Als je merkt dat je jezelf constant wegcijfert voor anderen, moeite hebt met grenzen stellen, of je eigenwaarde ontleent aan hoe nodig je bent, dan is er mogelijk sprake van co-dependency. Vanuit psychodynamische therapie wordt dit gedrag vaak gezien als een herhaling van oude, onbewuste patronen die zijn ontstaan in je vroege relaties, bijvoorbeeld met ouders of verzorgers.
Een concrete tip is om bewust te worden van de oorsprong van je zorgdrang of afhankelijkheid. Vraag jezelf af: "Voor wie was ik vroeger emotioneel verantwoordelijk?" of "Wanneer ben ik begonnen met denken dat mijn waarde afhangt van wat ik voor anderen beteken?" Door terug te kijken naar je vroege ervaringen ontdek je vaak dat deze patronen ooit functioneel waren, bijvoorbeeld om liefde, aandacht of veiligheid te verkrijgen, maar nu niet meer helpend zijn.
Oefening die je kunt inzetten voor jezelf:
De innerlijke dialoog tussen ‘de helper’ en ‘het vergeten zelf’
Sluit je ogen en stel je twee delen van jezelf voor:
De helper – het deel van jou dat altijd klaarstaat voor anderen, dat weet wat mensen nodig hebben, dat zich schuldig voelt als het iemand teleurstelt.
Het vergeten zelf – het deel van jou dat vaak genegeerd wordt: jouw eigen behoeften, verlangens, gevoelens die onderdrukt zijn omdat je bang bent dat ze de relatie met anderen in gevaar brengen.
Laat nu een dialoog ontstaan tussen deze twee delen. Stel je voor dat ze met elkaar praten, alsof ze twee personen zijn. Bijvoorbeeld:
De helper zegt: "Ik móét zorgen, anders laat ik mensen in de steek."
Het vergeten zelf antwoordt: "Maar ik ben moe. Ik voel me leeg omdat jij me steeds overschreeuwt."
Laat de dialoog een paar minuten doorgaan, en luister wat er opkomt. Schrijf daarna op wat je hebt gehoord of gevoeld. Welke gevoelens kwamen omhoog? Kwam er boosheid? Verdriet? Opluchting?
Deze oefening helpt je bewust te worden van de innerlijke strijd tussen je aangeleerde rol (de helper) en je authentieke behoeftes (het vergeten zelf). Inzicht hierin maakt het makkelijker om stap voor stap jezelf weer als even belangrijk te gaan zien in je relaties.
Psychodynamisch werken aan co-dependency betekent dus niet alleen leren "nee" zeggen in het heden, maar ook erkennen waar die neiging om jezelf te verliezen in anderen vandaan komt. Pas als je dát begrijpt, ontstaat er ruimte voor werkelijke verbondenheid zónder jezelf te verliezen.
Een concrete tip is om bewust te worden van de oorsprong van je zorgdrang of afhankelijkheid. Vraag jezelf af: "Voor wie was ik vroeger emotioneel verantwoordelijk?" of "Wanneer ben ik begonnen met denken dat mijn waarde afhangt van wat ik voor anderen beteken?" Door terug te kijken naar je vroege ervaringen ontdek je vaak dat deze patronen ooit functioneel waren, bijvoorbeeld om liefde, aandacht of veiligheid te verkrijgen, maar nu niet meer helpend zijn.
Oefening die je kunt inzetten voor jezelf:
De innerlijke dialoog tussen ‘de helper’ en ‘het vergeten zelf’
Sluit je ogen en stel je twee delen van jezelf voor:
De helper – het deel van jou dat altijd klaarstaat voor anderen, dat weet wat mensen nodig hebben, dat zich schuldig voelt als het iemand teleurstelt.
Het vergeten zelf – het deel van jou dat vaak genegeerd wordt: jouw eigen behoeften, verlangens, gevoelens die onderdrukt zijn omdat je bang bent dat ze de relatie met anderen in gevaar brengen.
Laat nu een dialoog ontstaan tussen deze twee delen. Stel je voor dat ze met elkaar praten, alsof ze twee personen zijn. Bijvoorbeeld:
De helper zegt: "Ik móét zorgen, anders laat ik mensen in de steek."
Het vergeten zelf antwoordt: "Maar ik ben moe. Ik voel me leeg omdat jij me steeds overschreeuwt."
Laat de dialoog een paar minuten doorgaan, en luister wat er opkomt. Schrijf daarna op wat je hebt gehoord of gevoeld. Welke gevoelens kwamen omhoog? Kwam er boosheid? Verdriet? Opluchting?
Deze oefening helpt je bewust te worden van de innerlijke strijd tussen je aangeleerde rol (de helper) en je authentieke behoeftes (het vergeten zelf). Inzicht hierin maakt het makkelijker om stap voor stap jezelf weer als even belangrijk te gaan zien in je relaties.
Psychodynamisch werken aan co-dependency betekent dus niet alleen leren "nee" zeggen in het heden, maar ook erkennen waar die neiging om jezelf te verliezen in anderen vandaan komt. Pas als je dát begrijpt, ontstaat er ruimte voor werkelijke verbondenheid zónder jezelf te verliezen.
