Eenzaamheid gaat niet alleen over het ontbreken van contact, maar over het ontbreken van gevoelde verbinding en de emotionele verbinding. Vanuit de polyvagaal theorie begrijpen we dat dit diep verweven is met het autonome zenuwstelsel.
Ons zenuwstelsel is van nature gericht op verbinding. Wanneer we ons veilig voelen bij anderen, wordt de ventrale vagus geactiveerd: de staat waarin we openstaan voor contact, nabijheid en wederkerigheid. Bij langdurige afwijzing, verlies, trauma of emotionele onveiligheid kan het zenuwstelsel echter leren dat verbinding risico’s met zich meebrengt.
Veel mensen die zich eenzaam voelen, ervaren een innerlijk conflict: een verlangen naar nabijheid, gecombineerd met een diepe terugtrekbeweging. Het lichaam blijft in een beschermende staat van alertheid en/of juist in afsluiting. Hierdoor kan iemand zich eenzaam voelen, zelfs in gezelschap.
Eenzaamheid is in die zin geen tekort aan mensen, maar een signaal van een zenuwstelsel dat zich niet veilig genoeg voelt om zich te openen.
Tip!
Herstel begint niet bij “meer sociaal zijn”, maar bij het herstellen van veiligheid van binnenuit. Een helpende oefening is:
Neem dagelijks een moment om bewust oogcontact te maken met iemand, zonder iets te hoeven zeggen of doen. Voel wat dit in je lichaam oproept. Merk spanning op, maar ook kleine momenten van ontspanning. Sluit af met een hand op het hart en adem rustig uit.
Deze kleine ervaringen van veilige aanwezigheid helpen het zenuwstelsel opnieuw te leren dat verbinding mogelijk is, in eigen tempo.
Ons zenuwstelsel is van nature gericht op verbinding. Wanneer we ons veilig voelen bij anderen, wordt de ventrale vagus geactiveerd: de staat waarin we openstaan voor contact, nabijheid en wederkerigheid. Bij langdurige afwijzing, verlies, trauma of emotionele onveiligheid kan het zenuwstelsel echter leren dat verbinding risico’s met zich meebrengt.
Veel mensen die zich eenzaam voelen, ervaren een innerlijk conflict: een verlangen naar nabijheid, gecombineerd met een diepe terugtrekbeweging. Het lichaam blijft in een beschermende staat van alertheid en/of juist in afsluiting. Hierdoor kan iemand zich eenzaam voelen, zelfs in gezelschap.
Eenzaamheid is in die zin geen tekort aan mensen, maar een signaal van een zenuwstelsel dat zich niet veilig genoeg voelt om zich te openen.
Tip!
Herstel begint niet bij “meer sociaal zijn”, maar bij het herstellen van veiligheid van binnenuit. Een helpende oefening is:
Neem dagelijks een moment om bewust oogcontact te maken met iemand, zonder iets te hoeven zeggen of doen. Voel wat dit in je lichaam oproept. Merk spanning op, maar ook kleine momenten van ontspanning. Sluit af met een hand op het hart en adem rustig uit.
Deze kleine ervaringen van veilige aanwezigheid helpen het zenuwstelsel opnieuw te leren dat verbinding mogelijk is, in eigen tempo.
