door; " Ik wil" als dat zo is....en dan " ik ben".

 

Dus bijv. ipv " ik moet nog naar B" wordt dat na erkenning " Ik wil naar B"....en dat wordt; " Ik ga nu naar B"....Ik ben nu gaande naar B" De laatste evt.

Ga wandelen.

Wandelen is een goedkope en makkelijke manier om stress te verminderen.

Als je gaat wandelen kun je de volgende voordelen ervaren:

 

• lichamelijke spanningen verdwijnen;
• je ademt goed, waardoor je lichaam meer zuurstof krijgt;
• de bloedsomloop verbetert;

 

• de afvoer van stofwisselingsafvalproducten gaat sneller;
• spieren en gewrichten worden sterker en soepeler;
• je gedachten worden helderder.

Erken en accepteer dat je een burnout heb. Het niet accepteren van een burn-out kost veel energie, omdat je dan vooral bezig bent met vechten en je er tegen verzetten.

Sandwich je bezigheden

Bezigheden die je normaliter al vervelend vindt, kunnen tijdens een burn-out nogal eens blijven liggen met mogelijk vervelende gevolgen. Het zijn die dingen die toch echt moeten gebeuren.

Denk hierbij aan rekeningen die blijven liggen, geen boodschappen doen of koken met als gevolg geen gezonde voeding die zo belangrijk is voor je herstel.

Wanneer je een goede planning van je bezigheden maakt, kun je de bezigheden die vervelend voor jou zijn, tussen 2 dingen die je normaliter wel leuk vindt.

Iets leuks ervoor doen, zorgt ervoor dat je net even lekkerder in je vel zit.
Iets leuks erna doen, geeft een gevoel van beloning. Wanneer dit af is, mag ik.....

Dus b.v. een boekje lezen, de rekeningen betalen, een wandeling maken.

Burnout is een psychisch, emotioneel en lichamelijk probleem.

 

Zorg dat je naast hulp op psychisch gebied ook advies krijgt op gebied van voeding en levensstijl, want ook daar is iets mis gegaan. De meeste huisarten weten daar niets van.

Zoek een therapeut met kennis en ervaring op beide gebieden. Door op beide vlakken tegelijk te werken wordt je zowel lichamelijk weer sterker als ook psychisch. Zo ondersteunt het lichaam de psychische versterking en omgekeerd.

Boek: eerste hulp bij stress en vermoeidheid, Frank Schaper.

Praktisch boekje met korte stukjes tekst en handvatten om stress en burn-out te herkennen en aan te pakken.

Last van stress en/of problemen die ermee samenhangen (slapeloosheid, hoge bloeddruk, chronische vermoeidheid, burn-out)? Ademhaling is het wondermiddel om lichaam en geest weer tot rust te brengen.

Adem langzaam uit en pers zoveel mogelijk lucht uit je longen door je buik in te trekken. Ontspan daarna je buikspieren en laat je longen automatisch weer helemaal vol lopen met nieuwe zuurstof. Houd vier seconden vast om daarna weer ontspannen en met aandacht uit te ademen.

Probeer dit een paar minuten te doen en elke keer als je eraan denkt. Doe het in ieder geval drie keer per dag.

Burn-out betekent dat je energiebalans verstoord is. Om te kunnen herstellen is het belangrijk om te weten wat jouw energievreters en energiegevers zijn, zodat je de energie vreters kunt aanpakken en de energiegevers kunt voeden.

 

Houd een stressdagboek bij om erachter te komen wat je energie geeft en wat energie vreet.

Afwisselen van ontspanning en activiteit

Omdat werken vaak niet meer lukt, zult u tijdelijk een aantal activiteiten moeten laten vallen en bepaalde taken of verplichtingen moeten afstaan.

• Bespreek dit met de mensen thuis en op het werk. 
  
  
• Leg uit dat u overspannen bent, bijvoorbeeld als u afspraken moet afzeggen, of als u zich ziek meldt op het werk. Meestal heeft men er begrip voor. Dat geeft vaak al enige rust en verlichting. 
  
  
• Probeer een paar taken vast te houden, zoals boodschappen doen of de kinderen naar school brengen. 
  
  
• Zorg dat u structuur in uw dag houdt. Plan de activiteiten, die u goed aankunt en wissel dat af met activiteiten waardoor u tot ontspanning komt. 
  
  
• Ontspannen doet ieder op zijn eigen manier. Bijvoorbeeld door naar muziek te luisteren, een boek te lezen of televisie te kijken. 
  
  
• Het is belangrijk dat u elke dag lichamelijk actief blijft. Zoek uit wat u het beste bevalt: wandelen, fietsen, tuinieren, kleine klusjes doen in huis of spelen met de kinderen.
  
  
• Hoewel u zich moe kunt voelen is het belangrijk dat u toch in beweging blijft, al is het maar een half uur per dag een wandeling.

Zorg dat je goed en voldoende slaapt. Slaap is belangrijk voor je lichaam en je geest om uit te rusten en te herstellen. Als je goed en genoeg slaapt, dan draagt dat bij aan een uitgeruster gevoel en aan meer draagkracht.

Vind je het moeilijk om in slaap te komen, doe dan bijvoorbeeld wat ontspanningsoefeningen.

Voor veel mensen lucht het op als ze hun verhaal opschrijven en delen. Je kunt jouw verhaal delen op het burnout-lotgenotenforum op deze website.

“Wanneer voel ik me weer de oude?”

Een vraag die ik vaak hoor van mensen in mijn praktijk met een burn-out. En heel eerlijk? Daar is geen exact antwoord op.
Dat maakt herstellen misschien wel het moeilijkste: je kunt het niet plannen of versnellen. Het vraagt geduld, van jezelf én van de mensen om je heen. Want herstel forceren werkt niet.

Wat wél helpt:
• Kies voor een haalbare dagstructuur, met voldoende rustmomenten
• Vertrouw erop dat herstel komt, stap voor stap
• Blijf bij activiteiten die je zenuwstelsel tot rust brengen (zoals wandelen, yoga of meditatie)
• Zie terugval niet als falen, maar als informatie: blijkbaar was dit nog een stap te ver

Herstellen is geen rechte lijn. Maar elke stap, ook de ogenschijnlijk kleine, brengt je verder.

En misschien is het doel ook niet om weer “de oude” te worden, maar om op een nieuwe manier goed voor jezelf te zorgen.

'Over de kop' auteur Brankele Frank.
Zeer toegankelijk boek geschreven door ervaringsdeskundige en neurobioloog. Waar zij behoefte aan had tijdens haar burnout beschrijft ze in dit boek. Een aanrader omdat het zo herkenbaar is en zo leesbaar en vol bruikbare informatie voor je burnout proces.

Onderzoek niet alleen wat je uitput, maar ook waarom je blijft doorgaan terwijl je signalen krijgt om te stoppen.

Vragen die daarbij kunnen helpen:

Waarom vind ik het moeilijk om nee te zeggen?
Voor wie probeer ik het altijd goed te doen?
Wanneer voel ik me pas "goed genoeg"?
Wat gebeurt er als ik minder presteer?

Ik zie in mijn praktijk dat perfectionisme, verantwoordelijkheidsgevoel en moeite met grenzen stellen vaak onder de klachten liggen.

Een praktische oefening:

Schrijf aan het einde van elke dag drie momenten op waarop je over je eigen grens bent gegaan.
Schrijf erachter wat je eigenlijk nodig had (rust, hulp vragen, nee zeggen, pauze nemen).
Kijk na een week welk patroon steeds terugkomt.

Dat geeft vaak meer inzicht dan alleen focussen op de vermoeidheid zelf.

Een burn-out ontstaat meestal niet ineens. Vaak geeft het lichaam al veel eerder signalen af.

Je raakt sneller geïrriteerd. Slapen helpt minder goed. Je hoofd blijft “aan” staan. Ontspannen lukt moeilijker. Dingen kosten meer energie dan vroeger en je merkt dat je minder kunt hebben.

Toch gaan veel mensen door. Nog even volhouden.
Nog even sterk zijn. Tot het lichaam uiteindelijk zelf op de rem gaat staan.

Bij langdurige stress raakt niet alleen je energie op. Ook je zenuwstelsel blijft in een staat van alertheid hangen. Daardoor voelt echte rust soms ver weg, zelfs wanneer je vrij bent.

Wat helpt, is niet nóg harder proberen vol te houden.

Herstel begint vaak met vertragen.
Met beter luisteren naar je lichaam.
Met grenzen serieuzer nemen.
En met opnieuw ruimte maken voor wat jou energie en rust geeft.

Een burn-out vraagt niet alleen om uitrusten. Het vraagt vaak om een andere manier van leven.

Als je burnout bent voel je je vaak waardeloos; mogelijk zelfs mislukt. Het leven heeft je ingehaald; je voldoet niet aan de eisen van de maatschappij. Weet dat dit echter maar tijdelijk is. Er waren redenen, die je hopelijk met hulp van een therapeut kunt onderzoeken, waarom je energetisch uit balans bent geraakt. Burnout komt veel voor en is niet iets om je voor te schamen. Bijna iedereen kent wel iemand die burnout is geweest, of is het zelf geweest. Mogelijk heb je weinig energie voor sociale contacten maar toch is het goed om wel mensen te blijven spreken. Je kunt aangeven dat je dat niet lang kunt dus een kort bezoek op prijs stelt. Kort is beter dan niet.

Bij burnout is je lichaam vaak uitgeput. Je bent doodmoe en bent geneigd om op de bank te ploffen of voortijdig je bed in te duiken. Je lichaam heeft echter verzorging nodig. Natuurlijk hoort daar voldoende slaap bij maar ook de nodige lichaamsbeweging. Probeer toch af en toe een ommetje te lopen, te douchen, even in het park te zitten, misschien te zwemmen of te fietsen. Zelfzorg doet zowel je lichaam als je eigenwaarde goed.

Als je in een burnout zit is dat nooit voor niets. Het betekent letterlijk dat je lijf moe is. Geef aandacht aan die vermoeidheid en vraag jezelf wat maakt dat je moe bent. Maar let op, dit is altijd 'iets' in jezelf (ik doe het niet goed, Ik moet hard werken, ik moet alles onder controle hebben oid). Als je dat antwoord weet, kun je gericht werken aan je herstel

Belangrijk: herken en erken dat je moe bent.
Ga niet steeds maar door omdat dat beetje extra er nog wel bij kan....
Neem je slaap serieus: niet scrollen, donkere koele kamer en je 's avonds al voorbereiden op de nacht, afbouwen met "drukke" dingen.
Overdag helpt het om korte pauzes in te lassen, rustig koffie doen, eventueel rondje lopen en geen gehaast toiletbezoek.
Succes!