Tips bij hyperventilatie

als je zomaar opeens een keer ging hyperventileren, is het vaak zo dat je bang bent dat je het weer overkomt. Je gaat misschien wel die situatie vermijden.
Dat helpt natuurlijk niet.
Misschien is het slim om goed te onderzoeken wat hyperventilatie precies is.
Het komtvaak voor in tijden van stress.

Ga een rustig zitten en schrijf alles op wat jou stress bezorgt. Wees heel eerlijk naar jezelf.
Geef dan alle stressoren op een schaal van 1-10 een cijfer.
Schrijf de stressor helemaal uit.
Dan kan je bedenken wat je zelf kan doen om de stress op dat punt te verminderen.
Praat met anderen over hoe je dat kan aanpakken.

Zo kan je je hele lijst afgaan.
Veel sterkte!

Je lichaam zet hyperventilatie in wanneer stress/spanning te hoog word. Het is een manier van het lichaam om stress te ontladen. In ademwerk word soms juist hyperventilatie opgewekt om emoties en stress te kunnen ontladen.

De kunst is om niet bang te zijn voor de hyperventilatie zelf, want wanneer de angst ermee aan de haal gaat ontstaat er paniek. Laat het er zijn, het is niet levensbedreigend ook al kan het wel zo voelen. Adem 3 sec in en 4 sec uit en blijf je daar op focussen.

Wanneer een hyperventilatie aanval ontstaat gaat je aandacht naar binnen. Zo kom je terecht in een gedachtecirkel van angst.

Is dit herkenbaar voor je?
Dan is het handig dat je je aandacht op zo'n moment gaat richten op het NU.

Bijvoorbeeld:
+ kijk om je heen en benoem de dingen die je ziet. Hardop zodat ook je brein bewust geactiveerd wordt.
+ luister... richt je aandacht op wat je hoort. Benoem het hardop en maak er een plaatje bij in je gedachten.
+ pak om de beurt voorwerpen die je voorhanden hebt op, bevoel ze, benoem ze en bekijk ze van alle kanten.

Neem steeds 3 of 4 dingen en herhaal deze oefening.

Je zult merken dat hierdoor je negatieve gedachtecirkel doorbroken wordt en je angst onnodig blijkt.

Wanneer je merkt dat je begint met hyperventileren of het is al bezig kun je het volgende doen:

Ga op handen en knieën zitten. Het liefst op een zachte ondergrond (kleed, yoga mat oid)
Plaats je handen op schouderbreedte uit elkaar en je knieën op heupbreedte.
Adem in terwijl je je buik bol maakt en je rug hol. Strek je bekken. Til je gezicht omhoog en duw je schouders naar achteren.
Vervolgens laat je je bekken weer naar binnen zakken en adem je langzaam uit. Je maakt een bolletje met je rug. Je buik trek je in en kijk naar de mat onder je.

Herhaal dit een aantal minuten lang. Langzaam en bedachtzaam.

Wanneer je voelt dat je gaat hyperventileren of als het al begonnen is probeer het volgende:

Ga staan. Plaats beide benen stevig op de grond.
Strek nu je linker arm langzaam helemaal omhoog. Alsof je iets van een hele hoge plank probeert te pakken.
Laat je arm weer zakken en herhaal met je rechter arm. Langzaam uitrekken tot die bovenste plank.

Herhaal dit een aantal minuten.

Bij hyperventilatie denk je vaak aan kortstondige momenten dat je sneller ademt, vooral boven in de borst, je je voelt opgejaagd voelt en misschien zelfs wat licht in het hoofd wordt. Deze lichamelijke sensaties roepen angst op, waardoor je ademhaling nog verder ontregeld raakt.

Hyperventileren betekent 'te veel ventileren', dus te veel lucht in- en ademen. Maar wat is dan 'te veel'? Het antwoord is wanneer je meer lucht ademt dan passend is bij je lichamelijke inspanning. Dit gebeurt inderdaad tijdens een hyperventilatieaanval, maar je kunt het ook chronisch doen.

Bij chronische hyperventilatie adem je ongemerkt zowel overdag als 's nachts te diep. Overdag kan het zijn dat je zwaar door je mond ademt wanneer je beweegt of praat. 's 'Nachts lig je veel met je mond open te slapen. Bekende gevolgen zijn onder andere snel buiten adem raken, (chronische) vermoeidheid, en slechter slapen.

Als je meer lucht ademt dan je lichaam vraagt, dan vernauwen de bloedvaten en krijgen bijv. hersencellen minder (!) zuurstof. Dat is de reden dat je door hyperventileren duizelig kunt worden. Om de bloedvaten weer open te krijgen moet je dus de ademhaling lichter maken: minder lucht ademen.

De Buteyko-methode is in de vorige eeuw ontwikkeld als antwoord op het probleem van chronisch hyperventileren. Het bestaat in de kern uit ademhalingsoefeningen die je gedurende een aantal maanden dagelijks uitvoert. Het is dus best een intensieve oefentherapie, met als doel om structureel het adempatroon te herstellen tot de gezonde norm.

Heb je regelmatig het gevoel dat je niet ontspannen kunt ademen, overweeg dan de Buteyko-methode te leren. Je kunt in heel Nederland bij Buteyko-therapeuten terecht. Bel altijd eerst om informatie aan betrokkene te vragen.

Ik bied de Buteyko-cursus zowel face-to-face (in Hoofddorp) als online aan. De methode laat goede resultaten zien bij klachten als astma, COPD, slaapapneu, (hevig) snurken, hoge bloeddruk, stress en angst, en chronische pijnklachten.

Bij hyperventilatie speelt er vaak angst op, paniek, je krijgt geen lucht. En ookal is dat niet helemaal waar zo voelt het wel. En je lijf gaat dus lucht proberen binnen te krijgen.

Wat kan helpen is aan je voeten denken. Een deel van de paniek en angst wordt veroorzaakt door je hoofd, je gedachten. En die worden alleen maar groter en irrationeler.

Je hoofd is het hoogste punt van je lijf. Je voeten het laagste punt. Als je je focus verlegt van al die gedachten naar je voeten, een plek die nog steeds kunt voelen, ga je uit je hoofd.

Het is zegmaar een hele korte, altijd toepasbare manier van mindfullness.

Denk aan je voeten in je schoenen op de vloer.

Hyperventilatie kan een angstig, naar gevoel meebrengen. Als volwassene zit je dan meteen 'in je hoofd'......wat gebeurt er, waar kan ik heen, ik ben bang dat ik ga flauwvallen enz. Kinderen leven in het moment, ze spelen, hebben lol, zijn soms verdrietig maar het volgende moment is het weer anders.
Als jouw ademhaling korter en sneller gaat en je op weg lijkt naar hyperventilatie, kijk of je kunt doen als een kind: spring een beetje op en neer, zing een liedje, klap in je handen en neurie, trek gekke gezichten voor de spiegel....wat er maar in je opkomt als je denkt aan het kind dat je vroeger was. Het helpt heel vaak goed, succes.

“If the only thing people learned was not to be afraid of their experience, that alone would change the world.”

Deze mooie uitspraak van Sydney Banks is zo waar en voor jou, voor mij en eigenijk iedereen zo moeilijk om te realiseren. Als je leert accepteren dat jouw ervaring is wat het is en dat je daar niet bang voor hoeft te zijn, niet persé nu hoeft te veranderen, kan ontspannen in wat er hier en nu belangrijk is voor je... verandert je totale ervaring van jezelf en je wereld om je heen. Je mag reageren als je wilt, maar het hoeft niet persé. Dat is het uitgangspunt als je beter wil leren omgaan met jezelf en wat je ervaart. Of het nu angst is, of hyperventilatie, woede of verdriet. Maak contact met de grond onder je voeten. Voel de zwaarte van je lichaam en vraag jezelf af 'hoe zou het zijn om niet bang te zijn voor wat ik nu ervaar?', 'hoe zou het zijn om los te laten en mijzelf over te geven?', 'ik hoef niets te doen, niets op te lossen, nergens naartoe. Er mag zijn wat er is.' Kijk maar eens hoe dit voor jou werkt.

Onderzoek eens met een therapeut of er iets van angst speelt in jouw leven, onzekerheid die best groot is. Meestal is hyperventilatie een uitdrukking daarvan.

als je hyperventileert dan ben je vaak bang dat je flauw valt.
Mijn ervaring met cliënten is dat als je gaat liggen en de aanval over je heen laat komen het vanzelf stopt.
Je ligt dus mocht je flauw vallen, wat niet gebeurt-wedden?, dan kan er niks met jou gebeuren. Enne val je toch flauw (wat dus niet gebeurt!), je komt vanzelf weer bij!

Verdiep je in ACT en zoek een ACT therapeut om je te begeleiden.

Als je in de fase bent waarin je je angsten als zo groot beleefd dat er sprake is van hyperventileren (en een enkel medische aandoening is uitgesloten), wordt het dan niet tijd om het over een andere boeg te gooien?
Want hoeveel positief effect heeft de manier waarop je tot nu toe van je angst(en) probeerde af te komen eigenlijk?

Natuurlijk zijn er veel workshops waarin je kunt leren weer op een natuurlijke manier te ademen. In rust als een slapende baby. In actie adem je actiever en sneller.

Maar beschik je al over deze kennis en vaardigheden en merk je dat je ademhaling dereguleert? Ervaar je wel eens een knellende band om je borst? Wordt je 's ochtends wakken met ademnood?

Dan is het tijd te onderzoeken hoe je momenteel leeft. Je ademhaling is daar een mooie graadmeter voor.

Haal je vooral hoog adem? Of zet jij je adem onbewust vast tijdens een activiteit? Adem je nauwelijks meer uit? Zoals je ademt, leef je.
Sta eens stil bij jezelf. Kom eens op adem, op verhaal.
Dat kan bij een ademtherapeut, of bij een andere therapeut die je helpt bij jezelf te blijven en het niet allemaal voor jou analyseert en psychologiseert.

Een goede app die een juiste buikademhaling op een juist tempo begeleidt: Paced breathing.

Zorg voor een goede balans tussen inspanning en ontspanning.

Bij chronische hyperventilatie is het belangrijk om voldoende afwisseling tussen te hebben tussen inspanning en ontspanning.

Hoe meer stress en spanning er in je lichaam is hoe belangrijker het is om genoeg ontspanning te nemen.

Ga dus niet steeds tot het uiterste, maar neem op tijd rust en ontspan tussen je werkzaamheden door.

Zo ga je niet (te veel) over je grenzen zodat je hyperventilatie niet erger kan worden.

Houd de momenten van hyperventilatie bij en kijk of je er een patroon in kan herkennen.
Daarbij kun je ook nagaan aan welke signalen je het opkomen van hyperventilatie kunt voelen aankomen. En hoe reageer je daar op?

Wat als je anders zou omgaan met die eerste signalen waarop hyperventilatie volgt?
Experimenteer met alternatieve reacties op die eerste signalen.

Adem lang uit

In plaats van nogmaals in te ademen waardoor je eigenlijk te veel zuurstof binnen krijgt kun je beter lang uit ademen waardoor het inademen daarna beter gaat.