Lindsay

Psychosociaal Therapeut

Inzichten van Lindsay:

Praktische inzichten en tips.

• Thema | Inzicht
• Omgaan met ziekte | Levend verlies na de diagnose kanker

  Levend verlies na de diagnose kanker

  Steeds vaker wordt de diagnose kanker een chronische ziekte. Dat biedt hoop, maar brengt ook een andere uitdaging met zich mee: levend verlies. Het verlies van gezondheid is misschien het meest zichtbaar, maar het raakt zoveel meer. Je identiteit, je relaties, je toekomst – alles verandert.
  
  In mijn praktijk hoor ik vaak verhalen die dat onderstrepen. Een cliënt vertelde:
  "Een paar maanden geleden kreeg ik te horen dat genezing niet meer mogelijk was. Ik nam afscheid van mijn werk, mijn plannen, mijn dromen. Maar nu, dankzij immunotherapie, is de kanker verdwenen. Het lijkt bijna te mooi om waar te zijn. Maar wie ben ik nu? Het leven dat ik voor ogen had, bestaat niet meer. Het voelt als een nieuwe start, maar zonder duidelijke route."
  
  Deze woorden laten zien hoe diep de impact van de diagnose kanker kan zijn, zelfs als de behandeling succesvol is. Levend verlies betekent leven met een voortdurende rouw, zonder afsluiting. Het vraagt om steeds opnieuw loslaten van wat ooit vanzelfsprekend was. Woorden als “gewoon” en “normaal” krijgen een andere lading.
  
  Leven met levend verlies vraagt enorm veel veerkracht. Het dwingt je om je leven opnieuw vorm te geven, ook al weet je niet altijd hoe.
  
  In mijn praktijk Onconsult, zie ik hoe belangrijk het is om aandacht te hebben voor al deze aspecten van verlies. De diagnose kanker raakt niet alleen het lichaam, maar ook het leven in al zijn facetten. Het vraagt om luisteren, erkennen, en begeleiden bij het vinden van een nieuwe balans.
  
  Leven met de diagnose kanker gaat over meer dan overleven. Het gaat over opnieuw betekenis vinden in een leven dat onomkeerbaar veranderd is. Je hoeft dit niet alleen te doen.

  
  Meer over Therapie bij omgaan met ziekte in Eindhoven →
• Omgaan met ziekte | Waarom ‘je moet positief blijven’ vaak niet helpt.

  Waarom ‘je moet positief blijven’ vaak niet helpt.

  In mijn praktijk spreek ik als psychosociaal therapeut in de oncologie dagelijks mensen die leven met of na de diagnose kanker.
  Wat mij keer op keer raakt, is hoe vaak mensen vertellen dat ze zich niet gezien of gehoord voelen.
  
  Neem Ans. Ze kwam bij mij op consult, somber, uitgeput en alleen. Niet alleen door haar ziekte, behandelingen en angsten, maar vooral door het gebrek aan steun van haar omgeving. Haar man zei goedbedoeld: “Je moet positief blijven denken,” of “De artsen zeggen dat het goed komt.” Maar die woorden bereikten haar niet. Ze voelde zich niet getroost, maar juist nog eenzamer.
  
  We denken vaak dat we iemand helpen met aanmoedigingen als “je bent sterk,” of “je moet vechten.” Maar in werkelijkheid zeggen we daarmee: “Ik zie jouw pijn liever niet.”
  
  De diagnose kanker is geen strijd. Er is niets te winnen of te verliezen. Het is niet sterker of zwakker zijn. Het overkomt je. En wat mensen dan nodig hebben, is niet een oplossing. Geen advies. Geen positiviteit die het verdriet overschreeuwt.
  
  Wat dan wel?
  
  Wat echt helpt, is aanwezigheid.
  
  Echtheid, oprechte interesse en luisteren zonder oordeel. Zoals Carl Rogers het ooit kernachtig samenvatte: empathie, echtheid en onvoorwaardelijke acceptatie, daar begint werkelijke steun.
  
  Als naaste kun je dat vormgeven door simpelweg te beginnen met een open vraag.
  Vragen die niet sturen of oplossen, maar uitnodigen:
  “Hoe is dat voor jou?” of “Hoe ervaar je dit nu?”
  Zo verschuift het gesprek van het praktische of medische naar wat er gevoeld wordt en daar zit de echte verbinding.
  
  Empathie, zoals Brené Brown het zo treffend omschrijft, is de moed hebben om contact te maken met iets in jezelf dat herkent wat de ander doormaakt. Niet het proberen op te lossen, maar aanwezig zijn in het ongemak.
  
  Vraag jezelf eens af: Hoe voelde ík me op een moeilijk moment in mijn leven? Wat had ik toen nodig?
  Dat is het startpunt van echte steun.

  
  Meer over Therapie bij omgaan met ziekte in Eindhoven →
• Omgaan met ziekte | vermoeidheid na de diagnose kanker

  vermoeidheid na de diagnose kanker

  “Ik dacht dat ik me aanstelde. Niemand had me verteld dat dit erbij kon horen.”
  Het is een zin die ik zo vaak hoor in mijn praktijk. Mensen die behandelingen voor de diagnose kanker hebben afgerond en te horen krijgen: “Je bent klaar!” Maar zich allesbehalve klaar voelen.
  
  Ze zijn uitgeput. Op. Alsof de stekker eruit is getrokken en er geen reservebatterij meer bestaat.
  Ze proberen de draad weer op te pakken — op werk, thuis, sociaal — maar hun lijf doet niet mee. En hun hoofd begrijpt het niet.
  Want iedereen denkt toch dat het nu weer ‘goed’ gaat?
  
  Die uitputting is geen gewone moeheid. Het is Cancer-Related Fatigue (CRF).
  Een klacht die 30 tot 40% van de mensen langdurig houdt, soms nog jaren na de diagnose.
  Deze vermoeidheid ontstaat plotseling zonder reden, voelt als totale uitputting en je herstelt er niet zomaar van.
  
  Toch blijft het vaak onder de radar. Niet besproken. Niet herkend. En voor degene die het treft? Ontzettend frustrerend en eenzaam.
  
  In mijn praktijk zie ik hoe groot de impact is:
  Mensen hebben moeite te re-integreren of verliezen zelfs hun werk, trekken zich terug uit het sociale leven, raken zichzelf kwijt.
  Ze willen vooruit, maar hun lichaam zegt nee.
  
  Wat ik kan doen, is luisteren, erkennen, uitleg geven en samen zoeken naar een nieuwe weg om te bewandelen.
  
  Vermoeidheid na kanker is niet iets wat je ‘erbij neemt’.
  Het verdient net zoveel aandacht als de behandeling zelf.
  Want goede zorg stopt niet bij de laatste behandeling, daar begint pas het echte herstel en dat hoef je niet alleen te doen.

  
  Meer over Therapie bij omgaan met ziekte in Eindhoven →
• Omgaan met ziekte | communicatietips als je naaste de diagnose kanker krijgt

  communicatietips als je naaste de diagnose kanker krijgt

  Wat zeg je wel? Communicatietips bij de diagnose kanker
  
  Je hoort het nieuws via een appje, via via of tijdens een onverwacht belletje. Een goede vriend, collega, buurvrouw: de diagnose kanker. Terwijl je probeert te bevatten wat dit betekent, schiet er ook meteen iets anders door je hoofd: Wat moet ik zeggen? Wat kan ik doen?
  
  Het is precies dat ongemak waar veel mensen last van kunnen hebben. Over de stiltes, de onhandige opmerkingen, de clichés en vooral: over wat mensen met de diagnose kanker echt nodig hebben van de mensen om hen heen.
  
  Want niemand leert je hoe je steun biedt als het leven op zijn kop staat. Toch willen we dat allemaal kunnen doen: er zijn. Maar hoe dan?
  
  Luister actief, zonder te willen oplossen
  
  Probeer echt te luisteren, zonder het gesprek te sturen of meteen oplossingen te bieden. Je hoeft de pijn niet op te lossen, je mag die gewoon samen dragen.
  Tip: Gebruik zinnen als:
  “Ik hoor dat het veel is voor je.”
  “Wat raakt je het meest op dit moment?”
  
  Laat ruimte voor stilte
  
  Stilte kan ongemakkelijk voelen, maar is vaak nodig. De diagnose kanker roept intense emoties op. Stilte is geen zwakte, het is ruimte om iets te laten binnenkomen.
  
  Tip: Wees aanwezig, maak oogcontact, adem rustig mee. Je aanwezigheid is genoeg.
  
  Vraag wat iemand nodig heeft – vandaag
  
  De behoefte verandert vaak van moment tot moment. Wat gisteren prettig was, kan vandaag te veel zijn.
  Voorbeelden:
  • “Heb je behoefte aan afleiding of wil je er juist over praten?”
  • “Wat kan ik nu voor je betekenen?”
  
  Wees eerlijk als je het lastig vindt
  
  Je kwetsbaarheid maakt je menselijk, niet ongeschikt.
  “Ik vind het moeilijk om de juiste woorden te vinden, maar ik ben er wel.”
  Door dit te benoemen, neem je de spanning weg voor jullie beiden.
  
  Pas je communicatie aan iemands stijl aan
  
  De één wil praten, de ander liever appen. De één wil diepgaande gesprekken, de ander luchtigheid. Kijk wat past bij de persoon vóór je.
  
  Vraag eventueel: “Wat vind jij fijn qua contact de komende tijd?”
  
  Blijf contact houden – zonder druk
  
  Veel mensen haken na verloop van tijd af. Juist in de periode na de behandelingen, of als iemand terminaal is, is contact belangrijk. Maar: houd het licht, op maat en vrijblijvend.
  Tip:
  • Stuur een kaartje zonder vraag.
  • App: “Ik denk aan je, geen reactie nodig.”
  
  Normaliseer emoties en veranderlijkheid
  
  Mensen met de diagnose kanker gaan vaak door een emotionele achtbaan. Ze mogen zich de ene dag krachtig voelen, en de volgende dag intens vermoeid. Help ze om zich niet schuldig te voelen over hoe ze zich voelen.
  
  “Het is logisch dat je je zo voelt. Alles wat je voelt, mag er zijn.”
  
  Blijf trouw aan jezelf
  
  Soms proberen mensen ‘de ideale helper’ te zijn, maar daardoor wordt het contact ongemakkelijk of onecht. Blijf wie je bent. De ander heeft daar het meeste aan.
  
  “Ik weet niet altijd hoe ik het moet doen, maar ik wil er voor je zijn zoals ik ben.”
  
  Durf te vragen naar het onbespreekbare
  
  Als de band sterk genoeg is, durf dan ook thema’s aan te snijden die vaak onbesproken blijven: angst, eenzaamheid, sterfelijkheid.
  “Maak je je zorgen over wat er nog komt?”
  “Zijn er dingen die je wilt delen of regelen?”
  
  Let op: dit vraagt veiligheid, en het juiste moment.
  
  Zorg dat je zelf in balans blijft
  
  Zorgdragen voor een ander kan uitputtend zijn. Zonder zelfzorg geen lange termijn ondersteuning.
  Ben je bewust van je grenzen: wees eerlijk over wat je kunt doen zonder aan jezelf voorbij te gaan.
  
  Samengevat
  Goede communicatie bij de diagnose kanker gaat over aanwezigheid, afstemming, echtheid en flexibiliteit. Er is geen perfecte manier. Maar door echt te luisteren, ruimte te geven en trouw te blijven aan jezelf, geef je vaak precies wat nodig is: menselijkheid.
  
  Wil je meer weten over wat je als naaste kunt doen? Of wil je zelf ondersteuning bij alles wat op je afkomt, als patiënt of als betrokken ander?
  
  Lindsay Kersten-Benders biedt professionele psychosociale begeleiding voor mensen met kanker en hun naasten, zowel tijdens als na de diagnose. Je staat er niet alleen voor.
  
  

  
  Meer over Therapie bij omgaan met ziekte in Eindhoven →
• Omgaan met ziekte | Doorleven met kanker: een ander verhaal

  Doorleven met kanker: een ander verhaal

  Nieuwe cijfers van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) laten zien dat steeds meer mensen met uitgezaaide kanker langer leven. Van de 60 mensen die in Nederland elke dag deze diagnose krijgen, leeft inmiddels 21% drie jaar later nog. In 2014 was dat nog 17%. Dit laat zien dat het verhaal over kanker niet altijd eindigt bij de diagnose.
  
  Veel mensen ervaren een soort ‘tussenland’: ze zijn niet genezen, niet in actieve behandeling en niet terminaal. Een leven van door-levend zijn, van controle naar controle.
  
  In mijn praktijk hoor ik vaak:
  "Iedereen vraagt hoe het lichamelijk gaat, maar bijna niemand vraagt hoe het is om verder te leven met alles wat nooit meer hetzelfde wordt."
  
  Doorleven betekent omgaan met wat verloren is en met wat er nog is. Het betekent grenzen verleggen, plannen bijstellen, kleine momenten koesteren. Het betekent leven met onzekerheid, met schuldgevoel, en uitleggen dat je niet ziek bent, maar ook niet volledig beter.
  
  Medische vooruitgang geeft meer tijd. Maar tijd alleen is niet genoeg. Het gaat erom hoe je die tijd beleeft, met jezelf en met je naasten.
  
  Doorleven doe je niet alleen. Het is samen dragen, samen zoeken naar een nieuwe weg.
  
  Bij Onconsult ondersteunen we mensen bij het vormgeven van hun leven met alles wat veranderd is. Soms helpt het al om woorden te vinden voor wat stil is geworden.
  
  Neem vandaag de stap: praat erover, deel je verhaal, en zoek steun bij anderen die begrijpen wat het betekent om door te leven met kanker. Samen maak je de weg lichter.

  
  Meer over Therapie bij omgaan met ziekte in Eindhoven →